به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، بیش از ۸۰ درصد کالاهای تجاری جهان در مقطعی از مسیر خود از طریق کشتیهای بزرگ جابهجا میشوند؛ واقعیتی که صنعت کشتیرانی را به یکی از ستونهای اصلی اقتصاد جهانی تبدیل کرده است. با این حال، این صنعت سالانه بیش از یک میلیارد تن دیاکسیدکربن تولید میکند و نزدیک به سه درصد از کل انتشار جهانی گازهای گلخانهای را به خود اختصاص داده است؛ رقمی که اگر کشتیرانی یک کشور مستقل محسوب میشد، آن را در جایگاه ششمین آلاینده بزرگ جهان قرار میداد.
بخش عمده این آلایندگی ناشی از موتورهای دیزلی و استفاده از سوختهای سنگین و کمکیفیت دریایی است که علاوه بر تولید کربن، آلودگی هوا در بنادر و مناطق ساحلی را نیز تشدید میکند. در همین راستا، کارشناسان انرژی هستهای معتقدند راکتورهای هستهای میتوانند نقشی کلیدی در کاهش ردپای کربنی این صنعت ایفا کنند.
انرژی هستهای بیش از شش دهه است که بهطور ایمن در زیردریاییها و ناوهای هواپیمابر نظامی مورد استفاده قرار میگیرد و اکنون علاقهمندی برای بهکارگیری این فناوری در کشتیهای تجاری در حال افزایش است. برآوردها نشان میدهد حدود ۱۷ هزار کشتی بزرگ جهان، نزدیک به ۸۰ درصد از کل انتشار کربن صنعت کشتیرانی را تولید میکنند و جایگزینی سامانههای دیزلی این ناوگان با پیشران هستهای میتواند گامی تعیینکننده در تحقق اهداف کاهش انتشار کربن سازمان بینالمللی دریانوردی باشد.
استفاده از کشتیهای هستهای در بخش غیرنظامی موضوع جدیدی نیست. نخستین کشتی تجاری هستهای جهان با نام «اناس ساوانا N.S. Savannah» در سال ۱۹۵۹ و در چارچوب برنامه «اتم برای صلح» آمریکا ساخته شد، اما هزینههای بالا و نبود بهینهسازی برای حملونقل بار در مسافتهای طولانی مانع از تجاریسازی آن شد. تلاشهای مشابه در کشورهای دیگر نیز در دهههای گذشته به دلیل هزینههای ساخت و نگهداری متوقف ماند.
اکنون اما نسل جدیدی از راکتورهای پیشرفته در حال توسعه است. شرکتهای نوپا با حمایت مشارکتهای دولتی و خصوصی، از فناوریهای نوین شبیهسازی، مدلسازی دقیق و روشهای پیشرفته ساخت برای طراحی راکتورهایی استفاده میکنند که متناسب با نیازهای کشتیهای تجاری باشد. این راکتورها میتوانند انرژی مورد نیاز کشتیهای کانتینری و نفتکشهای بزرگ را که گاه به سامانههایی با توان ۵۰ مگاوات نیاز دارند، بدون وابستگی مداوم به سوختهای فسیلی تأمین کنند.
یکی از مزایای کلیدی پیشران هستهای، توانایی فعالیت طولانیمدت بدون سوختگیری است. در حالی که کشتیهای متعارف نیازمند سوختگیری مکرر هستند، راکتورهای هستهای میتوانند برای سالها انرژی لازم را فراهم کنند. در نمونههای نظامی، بعضی راکتورها تا بیش از ۳۰ سال بدون سوختگیری مجدد فعالیت داشتهاند و طرحهای جدید تجاری نیز با استفاده از سوخت با غنای پایینتر، چنین قابلیتی را هدفگذاری کردهاند.
کاربرد انرژی هستهای در حوزه دریایی تنها به پیشران کشتیها محدود نمیشود. راکتورهای پیشرفته میتوانند در بنادر برای تولید برق، گرما یا هیدروژن مورد استفاده قرار گیرند و به تولید سوختهای مصنوعی کمکربن کمک کنند.
آبراهام لینکن چگونه از انرژی هستهای بهره میبرد؟
ناو هواپیمابر هستهای «یواساس آبراهام لینکلن» (CVN-72) یکی از بزرگترین و سنگینترین شناورهای نظامی جهان بهشمار میرود و عملاً نقش یک پایگاه هوایی شناور را برای نیروی دریایی ایالات متحده ایفا میکند. در قلب این ناو، دو راکتور هستهای مدل A4W ساخت شرکت وستینگهاوس قرار دارد. این راکتورها با تولید حرارت بالا، بخار لازم برای چرخاندن چهار توربین غولپیکر را فراهم میکنند و در مجموع بیش از ۲۶۰ هزار اسببخار توان به محورهای پیشران منتقل میشود. با وجود این قدرت خیرهکننده، عامل تعیینکننده سرعت نهایی، نه توان موتور، بلکه مقاومت شدید آب در برابر بدنه است.
استفاده از انرژی هستهای چند مزیت کلیدی برای ناو به همراه دارد. نخست، برد نامحدود؛ آبراهام لینکلن میتواند بیش از دو دهه بدون نیاز به سوختگیری در اقیانوسها حرکت کند. دوم، سرعت پایدار و کافی برای عملیات هوایی؛ پرتاب جتهای جنگی نیازمند سرعت مداوم حدود ۳۰ گره دریایی (۵۶ کیلومتر بر ساعت) است تا جریان هوا روی عرشه برای برخاست ایمن فراهم شود، چیزی که انرژی هستهای به آسانی تأمین میکند. سوم، صرفهجویی در فضا و تدارکات؛ حذف نیاز به ذخیره سوخت فسیلی، فضای بیشتری برای هواپیما، مهمات و امکانات خدمه فراهم میکند.
مزیت اصلی پیشران هستهای در این ناو، نه سرعت، بلکه «برد عملیاتی تقریباً نامحدود» است. برخلاف شناورهای دیزلی که در سرعتهای بالا بهسرعت با محدودیت سوخت مواجه میشوند، آبراهام لینکلن میتواند هفتهها با سرعت ۵۶ کیلومتر بر ساعت بدون نیاز به سوختگیری حرکت کند و تا حدود ۲۵ سال بدون تعویض سوخت هستهای در خدمت باقی بماند؛ قابلیتی که امکان حضور مستمر در هر نقطه از جهان را فراهم میکند.
حامیان این فناوری معتقدند انرژی هستهای میتواند یکی از گزینههای جدی برای آینده کشتیرانی کمکربن باشد؛ آیندهای که در آن حملونقل دریایی، بدون قربانی کردن رشد اقتصادی، سهم خود را در مقابله با تغییرات اقلیمی ایفا کند.
نظر شما