به گزارش خبرگزاری ایمنا، خواب کافی یکی از نیازهای اساسی بدن است، اما میزان خواب مورد نیاز همه افراد یکسان نیست. بیشتر بزرگسالان به حداقل هفت ساعت خواب در شب نیاز دارند، در حالی که گروهی بسیار نادر از افراد بدون استفاده از زنگ هشدار یا کافئین، پس از تنها چهار تا شش ساعت خواب به‌طور طبیعی بیدار می‌شوند و احساس شادابی می‌کنند. پژوهشگران این افراد را «خواب‌کوتاه‌خواب‌های طبیعی» می‌نامند و معتقدند بررسی ویژگی‌های زیستی آن‌ها می‌تواند به درک بهتر سازوکار خواب کمک کند.
یکی از این افراد برد جانسون هفتادساله از ایالت یوتا در آمریکا است که می‌گوید به‌طور معمول با پنج ساعت خواب احساس هوشیاری و انرژی دارد. حتی پس از یک روز کامل سفر به اروپا، ممکن است برای چند شب حدود شش ساعت بخوابد، اما به‌طور معمول بیشتر از آن نمی‌خوابد.
جانسون و برخی اعضای خانواده‌اش در مطالعات خواب شرکت کرده‌اند و پژوهشگران یک جهش نادر در ژن ADRB1 را در آن‌ها شناسایی کرده‌اند؛ ژنی که در تنظیم چرخه خواب و بیداری نقش دارد.
پژوهشگران تاکنون جهش‌های نادری در دست‌کم پنج ژن از جمله DEC2، ADRB1 ،NPSR1 ،GRM1 و SIK3 را با خواب طبیعی کوتاه مرتبط دانسته‌اند. این یافته‌ها نشان می‌دهد بخش‌هایی از سازوکار مغز برای تنظیم خواب و بیداری می‌تواند تحت تأثیر عوامل ژنتیکی قرار داشته باشد. با این حال، هنوز مشخص نیست که افراد دارای این ویژگی، فرایندهای ترمیمی بدن را سریع‌تر انجام می‌دهند، به ترمیم کمتری نیاز دارند یا سازوکار متفاوتی در مغز آن‌ها وجود دارد.
برخی افراد تصور می‌کنند چون احساس خستگی نمی‌کنند خواب کافی داشته‌اند در حالی که ممکن است بدن آن‌ها به خواب بیشتری نیاز داشته باشد
خواب تنها دوره‌ای از استراحت و خاموشی بدن نیست. در طول شب، فرایندهای مهم عصبی و فیزیولوژیکی ادامه پیدا می‌کند و خواب در هوشیاری، سوخت‌وساز، عملکرد سیستم ایمنی، پاک‌سازی مواد زائد مغز و تنظیم خلق‌وخو نقش دارد. به همین دلیل، کم‌خوابی مزمن با افزایش خطر چاقی، دیابت و بیماری عروق کرونر قلب مرتبط است.
یکی از چالش‌های مهم این است که افراد همیشه نمی‌توانند کمبود خواب خود را تشخیص دهند. برخی افراد تصور می‌کنند چون احساس خستگی نمی‌کنند، خواب کافی داشته‌اند، در حالی که ممکن است بدن آن‌ها به خواب بیشتری نیاز داشته باشد. استفاده از کافئین نیز می‌تواند احساس خستگی را برای مدتی پنهان کند.
پژوهشگران برای توضیح تفاوت نیاز افراد به خواب، دو سازوکار اصلی را بررسی می‌کنند: ساعت زیستی شبانه‌روزی که زمان خواب و بیداری را تنظیم می‌کند و فشار خواب که هرچه فرد مدت بیشتری بیدار بماند، افزایش می‌یابد. خواب زمانی شکل می‌گیرد که این دو فرایند به تعادل برسند، اما بیدار شدن تنها به این معنا نیست که تمام فرایندهای ترمیمی مغز به پایان رسیده‌اند.
بعضی شواهد نشان می‌دهد خواب‌کوتاه‌خواب‌های طبیعی ممکن است با وجود خواب کمتر، بخش قابل‌توجهی از خواب عمیق و امواج آهسته را حفظ کنند. این موضوع این احتمال را مطرح کرده است که مغز آن‌ها بعضی فرایندهای مربوط به بازسازی عصبی را در مدت کوتاه‌تری انجام می‌دهد. با این حال، هنوز مشخص نیست چه فرایندی در بدن آن‌ها متفاوت یا سریع‌تر است.
برای افرادی که می‌خواهند نیاز واقعی بدن خود به خواب را بهتر بشناسند، یکی از پژوهشگران پیشنهاد کرده است دست‌کم سه شب بدون استفاده از زنگ هشدار بخوابند و مدت خواب شب سوم را با شب‌های معمول مقایسه کنند. اگر فردی به‌طور معمول شش ساعت می‌خوابد، اما در شب سوم به‌طور طبیعی هشت ساعت خوابید، ممکن است هشت ساعت به نیاز واقعی بدن او نزدیک‌تر باشد.
خواب‌کوتاه‌خواب‌های طبیعی در واقع یک استثنای نادر میان تنوع طبیعی نیاز انسان به خواب هستند. پژوهشگران امیدوارند مطالعه این افراد نشان دهد بدن چگونه می‌تواند برخی فرایندهای ضروری شبانه را در مدت کوتاه‌تری انجام دهد و در نهایت، درک دقیق‌تر این سازوکارها به بهبود کیفیت خواب انسان کمک کند.
نظر شما