مهدی قدیری در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا با تشریح ماهیت خواب، مراحل آن، پیامدهای کم‌خوابی و انواع اختلالات خواب اظهار کرد: در راستای اهمیت خواب با کیفیت و کنترل پیامدهای آن، تشخیص به‌موقع مشکلات خواب و توسعه خدمات تخصصی در این حوزه مورد تأکید متخصصان امر است.
وی با بیان اینکه خواب به معنای قطع کامل ارتباط انسان با محیط اطراف نیست، افزود: خواب حالتی زیستی و تنظیم‌شده است که در آن ادراک فرد از محیط کاهش پیدا می‌کند، اما محرک‌هایی مانند صدا، لمس یا نور شدید می‌توانند باعث بیدار شدن او شوند.
متخصص گوش و حلق و بینی و فلوشیپ خواب تصریح کرد: خواب برخلاف کما و سایر حالت‌های عمیق اختلال هوشیاری، فرایندی برگشت‌پذیر است که الگوی مشخصی از فعالیت‌های عصبی و مغزی دارد، اگرچه فعالیت رفتاری بدن در خواب کاهش پیدا می‌کند، بسیاری از عملکردهای حیاتی مانند تنفس و تنظیم دمای بدن همچنان ادامه دارد.
قدیری با اشاره به اینکه مغز در زمان خواب غیرفعال نیست، تصریح کرد: خواب فرایندی پویا است که طی آن فعالیت‌های مغزی و بدنی در الگوهای مشخصی تغییر می‌کنند. تنظیم این فرایند به تعامل شبکه‌های مختلف مغزی و سازوکارهای زیستی مرتبط با ساعت داخلی بدن وابسته است.
وی با اشاره به اینکه حدود یک‌سوم عمر انسان در خواب سپری می‌شود، گفت: نیاز به خواب در طول زندگی ثابت نیست و با توجه به سن، شرایط جسمی و ویژگی‌های فردی تغییر می‌کند؛ به همین دلیل، نمی‌توان یک مدت‌زمان مشخص را برای تمام گروه‌های سنی مناسب دانست.
این فلوشیپ خواب ادامه داد: نوزادان در ماه‌های نخست زندگی به طور معمول به ۱۴ تا ۱۷ ساعت خواب در شبانه‌روز نیاز دارند. این میزان در کودکان یک تا دو سال به حدود ۱۱ تا ۱۴ ساعت و در کودکان سه تا پنج سال به حدود ۱۰ تا ۱۳ ساعت، با احتساب خواب روزانه، می‌رسد.
قدیری با اشاره به نیاز خواب در سنین مدرسه و بزرگسالی خاطرنشان کرد: کودکان شش تا ۱۲ سال معمولاً به ۹ تا ۱۲ ساعت خواب و نوجوانان ۱۳ تا ۱۷ سال به هشت تا ۱۰ ساعت خواب در شبانه‌روز نیاز دارند. برای بیشتر بزرگسالان ۱۸ تا ۶۰ سال نیز دست‌کم هفت ساعت خواب در شب توصیه می‌شود؛ البته کیفیت خواب و احساس شادابی پس از بیداری نیز اهمیت دارد.
وی با توضیح اینکه خواب شبانه از مراحل مختلف تشکیل می‌شود، اظهار کرد: خواب به دو بخش اصلی خواب بدون حرکات سریع چشم یا «نان‌رم» (NREM) و خواب همراه با حرکات سریع چشم یا «رم» (REM) تقسیم می‌شود. خواب نان‌رم خود سه مرحله دارد که از گذار به خواب و خواب سبک تا خواب عمیق را در بر می‌گیرد. در طول شب، مغز به‌طور متناوب از مراحل مختلف خواب عبور می‌کند. یک چرخه خواب معمولاً حدود ۸۰ تا ۱۰۰ دقیقه طول می‌کشد و بیشتر افراد در یک شب چهار تا شش چرخه را تجربه می‌کنند. با این حال، طول چرخه‌ها و سهم هر مرحله در طول شب یکسان نیست.
این متخصص گوش وحلق وبینی ادامه داد: در بخش‌های ابتدایی شب، سهم خواب عمیق بیشتر است، در حالی که با نزدیک شدن به صبح، دوره‌های خواب رم طولانی‌تر می‌شوند. خواب رم با فعالیت بالای مغز و وقوع بسیاری از رؤیاهای واضح همراه است و خواب عمیق نیز در فرایندهای بازیابی جسمی نقش دارد، بنابراین خواب با بستن چشم‌ها و بی‌حرکت ماندن بدن به پایان نمی‌رسد، بلکه مجموعه‌ای از فرایندهای تنظیم‌شده در مغز و بدن طی آن جریان دارد.
قدیری با اشاره به نقش خواب در عملکرد طبیعی بدن گفت: خواب کافی و باکیفیت در حفظ تمرکز، یادگیری، حافظه، تنظیم هیجانات و عملکرد سیستم ایمنی اهمیت دارد. هنگامی که فرد به‌صورت مستمر کمتر از نیاز بدن خود می‌خوابد یا خواب او کیفیت مناسبی ندارد، ممکن است با اختلال در تمرکز، کاهش سرعت واکنش، خستگی روزانه و افت عملکرد ذهنی روبه‌رو شود. کمبود مزمن خواب با افزایش خطر برخی مشکلات سلامت، از جمله چاقی، دیابت نوع دو، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی‌عروقی ارتباط دارد. اختلال در خواب همچنین می‌تواند بر خلق‌وخو، توانایی تصمیم‌گیری و کیفیت زندگی اثر بگذارد.