به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، در بسیاری از شهرها، روشنایی خیابانها یکی از اجزای ثابت زیرساخت شهری است؛ شبکهای گسترده از چراغها، پایهها، کابلها و تجهیزات برقی که برای تأمین دید رانندگان و عابران در ساعات شبانهروز انرژی مصرف میکنند. فناوریهای جدید در حال تغییر این رویکرد هستند، بهگونهای که بهجای روشن کردن تمام مسیر، خود خطکشی خیابان بتواند در تاریکی قابل مشاهده باشد.
در ژاپن، پژوهشها و پروژههای مرتبط با خطکشیهای فوتولومینسانس یا شبتاب توجه زیادی را به خود جلب کردهاند. این خطکشیها با استفاده از موادی طراحی میشوند که در طول روز نور خورشید را جذب کرده و پس از غروب، انرژی ذخیرهشده را بهصورت نور آزاد میکنند. نتیجه، خطوطی است که بدون اتصال مستقیم به شبکه برق میتوانند برای مدتی در تاریکی بدرخشند و مسیر حرکت را برای رانندگان مشخص کنند.
این فناوری میتواند برای شهرهایی که بهدنبال کاهش مصرف انرژی و توسعه زیرساختهای کمکربن هستند، اهمیت ویژهای داشته باشد. در چنین رویکردی بهجای آنکه برای روشنایی یک مسیر طولانی، تعداد زیادی چراغ نصب شود، میتوان روشنایی را بهطور مستقیم در نقاطی متمرکز کرد که برای هدایت بصری رانندگان اهمیت دارند؛ از خطوط کناری و میانی گرفته تا پیچها، مسیرهای دوچرخه و گذرگاههای عابر پیاده.
اهمیت این ایده بهویژه در حاشیه شهرها، جادههای روستایی، مسیرهای کوهستانی و معابر کمتردد بیشتر میشود؛ مناطقی که نصب و نگهداری شبکه گسترده روشنایی شهری میتواند هزینهبر باشد. در چنین مکانهایی، خطکشیهای شبتاب میتوانند بهعنوان لایه مکمل ایمنی عمل کنند و بدون نیاز به ایجاد زیرساخت برقی جدید، دید مسیر را افزایش دهند.

از منظر مدیریت شهری نیز این فناوری تنها یک نوآوری در حوزه حملونقل نیست. کاهش وابستگی به روشنایی مصنوعی میتواند بخشی از سیاست گستردهتر شهرها برای مدیریت مصرف انرژی، کاهش انتشار کربن و ساخت زیرساختهای پایدارتر باشد. شهرهایی که همزمان با افزایش هزینه انرژی با اهداف کاهش انتشار گازهای گلخانهای نیز روبهرو هستند، بهدنبال راهکارهایی هستند که بتوانند عملکرد زیرساخت را با انرژی کمتری حفظ کنند.
مواد مورد استفاده در این فناوری بهطور معمول بر پایه ترکیبات فوتولومینسانس هستند. یکی از گزینههای مورد مطالعه، مواد بر پایه آلومینات استرانسیوم است که قابلیت ذخیره انرژی نور و ایجاد پستاب طولانیمدت دارند. تحقیقات جدید تلاش میکنند با بهبود ترکیب این مواد، مدت زمان درخشش، شدت نور و مقاومت آنها در برابر شرایط محیطی را افزایش دهند، اما تبدیل این ایده به یک راهکار شهری گسترده همچنان با چالشهایی همراه است.
خطکشیهای خیابان دائم در معرض عبور خودروها، بارندگی، گردوغبار، تغییرات دمایی و سایش قرار دارند، بنابراین مادهای که در محیط آزمایشگاهی عملکرد مناسبی دارد، باید بتواند در شرایط واقعی نیز برای مدت طولانی دوام بیاورد، از سوی دیگر، میزان نور تولیدشده نیز اهمیت دارد. خطکشی شبتاب قرار نیست جایگزین کامل چراغهای خیابانی شود. در خیابانهای پرتردد، تقاطعها، تونلها و نقاط حادثهخیز، روشنایی مصنوعی همچنان نقش مهمی در ایمنی دارد. کاربرد اصلی این فناوری میتواند ایجاد سیستم مکملی برای هدایت و افزایش دید باشد، نه حذف کامل روشنایی شهری.

با این حال، ایده از منظر آینده زیرساخت شهری قابل توجه است: به جای افزودن تجهیزات بیشتر به شهر، میتوان قابلیتهای جدیدی را به خود مصالح شهری اضافه کرد. این رویکرد میتواند بخشی از تحول بزرگتر در طراحی شهرها باشد؛ شهری که در آن آسفالت، پیادهرو، علائم و حتی مبلمان شهری تنها عناصر ثابت و غیرفعال نیستند، بلکه میتوانند در مدیریت انرژی، ایمنی و تابآوری شهری نیز نقش داشته باشند.
اگر فناوری خطکشیهای شبتاب بتواند از نظر دوام، شدت نور و هزینه به سطح قابلقبولی برسد، کاربرد آن میتواند فراتر از جادههای روستایی گسترش پیدا کند؛ از مسیرهای دوچرخه و پیادهراهها تا پارکها، معابر حاشیهای و فضاهای عمومی شهری.
شاید یکی از مسیرهای آینده شهرهای کممصرف این نباشد که برای روشنتر کردن شهر، چراغهای بیشتری اضافه کنند، بلکه این باشد که خود زیرساخت شهری را به بخشی از سیستم روشنایی و ایمنی تبدیل کنند.
نظر شما