به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، بر اساس دادههای سامانه جهانی اطلاعات آتشسوزی (GWIS) که از طریق پایگاه جهان ما در داده (Our World In Data) منتشر شده است، تا اول اوت ۲۰۲۶، در سراسر جهان ۱۱۲.۳ میلیون هکتار از زمینها در نتیجه آتشسوزیهای جنگلی، کشاورزی و سوزاندن برنامهریزیشده طعمه حریق شدهاند. این وسعت بهطور تقریبی برابر با مساحت کل کشور آفریقای جنوبی است. بررسی الگوهای جغرافیایی این حریقها نشان میدهد که قاره آفریقا با اختلاف چشمگیر، کانون اصلی این رویدادها محسوب میشود و سهمی بیش از مجموع تمام قارههای دیگر در این بحران دارد.
سلطه بیچون و چرای آفریقا بر آمار جهانی آتشسوزیها
آمار نشان میدهد که بیش از نیمی از زمینهای سوخته جهان در سال ۲۰۲۶ (معادل ۵۵.۱ درصد) در قاره آفریقا واقع شده است. جمهوری دموکراتیک کنگو با ثبت ۱۳.۶ میلیون هکتار (معادل وسعت انگلستان) در صدر جدول کشورهای دارای بیشترین مساحت سوخته قرار دارد. پس از آن، آنگولا با ۷.۵ میلیون، سودان جنوبی با ۷ میلیون و جمهوری آفریقای مرکزی با ۶ میلیون هکتار در رتبههای بعدی جای گرفتهاند. از ۱۰ کشور نخست این جدول، ۷ کشور متعلق به قاره آفریقا هستند که تسلط این قاره بر آمار جهانی را به اثبات میرساند.
بخش قابلتوجهی از این آتشسوزیها در منطقه جنوب صحرای آفریقا، ماهیت عمدی و فصلی داشته و بهعنوان ابزاری سنتی برای پاکسازی زمینهای کشاورزی، مدیریت مراتع و آمادهسازی مزارع برای کاشت مورد استفاده قرار میگیرد. این شیوه دیرینه، عامل اصلی وسعت عظیم آتشسوزی در این قاره است، با این وجود سهم ۵۵ درصدی آفریقا از کل آتشسوزیهای جهان، زنگ خطری جدی برای محیطزیست و اقلیم منطقه بهشمار میرود.
کشورهای دیگر جهان با آتشسوزیهای مهارنشدنی و بسیار مخربی دستوپنجه نرم میکنند. اسپانیا یکی از سختترین فصلهای آتشسوزی تاریخ خود را تجربه کرده است. ترکیب گرمای شدید و خشکسالی، موجب شده تا اول اوت، حدود ۱۸۰ هزار هکتار از اراضی این کشور در آتش بسوزد. یک فاجعه عظیم در منطقه آویلا، عنوان بزرگترین آتشسوزی تاریخ اسپانیا را به خود اختصاص داد. آتشسوزیهای همزمان در فرانسه، موجب شد تا مجموع آوارگان این دو کشور از مرز ۳۰۰ هزار نفر فراتر رود. وسعت آتشسوزی اسپانیا، کمتر از ۱.۵ درصد وسعت سوختهشده در جمهوری دموکراتیک کنگو است.
در آمریکای شمالی، کانادا با ثبت ۲ میلیون هکتار و ایالات متحده آمریکا با ۲.۴ میلیون هکتار، درگیر بحران گستردهای هستند. ایالتهای اورگن و واشینگتن، صحنه شدیدترین آتشسوزیهای جاری هستند و بیش از ۱۰۰ آتشسوزی بزرگ در اوایل اوت در این کشور فعال بوده است. کانادا که در سال ۲۰۲۳ رکورد تاریخی ۱۵ میلیون هکتار را ثبت کرده بود، همچنان با خشکسالی روبهروست. دادههای چهار دهه اخیر در آمریکا نشان میدهد که تعداد آتشسوزیها کاهش، اما مساحت سوختهشده افزایش داشته که حاکی از شدیدتر شدن هر فقره آتشسوزی است. مجموع آتشسوزی آمریکا و کانادا (۴.۴ میلیون هکتار) هنوز کمتر از یکسوم مساحت سوختهشده در خود جمهوری دموکراتیک کنگوست.
در خارج از آفریقا، استرالیا با ۱۱.۸ میلیون هکتار، بیشترین وسعت سوخته را دارد. این رقم، جایگاه دوم جهانی را برای این کشور به همراه داشته و تمام سهم منطقه اقیانوسیه (۱۰.۷ درصد) را تشکیل میدهد، اما حتی این رقم قابلتوجه، باز هم کمتر از مساحت سوختهشده در جمهوری دموکراتیک کنگوست و نشان میدهد که چگونه یک کشور آفریقایی بهتنهایی از یک قاره کامل پیشی گرفته است.
در قاره آسیا، ۱۷.۶ درصد از کل مساحت سوخته جهان ثبتشده که میانمار با ۴.۳ میلیون و هند با ۴ میلیون هکتار پیشتاز این منطقه هستند. تایلند، لائوس و چین نیز هر کدام بین ۲.۳ تا ۲.۷ میلیون هکتار به این آمار افزودهاند. آمریکای جنوبی با ۷ درصد، ونزوئلا (۳ میلیون) و برزیل (۲ میلیون) را در صدر دارد و اروپا با سهم ۳.۶ درصدی، بهطور عمده تحتتأثیر آتشسوزیهای روسیه با ۳.۳ میلیون هکتار قرار گرفته است.
مجموع سهم تمام این قارهها در کنار هم، هنوز به سهم ۵۵.۱ درصدی آفریقا نمیرسد. به این ترتیب دادههای سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که آفریقا با فاصله بسیار زیاد از سایر نقاط جهان، در مرکز بحران جهانی آتشسوزی قرار دارد. این واقعیت، ضرورت توجه ویژه به مدیریت پایدار زمین در آفریقا، درک بهتر از پیامدهای اکولوژیکی سوزاندنهای عمدی و فصلی و تقویت همکاریهای بینالمللی برای مقابله با تغییرات اقلیمی را آشکار میکند.
نظر شما