روی پوست زنبور گزیده یخ نگذارید

به گزارش ایمنا مركز اطلاع رسانی داروها و سموم اعلام كرد: زنبور گزیدگی ممكن است در اثر نیش انواع زنبور مانند زنبورعسل و زنبورسرخ بروز كند كه در صورت وقوع این حاثه روی محل زنبور گزیده كمپرس سرد یا كیسه محتوی یخ قرار داده و به طور متوالی هر ۱۵ دقیقه یك بار كیسه یخ را از روی پوست بردارید.
بنابراین گزارش‌ نیش زنبورعسل ماده به كیسه محتوی زهر متصل است و پس از گزش در زخم باقی مانده و محتویات كیسه زهر به زخم منتقل می‌شود. بنابراین برداشتن سریع نیش از روی زخم، جهت جلوگیری از ورود بیشتر سم به زخم ضروری است.
علایم زنبور گزیدگی معمولا در عرض چند ساعت ناپدید می‌شود و اگر فرد زنبورگزیده مشكل تنفسی داشت و یا تورم شدید وسریع در محل گزش بروز كرد، باید به پزشك مراجعه كند.
زنبورها و زنبورهای سرخ به طور مكرر نیش می‌زنند و محل گزش آنها به سادگی عفونی می‌شود. چنانچه گزش زنبور در نقاط مختلف و آن هم در ناحیه گردن و سر بروز نماید، جدی‌تر است و می‌تواند تهدید كننده زندگی باشد.
فرد زنبور گزیده برای چند روز از نظر تشدید درد یا باقی ماندن تورم یا علائم شبیه آنفولانزا و یا تب باید تحت نظر باشد و در صورت بروز این علائم سریعا به پزشك مراجعه شود. اقدامات اولیه در گزش‌های معمولی زنبور شستشوی محل زنبور گزیدگی با آب و صابون است.
بنابر اعلام مركز اطلاع رسانی داروها و سموم، علایم گزیدگی با افعی درد تیز و سوزاننده در محل گزش است كه در عرض ۱ تا ۵ دقیقه بعد از گزش ظاهر می شود تورم در محل گزیدگی مار افعی نیم تا ۴ ساعت بعد از گزش بروز می نماید كه ممكن است در عرض ۱۲ تا ۲۴ ساعت افزایش یابد و كل اندام مبتلا را درگیر كند.
این گزارش حاكیست در طی ۲۴ تا ۳۶ ساعت پس از گزیدگی افعی ممكن است تاول‌های كوچك در محل ایجاد شوند. از علایم گزش مار افعی تهوع و استفراغ، بی‌حسی در اطراف دهان، صورت و پوست سر و گزگز نوك انگشتان، تب و لرز، تعریق، ضعف و بی حالی و سرگیجه است. 
یكی از مشخص‌ترین و مهم‌ترین علایم و نشانه‌های گزیدگی با افعی‌ها، اختلالات انعقادی خون بوده و به صورت خونریزی از بینی، وجود خون در خلط، خون در ادرار، خون در مدفوع، خونریزی در شكم و داخل چشم و مغز مشاهده می‌شود.
علایم گزیدگی با مار كبری و مار مرجان افتادگی پلك‌ها، خواب آلودگی، ضعف عضلانی، فلج، اختلال تكلم و تنفس، آبریزش از دهان، استفراغ و تهوع بوده و علایم گزیدگی با مار آبی (دریایی) درد عضلانی و تغییر رنگ ادرار به رنگ قهوه‌ای یا سیاه است.
در هنگام مارگزیدگی قبل از انتقال مصدوم به مرکز درمانی باید بیمار را آرام كنید و از حركات بیش از حد او جلوگیری كنید. مصدوم مار گزیده را باید از محل حادثه (جهت جلوگیری از حمله مجدد مار) دور كرد.
این مركز توصیه كرد: عضو محل گزیدگی مار را باید بی‌حركت و هم سطح یا كمی پایین‌تر از سطح قلب نگه داشت. بستن یك نوار محكم و پهن، چند انگشت بالاتر از محل مارگزیدگی بویژه اگر محل گزیدگی در دست ها یا پاها باشد، ضروری است.
بستن نوار بالاتر از محل مارگزیدگی نباید آنقدر سفت باشد كه جریان خون اندام را مختل كند. اگر ورم باعث سفت شدن نوار شد، آن را باز كنید و از محلی بالاتر ببندید .هر ۱۰ تا۱۵ دقیقه، به مدت ۱ دقیقه نوار را باز كرده و دوباره ببندید. این كار باید تا زمان آماده شدن پادزهر ادامه یابد.
این گزارش حاكیست در مارگزیدگی باید از سرد كردن عضو با آب سرد یا یخ خودداری كرد و در صورتی كه انتقال بیمار مارگزیده به بیمارستان بیش از یك ساعت طول كشد، روی هریك از سوراخ‌های نیش به طور موازی با هم، با وسیله‌ای تیز و استریل، خراش‌هایی به طول تقریبی ۶ تا ۷ میلی متر و عمق ۳ میلی متر نمایید و عمل مكش را با دهان یا دستگاه مكنده، به مدت۳۰ تا ۶۰ دقیقه ادامه دهید و در صورت وجود زخم در محوطه دهان از انجام مكش با دهان خودداری كنید.
شایان ذكر است، كودكان زیر سه سال، بیماران قلبی، دیابتی، افراد مسن و معلولین حركتی و بیماران مبتلا به آلرژی در معرض خطر بالای حساسیت پس از گزش مار هستند و برای جلوگیری از گزیدگی حشرات در هنگام سفر حشره کش، پشه بند و یا دیگر وسایل ایمنی را همراه داشته باشند.
بر اساس این گزارش، حشره دراكولا یا بند، نه نیش می‌زند و نه گاز می‌گیرند بلكه تركیبات سمی و محركی ترشح می‌كند كه باعث ایجاد زخم در محل عبور خود از روی پوست می‌شود. سم حشره دراکولا یا بند باعث ایجاد صدمات بافتی، زخم و تاول می‌شود. علایم به صورت قرمزی، بروز طاول و یا جوش‌های كوچك همراه با خارش و در انتها ورقه ورقه شدن و پوسته پوسته شدن پوست است.
مركز اطلاع رسانی داروها و سموم اعلام كرد: برای تخفیف عارضه پوستی سم حشره دراکولا، می‌توان در ساعات ابتدایی، با آب و صابون معمولی محل عارضه را شستشو داد و با تمیز نگه داشتن محل عارضه می‌توان از بروز مشكلات ثانویه ازجمله عفونت‌های باكتریایی جلوگیری كرد. همچنین هرچه پوست مرطوب‌تر باشد، شدت عارضه بیشتر است و به طور تجربی استعمال الكل سفید بر روی موضع آلوده به سم حشره دراکولا یا بند می‌تواند در كاهش علایم موثر باشد.
بر اساس این گزارش برای پیشگیری از گزش حشرات می‌توان علاوه بر نصب توری به پنجره‌ها، پوشیدن لباس‌های محافظت‌كننده و آستین بلند در محیط‌های باز غیر شهری، از پشه بند و مواد حشره کش در شب استفاده نمود.
این گزارش می‌افزاید نگهداری حیوانات خانگی باعث تجمع بیشتر حشرات می‌شود. بنابراین لازم است نگهداری حیوانات اهلی توام با رعایت بهداشت باشد. اگر در محل زندگی درختان زیادی وجود دارد باید برای پنجره‌های خانه از توری استفاده شود و در پارك‌‌ها از آویختن لباس‌ها روی درخت خودداری شود.
بنابر اعلام مركز اطلاع رسانی داروها و سموم،‌ در مناطقی كه حشرات زیاد وجود دارد، بهتر است روی پوست بدن مخصوصا بدن كودك از کرم‌های دور کننده حشرات استفاده كرد اما باید توجه داشت استفاده دایم از این مواد سبب حساسیت بیشتر می‌شود و نیز از پوشیدن لباس‌هایی با رنگ روشن و استفاده از عطرهای تند در مناطقی كه حشرات زیادی دارند، جدا خودداری كنید زیرا تمام این موارد باعث جذب زنبور‌ها می‌شود همچنین در محیط‌‌های باز، پیراهن آستین بلند و شلوار بلند به كودكان بپوشانید.
گفتنی است ششمین روز از هفته پیشگیری از مسومیت‌ها (۱ تا ۷ آبان ماه) «پیشگیری از مسمومیت ناشی از گزیدگیها» نامگذاری شده است.
/۱۰۴