به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، در سه دهه و نیم گذشته، بعضی کشورها شاهد افزایش چشمگیر تولید اقتصادی به ازای هر نفر بودهاند؛ رشدی که در بعضی اقتصادها نتیجه صنعتیشدن و گسترش تجارت و در بعضی دیگر حاصل رونق منابع طبیعی و افزایش درآمدهای حاصل از صادرات کالاهای اساسی بوده است. بر اساس دادههای بانک جهانی، مقایسه تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه کشورها در فاصله سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵، با در نظر گرفتن تورم و تفاوت قدرت خرید میان کشورها، تصویری متفاوت از روند رشد اقتصادی در نقاط مختلف جهان ارائه میدهد.
در این رتبهبندی، گویان با فاصله قابل توجه در جایگاه نخست قرار دارد. تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه این کشور بر مبنای برابری قدرت خرید از حدود ۵.۱ هزار دلار در سال ۱۹۹۰ به ۸۳.۷ هزار دلار در سال ۲۰۲۵ رسیده است؛ به این ترتیب، رشد آن طی این دوره به ۱۵۴۹ درصد رسیده است. جهش اقتصادی گویان ارتباط نزدیکی با رونق نفتی اخیر این کشور دارد. تولید نفت در گویان از سال ۲۰۱۹ آغاز شد و میزان تولید آن در سال ۲۰۲۴ به حدود ۲۲۵ میلیون بشکه رسید. این تحول برای کشوری با جمعیتی کمتر از یک میلیون نفر، تأثیر قابلتوجهی بر اقتصاد و تولید سرانه داشته است.
چین با رشد ۱۴۰۴ درصدی در فاصله سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵ در رتبه دوم قرار دارد. تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه چین در سال ۱۹۹۰ حدود ۱.۷ هزار دلار بود، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۵ به ۲۵.۱ هزار دلار رسید. رشد اقتصادی چین در این دوره عمدتاً در چارچوب چند دهه صنعتیشدن و گسترش تجارت شکل گرفته است. بر اساس اطلاعات مورد استناد بانک جهانی، نزدیک به ۸۰۰ میلیون نفر در چین طی چهار دهه گذشته از فقر شدید خارج شدهاند؛ رقمی که تقریباً سهچهارم کاهش فقر شدید در جهان را تشکیل میدهد.
گینه استوایی با رشد ۱۱۲۸ درصدی در رتبه سوم قرار گرفته است. تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه این کشور از حدود ۱.۱ هزار دلار در سال ۱۹۹۰ به ۱۳.۸ هزار دلار در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. بوسنی و هرزگوین نیز با رشد ۷۷۷ درصدی در جایگاه چهارم قرار دارد و تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه آن از ۲.۴ هزار دلار به ۲۱.۲ هزار دلار رسیده است.
میانمار با رشد ۵۶۳ درصدی در رتبه پنجم قرار دارد. پس از آن، ویتنام با افزایش ۵۲۶ درصدی در جایگاه ششم قرار گرفته است. تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه ویتنام از حدود ۲.۵ هزار دلار در سال ۱۹۹۰ به ۱۵.۵ هزار دلار در سال ۲۰۲۵ رسیده است. هند نیز با رشد ۳۶۹ درصدی در رتبه دهم قرار گرفته و این شاخص در آن از ۲.۱ هزار دلار به ۱۰ هزار دلار افزایش یافته است.
هند، ویتنام و دیگر اقتصادهای آسیایی بخشی از روند گستردهتری هستند که در رتبهبندی کشورهای دارای سریعترین رشد تولید ناخالص داخلی سرانه مشاهده میشود. بنگلادش با رشد ۳۱۹ درصدی در جایگاه سیزدهم قرار دارد و تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه آن از ۲.۱ هزار دلار به ۸.۷ هزار دلار رسیده است. کره جنوبی نیز که یکی از اقتصادهای توسعهیافته آسیا محسوب میشود، با رشد ۲۸۷ درصدی در رتبه پانزدهم قرار گرفته است. تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه این کشور از ۱۴.۴ هزار دلار در سال ۱۹۹۰ به ۵۵.۷ هزار دلار در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
حضور پررنگ اقتصادهای آسیایی در میان کشورهای دارای سریعترین رشد نشان میدهد که بخش مهمی از تحول اقتصادی جهان طی این دوره در آسیا رخ داده است. تقریباً نیمی از ۲۵ کشور نخست این رتبهبندی را اقتصادهای آسیایی تشکیل میدهند. چین، ویتنام، هند، بنگلادش و کره جنوبی نمونههایی از این روند هستند؛ کشورهایی که رشد آنها برخلاف جهش اخیر و عمدتاً نفتمحور گویان، در بسیاری از موارد طی چندین دهه و در ارتباط با صنعتیشدن و توسعه تجارت شکل گرفته است.
با این حال، مقایسه میان کشورها نشان میدهد بیشترین افزایش تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه در فاصله سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵ عمدتاً در اقتصادهایی رخ داده که یا در مسیر صنعتیشدن و گسترش تجارت قرار داشتهاند یا از جهش درآمدهای منابع طبیعی بهرهمند شدهاند. در سطح جهان، تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه از حدود ۱۱.۳ هزار دلار در سال ۱۹۹۰ به ۲۱.۹ هزار دلار در سال ۲۰۲۵ رسیده که معادل رشد ۹۴ درصدی است.
ایران با رشد ۷۴ درصدی تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه در فاصله سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵، در رتبه ۸۷ جهان و یک پله بالاتر از آمریکا قرار گرفته است. بر اساس دادههای مورد استناد این رتبهبندی، تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه ایران بر مبنای برابری قدرت خرید از حدود ۹.۷ هزار دلار در سال ۱۹۹۰ به ۱۶.۸ هزار دلار در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
نظر شما