اصغر منتظرالقائم در گفتوگو با خبرنگار ایمنا درباره جایگاه تمدنی شیخالرئیس اظهار کرد: اگر تمدنی فکر نکنیم، نمیتوانیم میراث گذشته را حفظ کنیم و آن را برای آینده به کار بگیریم؛ تمدن و مدنیت یکشبه به وجود نیامده است، بلکه این میراث غنی طی سالیان و صدها سال گذشته شکل گرفته و باید هویت امروز ما را تشکیل دهد.
وی افزود: شیخالرئیس ابوعلیسینا بهدنبال یک حرکت تمدنی بود و به همین دلیل، پس از آنکه سلطان محمود غزنوی بهدنبال او بود، از گرگان و ری و همدان تا اصفهان سفر کرد؛ این سفرها تجربههای فراوانی برای او به همراه داشت و ابنسینا مسیر کسب علم و دانش را از گرگان آغاز کرد و در ری نیز به این مسیر ادامه داد.
استاد دانشگاه اصفهان ادامه داد: ابنسینا آثار متعددی در حوزه طب داشت و با توجه به اینکه سلامت جامعه در آن دوره با مشکلات مختلفی روبهرو بود، طب نظری را در کتاب «قانون» تدوین کرد و کتاب «قانون فیالطب» در پنج بخش، مباحث مختلفی را دربرمیگیرد.
منتظرالقائم با اشاره به فعالیت ابنسینا در حوزه فلسفه گفت: ابنسینا در فلسفه نیز بر عقل و عقلگرایی تأکید داشت، اما در تحول علمی که در اندیشه او صورت گرفت، در کتاب «اشارات و تنبیهات» به مباحث اشراقی نیز توجه کرد.
وی درباره فعالیتهای سیاسی ابنسینا اظهار کرد: ابنسینا از زمانی که در ری بود به تدریج وارد فعالیتهای سیاسی شد، سپس در دستگاه شمسالدوله در همدان به وزارت رسید، اگرچه در آنجا موفق نبود و پس از آن به اصفهان آمد و برای مدتی کوتاه نیز در دستگاه علاءالدوله فعالیت داشت.
ابنسینا بهدنبال ایجاد و توسعه یک جریان فکری بود
عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان گفت: ابنسینا پس از حضور در اصفهان، بیشتر به تألیف و تحقیق پرداخت و یک جریان فکری در این شهر ایجاد کرد؛ پیش از حضور او، فعالیتهای علمی در اصفهان بیشتر بر علوم اسلامی، ادبیات، حدیث و علوم زبانی متمرکز بود، اما ابنسینا حرکت تمدنی را که از دوره عضدالدوله آغاز شده بود، در اصفهان توسعه و گسترش داد.
منتظرالقائم افزود: مناظرات و گفتوگوهای علمی ابنسینا با دانشمندان مختلف که در تاریخ نیز به آنها اشاره شده است، نشان میدهد که او بهدنبال ایجاد و توسعه یک جریان فکری بود.
وی خاطرنشان کرد: ابنسینا شاگردان بسیاری را تربیت کرد؛ دانشمندانی که زیر نظر او در اصفهان تربیت شدند، یک یا دو نفر نبودند و دهها نفر را شامل میشدند.
استاد دانشگاه اصفهان تأکید کرد: استاد و دانشمند متمدن و تمدنساز کسی است که نیروی نخبه و سرمایه اجتماعی تولید کند؛ تولید سرمایه اجتماعی توسط ابنسینا بینظیر است و این همان اثر تمدنی است که او بر جای گذاشت.
نگاه پیوسته ابنسینا به علوم مختلف
منتظرالقائم درباره عمق علمی ابنسینا در حوزههای مختلف گفت: آثار ابنسینا همچنان وجود دارد و امروزه در طب سنتی، فلسفه مشاء و فلسفه اشراق از آنها استفاده میشود؛ پرسش مهم این است که چگونه شیخالرئیس توانست در علوم مختلف تا این اندازه عمیق شود.
وی پاسخ داد: ابنسینا به زبان عربی تسلط بسیار زیادی داشت و در مبانی علم بهویژه منطق و استدلال، بسیار توانمند بود و کار علمی او نیز بیشتر از طریق مناظرات و گفتوگوها توسعه پیدا میکرد و همین مناظرات به عمق دانش او کمک میکرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان ادامه داد: ابنسینا شبانهروز به علم و دانش توجه داشت و همواره بهدنبال کسب دانش بود؛ دانش او در رشتههای مختلف از جمله ریاضیات، نجوم، ادبیات، شعر، طب و فلسفه عمیق بود و نگاه او سطحی نبود.
منتظرالقائم عنوان کرد: ابنسینا یک حکیم بود؛ زیرا حکیم علوم را بهصورت پیوسته میبیند. پیوستگی علوم و دانش را میتوان در کتب او مشاهده کرد؛ ابنسینا یک هندسه علمی را میدید که برای شکلگیری تمدن، وجود علوم مختلف در کنار یکدیگر ضروری است و یک حکیم مسلمان باید این علوم را بشناسد.
وی گفت: ابنسینا بهدلیل داشتن نگاه تمدنی به علوم مختلف توجه داشت و همین نگاه تمدنی، یکی از ویژگیهای برجسته زندگی و اندیشه او بود.
نظر شما