به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، گسترش شهرنشینی، افزایش جمعیت و رشد استفاده از خودروهای شخصی، موجب تشدید ترافیک و کمبود فضای پارک در بسیاری از شهرها شده است. رانندگان در مناطق پرتردد زمان زیادی را برای یافتن جای پارک صرف میکنند و در این مدت، با حرکتهای مکرر در خیابانها موجب افزایش ازدحام، مصرف سوخت و آلودگی هوا میشوند. به همین دلیل، مدیریت پارکینگ به یکی از ابزارهای مهم در برنامهریزی حملونقل شهری تبدیل شده است که میتواند تقاضای سفر با خودروی شخصی را کنترل کند و استفاده از فضاهای موجود را بهبود بخشد.
مدیریت پارکینگ مجموعهای از سیاستها و اقداماتی است که با هدف ساماندهی فضاهای پارک، کاهش توقفهای غیرضروری و استفاده بهینه از ظرفیتهای موجود اجرا میشود. این اقدامات شامل تعیین محل مناسب برای پارکینگ، قیمتگذاری، کنترل زمان توقف، ساماندهی پارک حاشیهای، جلوگیری از پارک غیرمجاز و استفاده از فناوریهای هوشمند است. هدف مدیریت پارکینگ فقط ساخت پارکینگهای بیشتر نیست، بلکه باید میان میزان تقاضای پارک، ظرفیت معابر و اهداف کلی حملونقل شهری تعادل ایجاد شود. اگر ظرفیت پارکینگ بدون برنامهریزی افزایش پیدا کند، ممکن است ورود خودرو به مناطق مرکزی بیشتر شود و در نهایت، ترافیک و آلودگی افزایش پیدا کند.

یکی از مهمترین عوامل ایجاد ترافیک در مناطق مرکزی شهر، جستوجوی جای پارک است. بسیاری از خودروها برای یافتن فضای خالی چندین بار در خیابانهای اطراف حرکت میکنند. ایجاد سامانههای اطلاعرسانی درباره ظرفیت پارکینگها، نصب تابلوهای راهنما و استفاده از اپلیکیشنهای هوشمند میتواند رانندگان را سریعتر به نزدیکترین فضای خالی هدایت کند و زمان جستوجوی پارک را کاهش دهد.
قیمتگذاری پارکینگ نیز نقش مهمی در کنترل استفاده از خودروی شخصی دارد. در مناطق پرتراکم و مرکزی، افزایش منطقی هزینه پارک میتواند شهروندان را به استفاده از مترو، اتوبوس، دوچرخه و پیادهروی ترغیب کند. این سیاست زمانی موفق خواهد بود که گزینههای جایگزین همچون حملونقل عمومی با کیفیت و دسترسی مناسب در اختیار شهروندان قرار داشته باشد.
محدودکردن زمان توقف از اشغال طولانیمدت فضاهای پارک جلوگیری میکند. در مناطق تجاری و اداری، اگر خودروها برای مدت زیادی در جای پارک باقی بمانند، دسترسی سایر شهروندان دشوار میشود. تعیین سقف زمانی برای پارک حاشیهای، موجب افزایش گردش جای پارک و استفاده عادلانهتر از ظرفیت موجود خواهد شد.

نظارت مؤثر بر پارکینگ
پارک دوبل، توقف در پیادهرو، اشغال مسیر اتوبوس و توقف در محلهای ممنوع، از عوامل مهم ایجاد گرههای ترافیکی هستند. این تخلفات علاوه بر کاهش ظرفیت معابر، ایمنی عابران پیاده و دوچرخهسواران را نیز تهدید میکنند. نظارت مستمر، استفاده از دوربینهای پلاکخوان و اعمال جریمههای از جمله راهکارهای مؤثری هستند که از گسترش این تخلفات جلوگیری میکنند.
نظارت باید بهصورت منظم و عادلانه انجام شود و شهروندان نیز از قوانین و محدودههای مجاز پارک اطلاع کافی داشته باشند. کنار برخورد قانونی، طراحی مناسب خیابانها، مشخصکردن محلهای پارک و نصب تابلوهای واضح میتواند از بروز تخلف جلوگیری کند.
پارکینگهای حاشیهای بهطور معمول در ورودی شهرها یا در نزدیکی ایستگاههای مترو، قطار و پایانههای اتوبوس ساخته میشوند. این پارکینگها به رانندگان اجازه میدهند خودروهای خود را در خارج از مناطق پرتراکم پارک کنند و ادامه مسیر را با وسایل حملونقل عمومی طی کنند. این روش، ورود خودروهای شخصی به مرکز شهر را کاهش میدهد و به روانترشدن ترافیک کمک میکند.
برای موفقیت پارکینگهای حاشیهای، لازم است هزینه استفاده از آنها مناسب باشد و دسترسی سریع و منظم به حملونقل عمومی فراهم شود، همچنین امنیت، روشنایی، خدمات مناسب و فاصله کم میان پارکینگ و ایستگاه حملونقل عمومی، نقش مهمی در استقبال شهروندان از این طرح دارد.

فناوریهای هوشمند در مدیریت پارکینگ
امروزه فناوریهای هوشمند توانستهاند مدیریت پارکینگ را سریعتر و دقیقتر انجام دهند. حسگرهای تشخیص جای پارک، دوربینهای نظارتی، سامانههای پرداخت الکترونیکی و اپلیکیشنهای رزرو پارکینگ، به رانندگان کمک میکنند ظرفیت خالی را شناسایی کنند و هزینه پارک را بدون نیاز به پرداخت نقدی بپردازند.
افزون بر این، فناوریهای هوشمند در حوزه پارکینگ و توقف خودروها، اطلاعات ارزشمندی درباره میزان تقاضا، زمانهای اوج استفاده و مناطق پرتردد در اختیار مدیران شهری قرار میدهند. مسئولان میتوانند با تحلیل این اطلاعات، تعرفهها را بهصورت متناسب با زمان و مکان تعیین کنند و ظرفیت پارکینگها را بهتر مدیریت کنند.
در نظام قیمتگذاری متغیر، هزینه پارک بر اساس عواملی همچون موقعیت مکانی، ساعت استفاده و میزان تقاضا تعیین میشود. برای مثال، پارککردن در مناطق مرکزی و در ساعات اوج ترافیک هزینه بیشتری دارد، درحالیکه در ساعات کمتقاضا یا مناطق کمتراکم، تعرفه پایینتری اعمال میشود.
این سیاست موجب میشود تقاضای پارک در طول روز توزیع شود و رانندگان برای سفرهای غیرضروری به مناطق پرتراکم، انگیزه کمتری داشته باشند. درآمد حاصل از این طرح باید برای توسعه حملونقل عمومی، بهبود پیادهراهها و ایجاد مسیرهای دوچرخهسواری هزینه شود.
برای افزایش اثربخشی مدیریت پارکینگ، لازم است سامانهای یکپارچه برای شناسایی ظرفیت، رزرو و پرداخت هزینه پارک ایجاد شود و تعرفهها باید بر اساس میزان تقاضا و شرایط مناطق مختلف تعیین شوند. توسعه پارکینگهای حاشیهای در کنار ایستگاههای حملونقل عمومی، افزایش نظارت بر پارک غیرمجاز و اختصاص فضا برای دوچرخه و موتورسیکلت نیز میتواند به کاهش ترافیک کمک کند.
درآمد حاصل از پارکینگ باید تا حد امکان برای توسعه حملونقل عمومی و بهبود زیرساختهای شهری اختصاص یابد. علاوه بر این، سیاستهای پارکینگ باید با طرحهای توسعه شهری، برنامههای کاهش آلودگی هوا و اهداف مربوط به افزایش ایمنی عابران پیاده هماهنگ باشند.

استکهلم؛ ترکیب مدیریت پارکینگ با مالیات ازدحام
استکهلم، پایتخت سوئد، یکی از نمونههای موفق مدیریت تقاضای سفر در اروپا بهشمار میرود. سیاستهای این شهر فقط بر ساخت پارکینگهای بیشتر متمرکز نیست، بلکه مجموعهای از ابزارهای اقتصادی، مدیریتی و حملونقلی را برای کاهش استفاده غیرضروری از خودرو به کار گرفته است. مدیریت پارکینگ در استکهلم در کنار مالیات ازدحام، توسعه حملونقل عمومی، ایجاد مسیرهای دوچرخهسواری و ساماندهی پارک حاشیهای اجرا میشود.
در مناطق مرکزی استکهلم، پارک حاشیهای با محدودیت زمانی و تعرفه مشخص همراه است. هزینه پارک در مناطق مرکزی و پرتراکم بیشتر از مناطق بیرونی شهر تعیین میشود و این تفاوت قیمت، رانندگان را به استفاده از پارکینگهای عمومی، پارکینگهای حاشیهای و حملونقل عمومی تشویق میکند. در بسیاری از مناطق، پرداخت هزینه پارک از طریق تلفن همراه و سامانههای الکترونیکی انجام میشود و مدیریت شهری میتواند اطلاعات مربوط به میزان تقاضا و زمانهای اوج استفاده را جمعآوری کند.

یکی از مهمترین سیاستهای استکهلم، مالیات ازدحام است که از خودروهایی دریافت میشود که در ساعات مشخص وارد محدوده مرکزی شهر میشوند. این طرح با هدف کاهش ترافیک، آلودگی هوا و زمان سفر اجرا شده است. اگرچه مالیات ازدحام بهطور مستقیم هزینه پارکینگ نیست، اما در کنار تعرفههای پارک، هزینه کلی استفاده از خودرو در مرکز شهر را افزایش میدهد. در نتیجه، شهروندان برای سفرهای روزانه خود بیشتر به مترو، اتوبوس، قطار شهری، دوچرخه و پیادهروی روی میآورند.
پیش از اجرای آزمایشی مالیات ازدحام در سال ۲۰۰۶، نگرانیهایی درباره مخالفت عمومی وجود داشت، اما پس از مشاهده نتایج، حمایت شهروندان از این سیاست افزایش یافت. گزارشهای منتشرشده نشان دادند که حجم ورود خودرو به محدوده مرکزی در دورههای مختلف حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد کاهش پیدا کرد، همچنین زمان سفر در بعضی مسیرها کمتر شد و انتشار آلایندههای ناشی از ترافیک نیز کاهش پیدا کرد. درآمد حاصل از مالیات ازدحام در استکهلم برای بهبود زیرساختهای حملونقل، توسعه مسیرهای عمومی و اجرای پروژههای شهری مورد استفاده قرار میگیرد. در استکهلم قیمتگذاری، محدودیت ورود خودرو، حملونقل عمومی کارآمد و نظارت شهری بهصورت یکپارچه اجرا شدهاند که نتیجه آن، کاهش ترافیک مرکز شهر، استفاده بهتر از فضاهای پارک و افزایش جذابیت گزینههای حملونقل پایدار بوده است.

لندن؛ مدیریت پارک حاشیهای و کنترل ورود خودرو به مرکز شهر
لندن یکی از بزرگترین شهرهای اروپا و از پیشگامان اجرای سیاستهای مدیریت تقاضای سفر است. تراکم بالای جمعیت، ارزش زیاد زمین، محدودیت ظرفیت خیابانها و حجم بالای سفرهای روزانه موجب شده است که مدیریت پارکینگ در این شهر اهمیت زیادی داشته باشد. شهرداریهای مناطق مختلف لندن که مسئولیت اداره بخش قابلتوجهی از پارکینگهای محلی را بر عهده دارند، از ترکیبی از مجوزهای پارک، تعرفهگذاری، محدودیت زمانی و نظارت الکترونیکی استفاده میکنند.
در بسیاری از خیابانهای لندن، پارک حاشیهای تنها برای ساکنان و دارندگان مجوز معتبر امکانپذیر است. ساکنان محلی میتوانند برای محدوده محل زندگی خود مجوز دریافت کنند، اما بازدیدکنندگان و خودروهای غیرمحلی باید در ساعات مشخص هزینه پارک بپردازند. این محدودهها با عنوان مناطق کنترلشده پارک شناخته میشوند و هدف آنها جلوگیری از اشغال طولانیمدت فضای خیابان توسط خودروهایی است که متعلق به ساکنان منطقه نیستند.

در مناطق تجاری زمان توقف محدود میشود تا جای پارک برای تعداد بیشتری از مراجعهکنندگان قابل استفاده باشد، همچنین در بعضی مناطق، پارک خودرو در ساعات اوج رفتوآمد ممنوع یا بسیار گرانتر است. این سیاستها بهویژه در اطراف ایستگاههای مترو، مراکز خرید، بیمارستانها و مناطق اداری اجرا میشوند. درآمد حاصل از پارکینگ و جریمههای قانونی برای نگهداری خیابانها، توسعه حملونقل عمومی و بهبود ایمنی معابر هزینه میشود.
لندن در کنار مدیریت پارکینگ، سیاستهای دیگری برای کاهش استفاده از خودرو اجرا کرده است. طرح دریافت هزینه ورود به محدوده مرکزی شهر از سال ۲۰۰۳ آغاز شد و پس از آن، محدوده انتشار بسیار کم برای کاهش آلودگی هوا توسعه یافت. این طرحها موجب شدند استفاده از خودروهای آلاینده در مناطق مرکزی کاهش پیدا کند و شهروندان بیشتر به مترو، اتوبوس، دوچرخه و پیادهروی توجه کنند.

نتایج سیاستهای لندن در دورههای مختلف متفاوت بوده است. در سالهای نخست اجرای هزینه ازدحام، ورود خودرو به محدوده مرکزی کاهش محسوسی پیدا کرد و سرعت حرکت وسایل نقلیه در بعضی مسیرها افزایش یافت. با این حال، افزایش خریدهای اینترنتی، رشد خودروهای خدماتی، تاکسیهای اینترنتی و تغییر الگوهای سفر، بخشی از این دستاوردها را پیچیدهتر کرده است. به همین دلیل، مدیریت پارکینگ در لندن بهطور مداوم بازبینی میشود.
یکی از نقاط قوت لندن، استفاده از فناوری برای ثبت تخلفات و مدیریت پرداخت است. دوربینهای پلاکخوان، سامانههای پرداخت دیجیتال و پایگاههای اطلاعاتی محلی به شهرداریها اجازه میدهند مقررات پارک را با دقت بیشتری اجرا کنند. تجربه لندن نشان میدهد که مدیریت پارکینگ باید به شرایط هر محله توجه داشته باشد و میان نیاز ساکنان، کسبوکارها، حملونقل عمومی و کاهش ترافیک تعادل ایجاد کند.
نظر شما