به گزارش خبرگزاری ایمنا، پایش مستمر شاخصهای اقلیمی از جمله میزان بارش، دما و وضعیت خشکسالی، یکی از مهمترین ابزارها برای ارزیابی شرایط آبوهوایی کشور به شمار میرود؛ این اطلاعات تصویری روشن از روند تغییرات اقلیمی ارائه میدهد و مبنای تصمیمگیری در بخشهای مختلف از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، محیطزیست و مدیریت بحران است.
بررسی تغییرات هفتگی و مقایسه آن با میانگینهای بلندمدت، امکان شناسایی نوسانات اقلیمی و تحلیل روندهای کوتاهمدت و بلندمدت را فراهم میکند و این دادهها علاوه بر نمایش وضعیت فعلی، در پیشبینی مخاطرات احتمالی و برنامهریزی برای کاهش آثار خشکسالی یا مدیریت منابع آبی نیز نقش مؤثری دارند.
در سالهای اخیر، تغییر الگوی بارش، افزایش نوسانات دمایی و وقوع دورههای متوالی خشکسالی، اهمیت انتشار گزارشهای اقلیمی را دوچندان کرده است که این گزارشها با تکیه بر دادههای علمی و شبکه گسترده ایستگاههای هواشناسی، تصویری دقیق از وضعیت جوی و اقلیمی کشور ارائه میکنند.
دسترسی به اطلاعات بهروز درباره شاخصهای اقلیمی، علاوه بر مدیران و کارشناسان، برای بهرهبرداران بخش کشاورزی، فعالان حوزه منابع طبیعی و حتی عموم مردم نیز اهمیت دارد، چراکه آگاهی از روند تغییرات اقلیمی میتواند در تصمیمگیریهای روزمره و برنامهریزیهای بلندمدت نقش مؤثری ایفا کند.
بارشهای هفته در گیلان از میانگین بلندمدت فراتر رفت؛ میانگین بارش کشور کاهش یافت
صادق ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه در هفته سیوششم سال زراعی جاری و از تاریخ چهارم تا دهم خرداد، نوار شمالی و شمالغرب کشور شاهد بارندگی بوده است، اظهار کرد: میانگین بارش استان گیلان در این هفته ۱.۴ میلیمتر بیشتر از میانگین بارش بلندمدت بوده است. با این حال، میانگین بارش کشور در مقایسه با دوره بلندمدت، ۱.۱ میلیمتر کمتر ثبت شده است.
وی افزود: بیشترین بارش تجمعی این هفته در ایستگاههای گیسوم و آستارا در استان گیلان، بهترتیب با ۴۹.۱ و ۳۶.۵ میلیمتر، و ایستگاه ولدیان در استان آذربایجان غربی با ۳۳ میلیمتر به ثبت رسیده است.
کمبارشی در بیشتر مناطق کشور؛ نوسان بارش در شمال و شمالغرب
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور تصریح کرد: بر اساس انحراف مجموع بارش تجمعی هفته سیوششم سال زراعی جاری و از تاریخ چهارم تا دهم خرداد نسبت به بازه زمانی مشابه در دوره بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹، میزان بارش دریافتی در بیشتر مساحت کشور در محدوده نرمال تا کمتر از نرمال قرار داشته است.
ضیائیان با بیان اینکه استانهای مازندران، البرز، گیلان، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی در بخشهایی از مساحت خود بارشی بیشتر از نرمال تا ۲۰ میلیمتر و در بخشهایی دیگر بارشی کمتر از نرمال تا ۲۰ میلیمتر داشتهاند، ادامه داد: سایر استانهای کشور نیز با بارشی کمتر از نرمال تا ۱۵ میلیمتر مواجه بودهاند.
خشکسالی خفیف تا متوسط در نیمه شمالی؛ جنوب کشور در شرایط نرمال
وی گفت: بر اساس نقشه وضعیت خشکسالی و شاخص کوتاهمدت مؤثر ۱۴ روزه (EDI) منتهی به ۱۰ خرداد ۱۴۰۵، بیشتر استانهای نیمه شمالی کشور طی این دوره در شرایط خشکسالی خفیف تا متوسط قرار داشتهاند و استانهای ایلام، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، بوشهر، فارس، هرمزگان، یزد و سیستان و بلوچستان در شرایط نرمال قرار داشتهاند.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور اضافه کرد: استانهای خراسان شمالی، خراسان رضوی، گلستان، مازندران، گیلان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و کرمان نیز در بخشهایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا شدید و در بخشهایی دیگر خشکسالی خفیف تا متوسط را تجربه کردهاند و سایر استانهای کشور نیز در تمام یا بخشهایی از مساحت خود با خشکسالی خفیف تا متوسط مواجه بودهاند.
خراسان رضوی گرمتر شد و میانگین دمای کشور بیش از ۲ درجه افزایش یافت
ضیائیان ادامه داد: بررسی نمودار و نقشه اختلاف میانگین دمای هفته سیوششم سال زراعی جاری با میانگین دما در دوره بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ در هفته مشابه نشان میدهد که میانگین دمای کشور ۲.۳ درجه افزایش یافته و بیشتر استانها روند افزایش دما را تجربه کردهاند.
وی با بیان اینکه بیشترین بیهنجاری مثبت دمای میانگین هفته مربوط به استان خراسان رضوی با ۳.۶ درجه و بیشترین بیهنجاری منفی دما مربوط به استان کرمانشاه با ۱.۴ درجه بوده است، خاطرنشان کرد: استان همدان نیز تغییر دمای محسوسی نسبت به میانگین بلندمدت خود نداشته است.
بررسی مستمر شاخصهای اقلیمی، علاوه بر نمایش وضعیت کنونی، امکان ارزیابی روند تغییرات آبوهوایی و آثار آن بر منابع طبیعی و فعالیتهای اقتصادی را فراهم میکند. استمرار این پایشها، مبنایی برای تصمیمگیری دقیقتر در حوزههای مرتبط با مدیریت منابع آب، کشاورزی و محیطزیست خواهد بود.
تغییرات بارش، دما و شاخصهای خشکسالی از مهمترین متغیرهایی هستند که میتوانند بر امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و پایداری منابع آبی کشور تأثیر بگذارند و از این رو، تحلیل منظم این دادهها برای برنامهریزی و مدیریت ریسکهای اقلیمی اهمیت ویژهای دارد.
کارشناسان همواره بر ضرورت استفاده از دادههای علمی و بهروز در تدوین سیاستهای مرتبط با مدیریت منابع طبیعی تأکید دارند. بهرهگیری از این اطلاعات میتواند زمینهساز افزایش تابآوری در برابر مخاطرات اقلیمی و کاهش خسارتهای ناشی از نوسانات جوی باشد.
انتشار منظم گزارشهای اقلیمی، ضمن افزایش آگاهی عمومی از وضعیت آبوهوایی کشور، امکان رصد دقیق روندهای اقلیمی را در طول سال فراهم میکند و به تصمیمگیران و افراد کمک میکند با شناخت بهتر شرایط، برنامهریزی مؤثرتری برای آینده داشته باشند.
نظر شما