به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، در عصر حاضر شهرها بهعنوان موتورهای اصلی رشد اقتصادی و کانونهای جمعیتی جهان، همزمان با چالشهای بیسابقهای در حوزه محیطزیست و انرژی روبهرو هستند. گسترش سریع شهرنشینی، افزایش مصرف انرژی، آلودگی هوا، تغییرات اقلیمی و کاهش منابع طبیعی، ضرورت بازنگری در الگوهای توسعه شهری را بیش از پیش آشکار کرده است. در این میان پروژههای سبز بهعنوان راهکاری جامع و چندبعدی، نهتنها به کاهش اثرات منفی زیستمحیطی کمک میکنند، بلکه تابآوری شهری، کیفیت زندگی و پایداری اقتصادی را نیز ارتقا میدهند.
پروژههای سبز شهری شامل طیف گستردهای از اقدامات از توسعه فضای سبز، بامها و دیوارهای سبز گرفته تا اجرای ساختمانهای کممصرف، سیستمهای حملونقل پاک، مدیریت هوشمند پسماند، بازیافت انرژی و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر است. این زیرساختها با بهرهگیری از فرایندهای طبیعی، نقش مؤثری در کاهش جزایر حرارتی، کنترل روانابهای سطحی، بهبود کیفیت هوا، کاهش مصرف انرژی و افزایش تنوع زیستی ایفا میکنند. مطالعات نشان میدهد در مکانهایی که درختان و فضای سبز وجود دارد، دمای هوا هشت تا ۱۰ درجه سانتیگراد خنکتر است و آلودگی هوا بهطور قابلتوجهی کاهش مییابد. علاوه بر این، پروژههای سبز با ایجاد فضاهای تعاملی و فراغتی، سلامت جسمی و روانی شهروندان را بهبود میدهند و به افزایش نشاط اجتماعی کمک میکنند.
با وجود مزایای آشکار، اجرای پروژههای سبز در شهرها با موانع جدی روبهرو است. مهمترین این موانع محدودیت منابع مالی، هزینههای اولیه بالا، نبود نهادهای تخصصی، ضعف نهادی شهرداریها و آگاهی ناکافی از منافع بلندمدت این پروژهها است. در بسیاری از شهرها بهویژه در کشورهای درحالتوسعه، بودجههای محدود و اولویتدهی به پروژههای عمرانی سنتی، مانع از سرمایهگذاری در زیرساختهای سبز میشود، همچنین نبود چارچوبهای قانونی و سیاستهای حمایتی مشخص، انگیزه بخش خصوصی و سرمایهگذاران را برای ورود به این حوزه کاهش میدهد.
در این شرایط مشوقهای مالی و مالیاتی میتوانند بهعنوان اهرمی قدرتمند برای تسریع گسترش پروژههای سبز عمل کنند. تجارب موفق جهانی نشان میدهد که کشورها و شهرهای پیشرو با ارائه معافیتهای مالیاتی، اعتبارات مالیاتی، کاهش عوارض، وامهای کمبهره و یارانههای مستقیم توانستهاند سرمایهگذاری در پروژههای سبز را جذاب و مقرونبهصرفه کنند. بهعنوان مثال، معافیت مالیاتی برای ساختمانهای سبز، کاهش مالیات برای نصب سیستمهای انرژی تجدیدپذیر، اعتبار مالیاتی برای نوسازی تجهیزات کممصرف و تخفیف عوارض برای پروژههای توسعه فضای سبز، از جمله ابزارهای مؤثری هستند که در شهرهایی همچون توکیو، آمستردام، کپنهاگ، سیدنی و سنگاپور اجرا شده و نتایج چشمگیری به دنبال داشتهاند.
سنگاپور؛ الگویی جامع برای مشوقهای مالیاتی سبز
سنگاپور از اوایل دهه ۲۰۰۰ با اجرای برنامه «گرین مارک» یکی از پیشروترین کشورها در استفاده از مشوقهای مالیاتی برای توسعه زیرساختهای سبز بوده است. این برنامه که الزامی قانونی برای ساختمانهای جدید ایجاد کرده است، مشوقهای مالیاتی مستقیم و قابلتوجهی نیز ارائه میدهد. مالکان ساختمانهایی که بام سبز یا دیوار گیاهی نصب کنند، میتوانند تا ۵۰ درصد از هزینههای نصب را از طریق معافیت مالیاتی جبران کنند. این سیاست موجب شده است که بیش از ۴۰ درصد از ساختمانهای جدید در مناطق مرکزی شهر حداقل یک نوع پوشش گیاهی داشته باشند.
علاوه بر معافیتهای مستقیم، دولت سنگاپور از طریق کاهش عوارض ساختمانی و اعطای اعتبار مالیاتی سالانه، هزینههای نگهداری فضای سبز را نیز پوشش میدهد. این مشوقها بهویژه در پروژههای بزرگ مقیاس همچون مجتمعهای مسکونی و اداری اعمال میشود و به کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی مصرف انرژی سرمایشی در ساختمانهای مجهز منجر شده است، همچنین این سیاستها بهطور مستقیم به کاهش دمای سطحی شهر تا دو درجه سانتیگراد در مناطق پرتراکم کمک کردهاند.
در بلندمدت مشوقهای مالیاتی سنگاپور نهتنها به گسترش فضای سبز عمودی انجامیده، بلکه به ایجاد یک بازار فعال برای شرکتهای متخصص در طراحی و نگهداری بامهای سبز منجر شده است. این رویکرد ترکیبی از الزام قانونی و مشوق مالیاتی، الگویی موفق برای سایر شهرهای گرمسیری محسوب میشود و همچنان در حال گسترش به پروژههای بازسازی ساختمانهای قدیمی است.
آلمان؛ سیاستهای هدفمند در سطح فدرال و ایالتی
آلمان با رویکردی نظاممند مشوقهای مالیاتی را در سطوح فدرال و ایالتی برای گسترش زیرساختهای سبز پیادهسازی کرده است. در ایالت بادنوورتمبرگ و بهویژه شهر اشتوتگارت، مالکان ساختمانهایی که بام سبز یا دیوار گیاهی نصب کنند، از کاهش عوارض ساختمانی تا ۲۰ درصد و معافیتهای مالیاتی سالانه برخوردار میشوند. این مشوقها از سال ۲۰۱۰ بهطور جدی اجرا شده است و بخشی از استراتژی ملی کاهش مصرف انرژی ساختمانها را تشکیل میدهند.
یکی از ویژگیهای مهم سیاست آلمان ترکیب مشوقهای مالیاتی با الزامات قانونی در طرحهای جامع شهری است. ساختمانهای جدید در مناطق مرکزی شهر موظف به اجرای حداقل ۳۰ درصد پوشش سبز هستند و در صورت فراتر رفتن از این حد، از اعتبار مالیاتی اضافی بهرهمند میشوند. این سیاست موجب شده است که مصرف انرژی سیستمهای سرمایشی در ساختمانهای مجاور شبکه پارکها و بامهای سبز، بین ۱۵ تا ۲۵ درصد کاهش پیدا کند و دمای مناطق مرکزی شهر ۱٫۵ تا ۳ درجه سانتیگراد پایینتر بیاید.
افزون بر این، دولت آلمان از طریق همکاری با بانکهای دولتی، وامهای کمبهره همراه با معافیت مالیاتی برای پروژههای سبز بزرگمقیاس ارائه میدهد. این رویکرد نهتنها هزینه اولیه نصب را کاهش میدهد، بلکه نگهداری بلندمدت فضاهای سبز را نیز اقتصادی میکند. نتیجه این سیاستها، ایجاد شبکهای پیوسته از فضاهای سبز شهری است که بهطور مؤثر دمای محیط را تعدیل کرده و فشار بر شبکه برق شهری را کم کرده است.
کانادا؛ تمرکز بر شهر تورنتو و مشوقهای محلی
شهر تورنتو از سال ۲۰۰۹ با تصویب «قانون بام سبز» یکی از پیشروترین شهرهای کانادا در استفاده از مشوقهای مالیاتی برای گسترش زیرساختهای سبز شده است. این قانون مالکان ساختمانهای جدید و در حال بازسازی با مساحت بیش از ۲۰۰۰ متر مربع را ملزم به تخصیص حداقل ۵۰ درصد از سطح بام به پوشش گیاهی میکند. در کنار این الزام، شهرداری تورنتو مشوق مالیاتی قابلتوجهی ارائه میدهد که شامل کاهش عوارض ساختمانی تا ۵۰ درصد از هزینه نصب بام سبز و اعتبار مالیاتی سالانه برای نگهداری آن است. این سیاست تا سال ۲۰۲۳ منجر به نصب بیش از ۲۵۰ بام سبز در سطح شهر شده است.
آمارهای رسمی شهرداری تورنتو نشان میدهد که ساختمانهای مجهز به بام سبز، بهطور میانگین ۱۸ تا ۲۲ درصد کاهش در مصرف انرژی سیستمهای سرمایشی را تجربه کردهاند، همچنین دمای سطح بام در فصول گرم تا ۳۰ درجه سانتیگراد کمتر از بامهای معمولی ثبت شده و دمای محیط اطراف ساختمانها بین ۱٫۵ تا ۲ درجه سانتیگراد کاهش یافته است. این ارقام بهویژه در مناطق مرکزی شهر که تراکم ساختمانی بالاست، تأثیر قابلتوجهی بر کاهش جزیره گرمایی شهری داشته است.
علاوه بر مشوقهای مالیاتی مستقیم، برنامه تورنتو شامل تخفیف ۲۵ درصدی عوارض سالانه ملک برای ساختمانهایی است که حداقل ۷۵ درصد سطح بام خود را به فضای سبز اختصاص دهند. این مشوقها تا سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۸ میلیون دلار سرمایهگذاری خصوصی را به سمت پروژههای سبز جذب کرده است. مطالعات انجامشده توسط دانشگاه تورنتو نشان میدهد که این سیاستها به کاهش ۱۵ درصدی روانآبهای سطحی در مناطق مجهز به بام سبز منجر شده و کیفیت هوا را در شعاع ۲۰۰ متری ساختمانها بهبود بخشیده است.
سیاست تورنتو در سالهای اخیر به پروژههای بازسازی ساختمانهای قدیمی نیز گسترش یافته است. مالکان این ساختمانها میتوانند از ترکیب وام کمبهره و معافیت مالیاتی تا ۴۰ درصد هزینهها بهرهمند شوند. نتیجه این رویکرد ایجاد بیش از ۱۲۰ هکتار فضای سبز جدید روی بامها تا پایان سال ۲۰۲۳ بوده که بهطور مستقیم به صرفهجویی سالانه ۸۵۰۰ مگاواتساعت انرژی در بخش سرمایش شهری کمک کرده است. این آمارها تورنتو را به یکی از موفقترین نمونههای محلی در آمریکای شمالی تبدیل کرده است.
استرالیا؛ مشوقهای ایالتی در سیدنی و نیو ساوت ولز
ایالت نیو ساوت ولز و شهرداری سیدنی از طریق برنامههای مشوق مالیاتی، حمایت قابلتوجهی از توسعه بامهای سبز و دیوارهای گیاهی به عمل آوردهاند. مالکان ساختمانهایی که استانداردهای سبز را رعایت کنند، میتوانند تا ۳۰ درصد از هزینه نصب را از طریق اعتبار مالیاتی و کاهش عوارض ساختمانی جبران کنند. این مشوقها از سال ۲۰۱۲ بهطور جدی اجرا شده است و بخشی از استراتژی کاهش مصرف انرژی شهری سیدنی را تشکیل میدهند.
یکی از ویژگیهای مهم سیاست استرالیا، تمرکز بر پروژههای ترکیبی است که علاوه بر بام سبز، شامل شبکههای پارکهای کوچک و کریدورهای سبز نیز میشود. ساختمانهایی که در مجاورت این شبکهها قرار دارند، از معافیت مالیاتی اضافی برخوردار میشوند. این رویکرد موجب شده است که دمای مناطق مرکزی سیدنی تا ۱.۸ درجه سانتیگراد کاهش یابد و مصرف انرژی سرمایشی ساختمانهای مجاور ۱۵ تا ۲۲ درصد کمتر شود.
علاوه بر مشوقهای مالیاتی مستقیم، دولت ایالتی از طریق همکاری با شرکتهای انرژی، برنامههای بازپرداخت هزینه برای پروژههای سبز اجرا میکند. این سیاستها نهتنها به گسترش زیرساخت سبز کمک کرده، بلکه به کاهش فشار بر شبکه برق در فصل تابستان و بهبود کیفیت هوا در مناطق پرتراکم شهری منجر شده است.
نظر شما