به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، گزارشی که بهتازگی در نشریه Royal Society of Medicine منتشر شده است، نسبت به ناکارآمدی رویکردهای نظارتی کنونی در حوزه کاربرد هوش مصنوعی در سازمانهای درمانی هشدار داده است. به اعتقاد نویسندگان این گزارش، قوانین موجود که بیشتر بر پایه درجهبندی خطر تدوین شدهاند، توانایی لازم برای حفاظت کامل از بیماران را ندارند و میتوانند پیامدهایی همچون درمان ناقص یا افراطی و نیز بروز تبعیض میان گروههای مختلف بیماران را به دنبال داشته باشند.
قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا که در سال ۲۰۲۵ به تصویب رسیده است، سیستمهای پزشکی مبتنی بر این فناوری را در دسته پرخطر طبقهبندی کرده است و کنترلهای سختی را برای تولیدکنندگان و کاربران آن در نظر گرفته است. با این حال، منتقدان معتقدند این چارچوب نظارتی سه مسئله بنیادین را نادیده گرفته است: اول، تفاوتهای فردی و اولویتهای گوناگون بیماران در زمینه دقت تشخیص، سوگیریهای احتمالی و میزان دخالت هوش مصنوعی در فرایند درمان؛ دوم، پیامدهای بلندمدت و اثرات سیستمی ناشی از استفاده گسترده از این فناوری در عرصه درمان؛ و سوم، کمرنگ شدن نقش بیماران و کاهش مشارکت ایشان در فرآیندهای نظارتی و تصمیمگیری.
توماس پلوگ، استاد اخلاق داده و هوش مصنوعی از دانشگاه آلبرگ دانمارک و نویسنده ارشد این مقاله، تأکید کرده است که بیماران در رویارویی با دقت تشخیص، سوگیریهای احتمالی یا میزان دخالت هوش مصنوعی در مراقبتهای درمانی، ارزشهای متفاوتی دارند و از این رو قوانین و مقررات باید فراتر از تأمین ایمنی صرف سیستمها حرکت کرده و به حقوق فردی و مشارکت فعال بیماران توجه ویژهای معطوف دارند.
نویسندگان این گزارش بر ضرورت تدوین و تضمین مجموعهای از حقوق اختصاصی برای بیماران در ارتباط با تشخیصها و برنامههای درمانی که بر پایه هوش مصنوعی تولید میشوند، تأکید کردهاند. بیماران باید این حقوق را داشته باشند که از سیستم هوش مصنوعی توضیحی روشن بخواهند، رضایت خود را هر زمان که خواستند اعلام یا پس بگیرند، به نظر دوم یک پزشک مستقل مراجعه کنند، و در صورت لزوم از پذیرش تشخیص یا غربالگریای که فقط با استناد به دادههای عمومی و بدون رضایت آنها صورت گرفته، خودداری نمایند.
در پایان این گزارش، هشدار جدی مطرح شده است که بدون مشارکت فوری و مؤثر همه ذینفعان نظام سلامت، اعم از پزشکان، ناظران قانونی و گروههای بیماران، این حقوق اساسی در میان تحولات شتابان هوش مصنوعی در پزشکی به حاشیه رانده شده و از یاد خواهند رفت. پروفسور پلوگ در جمعبندی خود تصریح کرده است که هوش مصنوعی بیتردید نظام سلامت را دگرگون خواهد ساخت، اما این تحول نباید به بهای از دست رفتن استقلال فردی و اعتماد بیماران تمام شود و اکنون زمان آن فرا رسیده که حقوقی روشن و کارآمد برای توانمندسازی و حراست از بیماران در عصر درمان هوشمند تعریف و اجرایی گردد.
نظر شما