به گزارش خبرگزاری ایمنا، دولت استونی قصد دارد برای نخستینبار در جهان، هویت دیجیتالی مستقل و قابل احراز را در اختیار ایجنتهای هوش مصنوعی قرار دهد؛ ابتکاری که با هدف قانونمند کردن فعالیت این سامانهها، افزایش امنیت خدمات دیجیتال و جلوگیری از دسترسی بیضابطه هوش مصنوعی به اطلاعات کاربران طراحی شده است.
این طرح که با عنوان «کدهای شناسایی هوش مصنوعی» (AI ID Codes) شناخته میشود، به ایجنتهای هوش مصنوعی اجازه میدهد تا از طرف اشخاص حقیقی یا حقوقی و تنها در چارچوب اختیارات مشخص و از پیش تعریفشده فعالیت کنند. به این ترتیب، کاربران و سازمانها میتوانند بخشی از امور اداری و خدمات دیجیتال خود را بدون واگذاری کامل اطلاعات شخصی یا مجوزهای گسترده به سامانههای هوشمند، به این ایجنتها بسپارند.
ایجنتهای هوش مصنوعی نسل جدیدی از سامانههای هوشمند هستند که برخلاف چتباتهای سنتی، علاوه بر درک درخواستها، قادرند تصمیمگیری کنند، برنامهریزی انجام دهند و مجموعهای از وظایف را بهصورت خودکار برای دستیابی به یک هدف مشخص اجرا کنند. در سالهای اخیر شرکتهایی مانند OpenAI، گوگل، مایکروسافت و آنتروپیک سرمایهگذاری گستردهای روی توسعه این فناوری انجام دادهاند.
گامی برای شفافیت و مسئولیتپذیری هوش مصنوعی
«کریستن میخال»، نخستوزیر استونی، در تشریح این طرح اعلام کرد که در آینده نزدیک، هوش مصنوعی مسئول انجام طیف گستردهای از فعالیتهای دیجیتال، از تهیه گزارشها و تکمیل اظهارنامهها گرفته تا تعامل با سامانههای اطلاعاتی خواهد بود. به گفته او، برای تحقق چنین آیندهای باید کاملاً مشخص باشد که هر ایجنت هوش مصنوعی از طرف چه فرد یا سازمانی فعالیت میکند، چه اختیاراتی دارد و مسئولیت اقدامات آن بر عهده چه نهادی است.
بر همین اساس، شناسههای دیجیتال جدید نقش نوعی «هویت رسمی» را برای ایجنتهای هوش مصنوعی ایفا خواهند کرد تا تمامی فعالیتهای آنها قابل ردیابی، احراز و مدیریت باشد.
احراز هویت سنتی دیگر پاسخگو نیست
بررسیهای انجامشده نشان میدهد روشهای رایج احراز هویت مانند رمز عبور یا احراز هویت چندمرحلهای (MFA) برای مدیریت ایجنتهای هوش مصنوعی کافی نیستند؛ زیرا این سامانهها بهصورت مستقل و پیوسته با سرویسهای مختلف تعامل دارند و ممکن است به اطلاعات گستردهای دسترسی پیدا کنند.
دولت استونی تأکید کرده است که هدف از طراحی این ساختار جدید، جلوگیری از وضعیتی است که کاربران برای استفاده از دستیارهای هوشمند مجبور شوند تمام مجوزها، اطلاعات شخصی و دسترسیهای حساس خود را در اختیار هوش مصنوعی قرار دهند. در این مدل، هر ایجنت تنها به محدودهای از اختیارات که برای انجام مأموریت خود نیاز دارد، دسترسی خواهد داشت.
استونی؛ آزمایشگاه تحول دیجیتال اروپا
استونی سالهاست بهعنوان یکی از پیشرفتهترین کشورهای جهان در حوزه دولت الکترونیک شناخته میشود. این کشور پیشتر با راهاندازی سامانه شناسه الکترونیکی ملی (e-ID)، امکان دسترسی آنلاین شهروندان به اغلب خدمات عمومی را فراهم کرده و همچنین با اجرای طرح اقامت دیجیتال (e-Residency)، امکان راهاندازی و مدیریت کسبوکارهای دیجیتال را برای افراد خارج از مرزهای خود ایجاد کرده است.
براساس گزارش سال ۲۰۲۶ سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)، استونی همچنان در میان پیشروترین کشورهای جهان از نظر توسعه خدمات دیجیتال و دولت هوشمند قرار دارد.
آغاز عصر هویت دیجیتال برای هوش مصنوعی
کارشناسان معتقدند با گسترش استفاده از ایجنتهای هوش مصنوعی در انجام امور روزمره، ایجاد چارچوبهای هویتی و حقوقی برای این سامانهها به یکی از مهمترین چالشهای دولتها تبدیل خواهد شد. اقدام استونی میتواند نخستین گام عملی در مسیر تعریف «هویت رسمی» برای عاملهای هوش مصنوعی باشد؛ مدلی که علاوه بر افزایش اعتماد کاربران، زمینه استفاده گستردهتر و ایمنتر از این فناوری را در خدمات عمومی، کسبوکارها و اقتصاد دیجیتال فراهم میکند.
نظر شما