به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، بحران آب دیگر یک هشدار برای آینده نیست، بلکه واقعیتی است که هماکنون زندگی میلیاردها نفر را در سراسر جهان تحتتأثیر قرار داده است. سازمان ملل متحد در ژانویه ۲۰۲۶ هشدار داد که جهان وارد «عصر ورشکستگی آب» شده است؛ وضعیتی که در آن بسیاری از سیستمهای آبی بهدلیل بهرهبرداری بیرویه و تغییرات اقلیمی، توانایی بازگشت به حالت طبیعی خود را از دست دادهاند. این بحران هر سال جان هزاران کودک را میگیرد و نابرابریهای اجتماعی و جنسیتی را عمیقتر میکند. با نزدیک شدن به رویدادهای مهم جهانی از جمله هفته آب آکسفام (یازدهم تا هفدهم ژوئن ۲۰۲۶) و کنفرانس جهانی آب سازمان ملل در دسامبر ۲۰۲۶، ضرورت اقدام فوری بیش از پیش احساس میشود.
ابعاد بحران: آمارهایی که نادیدهگرفتنی نیستند
بر اساس جدیدترین گزارش مشترک سازمان جهانی بهداشت (WHO) و یونیسف که در جریان هفته جهانی آب (اوت ۲۰۲۵) منتشر شد، ۲.۱ میلیارد نفر (یک از هر چهار نفر) هنوز به آب آشامیدنی سالم دسترسی ندارند و از این تعداد ۱۰۶ میلیون نفر مستقیم از منابع آب سطحی تصفیهنشده استفاده میکنند. همچنین ۳.۴ میلیارد نفر فاقد خدمات بهداشتی ایمن هستند و ۱.۷ میلیارد نفر در خانه به امکانات اولیه بهداشت دسترسی ندارند. سالانه حدود ۱۰۰۰ کودک زیر پنج سال بر اثر بیماریهای ناشی از آب آلوده جان خود را از دست میدهند و ۷۴ میلیون نفر بهدلیل همین بیماریها با کاهش طول عمر روبهرو میشوند.
گزارش سازمان ملل در ژانویه ۲۰۲۶ تصویری وخیمتر ترسیم میکند. بیش از نیمی از دریاچههای بزرگ جهان از دهه ۱۹۹۰ تاکنون آب خود را از دست دادهاند و حدود ۷۰ درصد از سفرههای آب زیرزمینی اصلی جهان در حال کاهش بلندمدت هستند. طبق گزارش UNU-INWEH در سال ۲۰۲۶ فرونشست زمین ناشی از پمپاژ بیرویه آبهای زیرزمینی، منطقهای به مساحت بیش از ۶.۵ میلیون کیلومتر مربع را در سایر نقاط جهان تحتتأثیر قرار داده و میلیونها نفر را با خطرات جدی روبهرو کرده است. حدود ۴ میلیارد نفر حداقل یک ماه در سال کمبود شدید آب را تجربه میکنند و خشکسالیهای مداوم سالانه ۳۰۷ میلیارد دلار خسارت اقتصادی به بار میآورند.
گزارش توسعه جهانی آب سازمان ملل در سال ۲۰۲۶ با عنوان «آب برای همه مردم: حقوق و فرصتهای برابر» که توسط یونسکو منتشر شد، بر بار سنگینی تأکید میکند که بحران آب بر دوش زنان و دختران میگذارد. طبق آمار WHO/UNICEF Joint Monitoring Programme در سال ۲۰۲۵، زنان و دختران در ۸۰ درصد از خانوارها بهویژه مسئول خانوارهای روستایی محروم جمعآوری آب هستند و هر روز میلیونها ساعت از وقت خود ( در بعضی منابع ۲۵۰ میلیون ساعت) را صرف این کار میکنند، همچنین تخمین زده میشود بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۲، حدود ۱۰ میلیون دختر نوجوان در ۴۱ کشور به دلیل دسترسی نداشتن به امکانات بهداشتی مناسب مدرسه یا کار خود را از دست داده باشند.
جدیدترین اقدامات میدانی
در بحبوحه بحران انسانی غزه، آکسفام Oxford) Committee for Famine Relief، کمیته آکسفورد برای امداد قحطی) توانسته است دسترسی به آب را برای ۱۵۶هزار نفر بازگرداند. آکسفام (Oxfam) یک کنفدراسیون بینالمللی از ۲۱ سازمان خیریه مستقل است که در ۷۷ کشور جهان برای مبارزه با فقر و نابرابری فعالیت میکند. در کنار این تلاشهای گسترده، هفته آب آکسفام (یازدهم تا هفدهم ژوئن ۲۰۲۶) یک رویداد سالانه است که با برگزاری رویدادهای آموزشی و جمعآوری کمکهای مالی، آگاهی عمومی را درباره بحران جهانی آب افزایش میدهد و از پروژههای آبرسانی حمایت میکند. اگرچه این رویداد مقیاسی کوچکتر نسبت به عملیاتهای میدانی سازمانهای بزرگ دارد، اما نقش مؤثری در نهادینهسازی فرهنگ صرفهجویی و همبستگی جهانی ایفا میکند.
تیمهای آکسفام با جستوجو در میان آوارها و بازسازی قطعات آسیبدیده، چاههای آب حیاتی را در شهر غزه و خانیونس بازسازی کردهاند. در کرانه باختری نیز آکسفام از پروژه مخزن جدیدی حمایت کرده است که زمینهای خشک را به مزارع حاصلخیز تبدیل کرده و صدها کشاورز اکنون سبزیجات کشت میکنند. در مالی، آکسفام در سال ۲۰۲۵ سیستمهای جدید آب آشامیدنی را در مناطق باسارا و توکورو نصب کرده و در اتیوپی، چشمه «بیرحان Birhan» که سالها خشک شده بود با حمایت این سازمان دوباره جاری شده است.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ (ICRC) نیز با بازسازی تصفیهخانه فاضلاب در یمن، دسترسی به آب پاک را برای هزاران نفر فراهم کرده است و یونیسف فناوری خورشیدی را در ۱۰۹ سیستم آبرسانی در یمن (در سال ۲۰۲۴) نصب کرده است که با احتساب سیستمهای نصب شده از سال ۲۰۱۸، اکنون ۲.۵ میلیون نفر از جمله یک میلیون کودک به آب سالم دسترسی دارند. این ۳۳۰ سیستم خورشیدی سالانه ۲۶ میلیون کیلوواتساعت برق تولید و از انتشار ۲۱هزار تن دیاکسیدکربن جلوگیری میکنند.
ابتکارات سیاستی و افق پیش رو
آکسفام در هفته جهانی آب ۲۰۲۵ در استکهلم حضور فعال داشت و کارشناسان آن به موضوعات ناامنی آبی در مناطق آسیبپذیر اقلیمی، تسلیحاتی شدن آب در مناطق جنگی و عدالت اقلیمی پرداختند. در این رویداد، گزارش «اولویتهای تحقیق و نوآوری برای سازگاری بشردوستانه WASH با اقلیم» منتشر شد که هشدار میدهد تغییرات اقلیمی سریعتر از سیستمهای شکننده آب پیش میرود و ۱۱ اولویت فوری را ترسیم میکند. سازمان ملل هشدار میدهد که در مسیر کنونی، دستیابی به هدف توسعه پایدار شماره ۶ (SDG 6) یعنی آب پاک برای همه تا سال ۲۰۳۰، هشت برابر شتاب بیشتری نیاز دارد.
نظر شما