قرنقشوه و گرگیعان؛ مناسبت‌های نیمه رمضانی برای کودکان

تشویق کودکان به روزه‌داری یکی از سنت‌های مسلمانان است که برای نشان دادن اهمیت آن جشن‌های ویژه‌ای از جمله قرنقشوه را برگزار می‌کنند.

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، ماه مبارک رمضان در بین مسلمانان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است اما در این میان کودکان و به‌ویژه روزه‌اولی‌ها شور بیشتری نسبت به بزرگسالان از خود نشان می‌دهند. در ادامه با دو سنت مخصوص کودکان در نیمه ماه مبارک رمضان بیشتر آشنا می‌شویم.

قرنقشوه

قرنقشوه Qaranqasho یک سنت پر جنب‌وجوش است که در نیمه ماه مبارک رمضان جشن گرفته می‌شود و ریشه در میراث و روحیه اجتماعی جامعه دارد. این رویداد به‌طور ویژه در مسقط محبوب است و به‌عنوان راهی برای پاداش دادن به کودکان برای روزه گرفتن موفق در نیمه اول ماه مبارک رمضان و تشویق آن‌ها به ادامه روزه‌داری در نیمه دوم این ماه پایه‌گذاری شده است.

قرنقشوه جشن پیوندهای اجتماعی و خانوادگی، تقویت تعاملات اجتماعی و ترویج خوش اخلاقی میان کودکان و بیش از یک شب جشن معمولی است. این جشن، فرهنگ، ارزش‌ها و روح ماه رمضان عمانی است و با آمیختن آداب‌ورسوم سنتی با عناصر مدرن، به کودکان شادی می‌بخشد و در عین حال وحدت را در جوامع در سراسر عمان تقویت می‌کند.

کودکان در سنت قرنقشوه لباس‌های سنتی رنگارنگ می‌پوشند که به‌طور ویژه برای این مناسبت آماده شده است و پس از صرف افطار و ادای نماز مغرب، در محله‌های خود خانه به خانه می‌روند و آهنگ‌های سنتی همچون «قرنقشوه یو ناس، آتونا شویات حلوا» می‌خوانند که ترجمه آن «وقت قرنقشوه است، به ما شیرینی بده» می‌شود. در مقابل، آن‌ها شیرینی، آجیل، پول یا هدایای کوچک از خانواده دریافت می‌کنند.

بزرگسالان نیز مشتاقانه با تزئین خانه‌های خود و تهیه هدایایی در کیسه‌ها یا گلدان‌هایی با طراحی زیبا برای این رویداد آماده می‌شوند و بعضی از خانواده‌ها مجالسی را با اقوام و دوستان خود برگزار می‌کنند و غذاهای سنتی عمانی، حلوا و لقیمات سرو می‌کنند. سنت قرنقشوه در دنیای حاضر علاوه بر بازدیدهای سنتی خانگی شامل برگزاری رویدادهایی در مراکز خرید، هتل‌ها و مراکز اجتماعی با مضمون این جشن و گرامی‌داشت آن با فعالیت‌هایی همچون نقاشی چهره، ساخت بالن و بازی هستند. مؤسسات اجتماعی و مشاغل گوناگون در عمان نیز با سازماندهی جشن‌ها به زنده نگه داشتن این سنت کمک می‌کنند.

سنت‌های ماه مبارک رمضان در کشورهای مختلف

گرگیعان

گرگیعان یا قرقیعان (Gargee'an)، جشنی که به‌طور عمده در کشورهای عربی و همچنین در استان‌های عرب‌زبان ایران از جمله خوزستان، بوشهر و هرمزگان برگزار می‌شود، مراسمی در پانزدهم ماه‌های شعبان و رمضان و مختص کودکان است که شامل پوشیدن لباس‌های سنتی و رفتن خانه به خانه برای دریافت شیرینی و آجیل از همسایگان در حالی است که آهنگ‌های سنتی می‌خوانند و پس از دریافت خوراکی برای صاحب خانه آرزوی سلامتی و رزق و روزی می‌کنند. این مناسبت در میان مسلمانان به‌ویژه شیعیان، ولادت امام دوم شیعیان، امام حسن مجتبی (ع) را در پانزدهم رمضان و ولادت امام موعود مهدی صاحب زمان (عج) را در پانزدهم شعبان گرامی می‌دارد.

منشأ کلمه گرگیعان به‌عنوان تلفظ بومی‌شده قرقیعان، نامشخص است، اما طبق نظریات موجود ممکن است از صدای برخورد کوزه‌های آهنی به یکدیگر یا از ضربه زدن به درها (قرع‌الباب) ناشی شود. این آئین در عراق به‌عنوان ماجینه، در بحرین به نام «قرقاعون»، در قطر با عنوان «قرنقعوه» و در کشور امارات با نام «حلق‌اللیله» شناخته می‌شود.

گرگیعان، رسم کهن رمضانی اعراب

شعرهای این مراسم سنتی، کودکانه، ساده و آهنگین و به همان اندازه شیرین و دلنشین است که موجب محبوبیت بیشتر برگزاری آن میان کودکان می‌شود. گاهی کودکان این اشعار را با موسیقی همراه می‌کنند که دلیل اصلی آن جلب توجه صاحبان خانه‌ها و تهییج آن‌ها برای عیدی دادن است‌. این آهنگ‌های شاد هرچند بر اساس منطقه متفاوت هستند، لحن و مفهوم مشابهی دارند و برای خانواده‌ها برکاتی را طلب می‌کنند.

خاستگاه این اشعار که در طول قرن‌ها تکامل پیدا کرده، نزدیک به سنت‌های فرهنگی و مذهبی منطقه خلیج‌فارس است و گفته می‌شود از عبارت «قرة‌العین» به معنای «نور چشم» یا «عزیز» گرفته شده است که هنگام ولادت امام حسن مجتبی (ع) مسلمانان آن را به پیامبر اکرم (ص) و والدین گرامی ایشان می‌گفتند. این عبارت با برکت و شادی همراه است و اعتقاد بر این است که کودکان مدینه این عبارت را در جشن‌ها می‌خواندند که در نهایت به آهنگ‌های گرگیعان تبدیل شد. اشعار برای گسترش شادی و محبت تمرکز دارد و بیشتر شامل طلب برکت برای خانواده است که با گذشت زمان به بخشی استاندارد از سنت گرگیعان تبدیل شد، زیرا کودکان آن‌ها را هنگام جمع‌آوری شیرینی و آجیل می‌خواندند. این آهنگ‌ها همچنین با آواز و برکت جمعی، راهی برای نشان دادن شادی مناسبت‌های یاد شده است. در اصل آهنگ‌های گرگیعان ریشه عمیقی در فرهنگ کشورهای خلیج فارس دارند و اهمیت مذهبی را با سنت‌های محلی ترکیب می‌کنند تا بیان منحصربه‌فردی از شادی و روحیه جمعی ایجاد کنند.

گرگیعان، رسم کهن رمضانی اعراب

کد خبر 953710

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.