به گزارش خبرگزاری ایمنا، سلامت انسان در دنیای امروز بیش از هر زمان دیگری با سبک زندگی و الگوی تغذیه گره خورده است و افزایش شیوع چاقی، دیابت و بیماریهای مزمن نشان میدهد که مسئله غذا تنها به سیر شدن محدود نیست، بلکه به انتخاب آگاهانه، کیفیت مواد مصرفی و شیوه زندگی وابسته است. در چنین شرایطی، توجه به تغذیه دیگر یک توصیه لوکس یا مقطعی نیست، بلکه ضرورتی اجتماعی و فردی به شمار میرود.
در این میان، رویکرد علمی نوین و آموزههای مکتبهایی مانند طب سنتی ایرانی بر یک اصل مشترک تأکید دارند که پیشگیری مقدم بر درمان است و آنچه امروز با عنوان سبک زندگی سالم شناخته میشود، در واقع ترکیبی از دانش روز تغذیه و اصولی است که حکمایی همچون ابنسینا قرنها پیش در قالب تدابیر حفظالصحه مطرح کرده بودند و به معنای مراقبت مستمر از بدن پیش از اینکه بیماری بروز کند، است.
نکته اساسی دیگر، نقش آگاهی در تصمیمگیریهای غذایی است؛ در فضای پرحجم اطلاعات، افراد با انبوهی از توصیههای متناقض روبهرو هستند و از رژیمهای سریع و محدودکننده گرفته تا تبلیغ خوراکیهایی که به عنوان راهحل قطعی کاهش وزن معرفی میشوند، در دسترس قرار دارند و بدون دانش معتبر و تحلیل نقادانه، این اطلاعات میتواند افراد را به سمت انتخابهای نادرست سوق دهد و حتی سلامت آنها را به خطر اندازد.
از سوی دیگر، مسئله تغذیه تنها یک موضوع فردی نیست و پیامدهای آن به سطح خانواده و جامعه نیز گسترش مییابد. الگوهای غذایی نادرست میتواند در نسلها تکرار شود و هزینههای سنگین جسمی و اقتصادی به همراه داشته باشد، بنابراین اصلاح نگرش نسبت به غذا، بخشی از مسئولیت فرهنگی و آموزشی جامعه محسوب میشود.
باورهای غلط غذایی هنوز در جامعه رایج است / مصرف هر ماده غذایی باید بر اساس دانش و اصول تغذیه باشد
مرضیه کافشانی، متخصص تغذیه و عضو هیئت علمی دانشگاه با بیان اینکه افرادی که اضافه وزن دارند، مبتلا به بیماریهای مزمن یا دیابت هستند، نیازمند توجه ویژه به تغذیه خود هستند، به خبرنگار ایمنا میگوید: بسیاری از افراد تا زمانی که مشکل جدی پیش نیامده، به متخصص تغذیه مراجعه نمیکنند، اما مراجعه پیشگیرانه میتواند از بروز عوارض شدید جلوگیری کند.
وی با بیان اینکه برای افراد سالم نیز افزایش آگاهی در زمینه تغذیه و رعایت سبک صحیح غذایی اهمیت فراوان دارد، میافزاید: باورهای غلط غذایی در جامعه هنوز رایج است و برخی افراد تصور میکنند مصرف مواد خاص مانند آبغوره یا آبلیمو میتواند اثرات جادویی روی کاهش چربی یا کالریسوزی داشته باشد.
متخصص تغذیه و عضو هیئت علمی دنشگاه با اشاره به اینکه این نوع باورها نادرست است و حتی میتواند سلامت افراد را به خطر بیندازد، تصریح میکند: مصرف هر ماده غذایی باید بر اساس دانش علمی و اصول تغذیه باشد و نه اطلاعات نادرست یا توصیههای غیرعلمی و باید توجه داشت که طبهای مکمل و سنتی، در جای خود قابل احترام هستند و میتوانند با تغذیه علمی مورد استفاده قرار گیرند.
اثرات پذیرش تغذیه سالم به عنوان سبک زندگی و ایجاد تغییرات تدریجی و پایدار / انتشار توصیههای نادرست به سلامت جامعه آسیب میزند
کافشانی با بیان اینکه مشکل زمانی ایجاد میشود که افراد بدون آگاهی، توصیههای نادرست ارائه میدهند یا اطلاعات غلط منتشر میکنند، ادامه میدهد: این مسئله به ویژه در فضای مجازی شایع است و میتواند به سلامت جامعه آسیب برساند، از همین رو توصیه کلی این است که هیچ مطلب غذایی را بدون منبع علمی معتبر و موثق نپذیریم.
وی با بیان اینکه هر گونه تغییری در رژیم غذایی باید بر اساس مستندات علمی و مشاوره با متخصص انجام شود، میگوید: این رویکرد نه تنها سلامت فرد را تضمین میکند، بلکه از انتشار اطلاعات نادرست و باورهای غلط جلوگیری میکند و رعایت تغذیه سالم، علاوه بر تأثیر بر سلامت جسمی و روانی، نقش مهمی در پیشگیری از بیماریها، افزایش انرژی روزانه و بهبود کیفیت زندگی دارد.
متخصص تغذیه و عضو هیئت علمی دانشگاه با بیان اینکه پذیرش تغذیه سالم به عنوان یک سبک زندگی و ایجاد تغییرات تدریجی و پایدار، میتواند اثرات مثبت طولانیمدت بر سلامتی فرد و حتی نسلهای بعدی داشته باشد، اضافه میکند: با رعایت این اصول، میتوان زندگی سالمتر، پرانرژیتر و شادابتری داشت.
ضرورت افزایش آگاهی غذایی برای تمام افراد / هیچ خوراکی نمیتواند اثر معجزهآسایی داشته باشد
بهنام یوسفیان، پزشک و متخصص طب سنتی با بیان اینکه از منظر طب سنتی ایرانی، محور اصلی سلامت بر حفظالصحه استوار و پیشگیری مقدم بر درمان است، به خبرنگار ایمنا میگوید: در آثار حکمایی چون ابنسینا تأکید شده که پیش از بروز بیماریهای مزمن مانند چاقی و دیابت، باید تعادل مزاج و شیوه زندگی اصلاح شود. در این نگاه، هر فرد دارای مزاج خاص است و تغذیه سالم زمانی معنا پیدا میکند که با طبع، سن، شرایط اقلیمی و میزان فعالیت او هماهنگ باشد، بنابراین رویکرد پیشگیرانه و فردمحور، اساس توصیههای تغذیهای در طب سنتی به شمار میرود.
وی با بیان اینکه در همین چارچوب، افزایش آگاهی غذایی برای همه افراد ضروری است، میافزاید: طب سنتی تأکید میکند که بسیاری از بیماریها نتیجه تجمع تدریجی اخلاط ناسالم در بدن و این فرایندی است که ممکن است سالها بدون علامت آشکار ادامه داشته باشد و از این رو، اصلاح عادات غذایی پیش از بروز نشانههای بیماری، اقدامی عاقلانه و ضروری تلقی میشود.
پزشک و متخصص طب سنتی با بیان اینکه یکی از نکات محوری در این دیدگاه، رد باورهای سادهانگارانه و افراطی درباره مواد غذایی است، تصریح میکند: هیچ خوراکی به تنهایی خاصیت معجزهآسا ندارد و حتی مواد مفید نیز اگر خارج از اعتدال مصرف شوند، میتوانند تعادل بدن را بر هم بزنند. اصل بنیادین در طب سنتی، رعایت اعتدال، تنوع و تناسب است که به معنای پرهیز از زیادهروی، توجه به کیفیت هضم و انتخاب غذا بر اساس نیاز واقعی بدن و نه تبلیغات یا توصیههای غیرکارشناسی است.
تغذیه سالم، فرایندی تدریجی و پایدار است / پرهیز از پذیرش توصیهها بدون پشتوانه معتبر، اصلی مشترک در رویکردهای علم نوین و طب سنتی تغذیه است
یوسفیان ادامه میدهد: طب سنتی میان دانش معتبر و توصیههای عامیانه تمایز قائل میشود و همانگونه که در طب نوین بر مشاوره تخصصی تأکید میشود، در این مکتب نیز نسخهدادن بدون شناخت مزاج فرد نادرست دانسته شده است و انتشار توصیههای کلی و غیرعلمی چه از طریق نقل شفاهی و چه در فضای مجازی میتواند به سلامت افراد آسیب بزند، بنابراین مراجعه به افراد آگاه و پرهیز از پذیرش هر توصیه بدون پشتوانه معتبر، اصل مشترک در هر دو رویکرد علمی و سنتی است.
وی با بیان اینکه نکته مهم دیگر، توجه به سبک زندگی به عنوان مکمل تغذیه است، میگوید: از دید طب سنتی، خواب منظم، تحرک متعادل، آرامش روان و نظم در وعدههای غذایی، همگی در کنار نوع غذا بر سلامت اثر میگذارند و اصلاح تغذیه بدون اصلاح سایر ارکان زندگی، نتیجه کامل به همراه نخواهد داشت و در این نگاه، کیفیت هضم و توان بدن در تبدیل غذا به مواد مفید، اهمیتی همتراز با نوع خوراک مصرفی دارد.
پزشک و متخصص طب سنتی اضافه میکند: طب سنتی تغذیه سالم را یک فرایند تدریجی و پایدار میداند و تغییرات باید آهسته و متناسب با توان بدن انجام شود تا ماندگار بماند و به ضعف یا اختلال در تعادل داخلی منجر نشود. هنگامی که تغذیه سالم به عنوان بخشی از سبک زندگی پذیرفته شود، پیامد آن تنها پیشگیری از بیماری نیست، بلکه افزایش نشاط، بهبود کیفیت زندگی و تقویت بنیان سلامت در بلندمدت خواهد بود.
تغییر در الگوی غذا خوردن نیازمند نگاه واقعبینانه است و اصلاح تغذیه یک تصمیم هیجانی کوتاهمدت نیست، بلکه فرایندی تدریجی است که باید با آموزش، حمایت تخصصی و پذیرش فردی همراه باشد. تغییرات سریع و افراطی، اگرچه ممکن است نتایج موقتی ایجاد کند، اما در بلندمدت پایدار نخواهد بود.
توجه به بعد روانی تغذیه نیز اهمیت بالایی دارد و شیوه غذا خوردن، زمانبندی وعدهها و حتی نگرش ذهنی فرد نسبت به غذا، بر کیفیت سلامت تأثیر میگذارد. استرس، بینظمی خواب و کمتحرکی میتواند حتی در صورت انتخاب غذاهای سالم، نتایج مطلوب را کاهش دهد، بنابراین نگاه جامع به تغذیه، ناگزیر با سایر مؤلفههای سبک زندگی پیوند دارد.
حرکت به سوی تغذیه سالم، مسیری آگاهانه و پایدار است که با ارتقای دانش، اصلاح باورهای نادرست و بهرهگیری از مشاوره تخصصی شکل میگیرد و چنین رویکردی میتواند بستری فراهم کند تا مباحث مربوط به توصیههای علم نوین تغذیه و دیدگاههای طب سنتی، در چارچوبی منسجم و مکمل یکدیگر بررسی شوند و تصویری کاملتر از مسیر دستیابی به سلامت ارائه دهند.
میتوان گفت سلامت پایدار نه حاصل یک توصیه مقطعی است و نه نتیجه پیروی از نسخههای شتابزده و بدون پشتوانه، بلکه ثمره انتخابهای سنجیده، آگاهی مستمر و پذیرش تغذیه سالم به عنوان بخشی جداییناپذیر از سبک زندگی است و هنگامی که دانش علمی، تجربههای معتبر سنتی و مشاوره تخصصی در کنار هم قرار گیرد، مسیر پیشگیری از بیماریها هموارتر میشود و فرد میتواند با اطمینان بیشتری به سوی زندگی متعادلتر، پرنشاطتر و باکیفیتتر حرکت کند.
نظر شما