به گزارش خبرگزاری ایمنا، سامانه «رگبار موشکی» توانایی پرتاب همزمان چندین موشک بالستیک را دارد، این دستاورد نظامی میتواند معادلات دفاعی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد و سوالات متعددی درباره فناوری، برد، بازدارندگی و تأثیرات آن در امنیت منطقه ایجاد کرده است، در ادامه به همهجانبه این سامانه پرداخته و به پرسشهای کلیدی پاسخ میدهیم.
تعریف و سازوکار
- سامانهای که رسانهها با عنوان «رگبار موشکی» یا «پرتاب موشکهای بالستیک خشابی» از آن یاد میکنند، درواقع نوعی سیستم پرتاب موشک است که امکان شلیک پیدرپی و سریع چندین موشک بالستیک از یک موقعیت یا سیلوی زیرزمینی را فراهم میکند.
- برخی منابع، همچون ویکیپدیا، در توضیح «سامانه تیربار موشکی» اشاره میکنند که این سامانه امکان حمل و شلیک همزمان یا پشت سر هم پنج موشک «عماد» را دارد.
- در گزارشهای اخیر، سامانه رگبار موشکی ایران با برد بالا و از داخل شهرهای زیرزمینی موشکی تجهیز شده است.
مشخصات فنی و فناوری
موشکهای کلیدی
- موشک عماد: یکی از موشکهای بالستیک دوربرد ایران که بهعنوان نخستین موشک سوخت مایع ایران با قابلیت هدایت تا لحظه اصابت معرفی شده است. طول آن حدود ۱۵٫۵ متر، وزن بیش از ۱۷ تن و برد حدود ۱٬۷۰۰ کیلومتر گزارش شده است.
- موشک قدر: موشکی با برد عملیاتی گزارش شده بین ۱۳۵۰ تا ۱۹۵۰ کیلومتر، از نسلهای F، H و S. پیشرانه آن ترکیبی (دو مرحلهای با سوخت مایع و جامد) است.
سامانه خشابی و پرتاب همزمان
- در گزارشها آمده است که موشک عماد قابلیت مستقر شدن بر روی سیستم پرتاب خشابی (Launcher با مجموعهای از موشکها) دارد؛ این ترکیب با مفهوم «رگبار موشکی» پیوند خورده است.
- به عبارت دیگر، سامانهای طراحی شده که در یک شلیک متوالی، چندین موشک بالستیک را از زیرزمین یا سیلو به سمت اهداف پرتاب کند، قبل از آنکه دشمن فرصت مقابله داشته باشد.
مزایا و کارکرد بازدارنده
- یکی از مزایای اصلی این سامانه، افزایش ظرفیت شلیک سریع و حجمی است که میتواند سیستمهای پدافندی دشمن را غافلگیر کند.
- همچنین، با آماده بودن موشکها در سیلو / خشاب و صرفهجویی در فضای سیلوها، ایران میتواند قدرت موشکی خود را به شکلی مؤثرتر سامان دهد.
کاربردها و اهمیت استراتژیک
- در منطقه خاورمیانه، جاییکه تهدیدات متقابل و نظامی بین ایران، اسرائیل، و متحدان غربی و منطقهای بالا است، سامانه رگبار موشکی بعنوان ابزاری بازدارنده مطرح شده است.
- ایران با معرفی این سامانهها پیام مشخصی فرستاده است: توان عملیاتی و حجمی شلیک موشکها را افزایش داده و در صورت وقوع درگیری، فرصتهای مقابله و نابودی پیش از پرتاب موشکهای ایران را کاهش میدهد.
- از منظر دفاعی، چنین سامانهای میتواند هزینه حمله به ایران را برای دشمن بالقوه بالاتر ببرد و گزینه «ضربه پیشدستانه» یا «تخریب زرادخانه موشکی ایران» را پیچیدهتر کند.
- همچنین، وجود «شهرهای زیرزمینی موشکی» که گزارش شدهاند بخشی از این سامانه را تشکیل میدهند، به معنای افزایش «بقای پذیری» (survivability) زرادخانه موشکی است.
بهعنوان نتیجه، این سامانه میتواند معادلات منطقهای را تحت تأثیر قرار دهد و یکی از عوامل مهم در محاسبه هزینههای هرگونه اقدام نظامی علیه ایران باشد.
نکات و سوالات متداول
برد واقعی این سیستم چقدر است؟
برد این سامانه وابسته به نوع موشک بهکاررفته است؛ برای مثال موشک عماد حدود ۱۷۰۰ کیلومتر و موشک قدر تا حدود ۱۹۵۰ کیلومتر گزارش شدهاند.
آیا این سامانه میتواند موشکهای هستهای حمل کند؟
منابع رسمی ایران اشاره نکردهاند که این سامانه خاص برای حمل موشک هستهای طراحی شده باشد. با این حال، افزایش قابلیت پرتاب همزمان موشکهای بالستیک بازدارندگی راهبردی ایران را تقویت میکند.
چرا به آن «رگبار موشکی» میگویند؟
چون مفهوم اصلی این است که چندین موشک بالستیک به سرعت و پیدرپی از یک موقعیت پرتاب شوند، همانند رگبار گلوله، که موجب افزایش حجم آتش و کاهش فرصت دفاع دشمن میشود.
چگونه این سامانه خط پدافندی دشمن را میشکند؟
با شلیک همزمان چند موشک، سیستم پدافندی دشمن ممکن است نتواند بهموقع همه موشکها را رهگیری کند، یا مجبور به هدر دادن منابع شود، همچنین ویژگیهای زیرزمینی و آماده بودن موشکها زمان واکنش دشمن را کاهش میدهد.
واکنشهای بینالمللی و منطقهای چیست؟
هرچند ایران این سامانه را در راستای تقویت بازدارندگی معرفی کرده، کشورهای منطقه و غربی بهطورمعمول نگران افزایش قابلیتهای موشکی ایران هستند، این امر ممکن است به تشدید رقابت تسلیحاتی منطقهای منجر شود.
نظر شما