اعظم شهربافی کارشناس بهداشت عمومی در گفتگو با ایمنا با اشاره به اینکه فرسودگی شغلی حالتی از خستگی جسمی، هیجانی و ذهنی است که بدلیل فشار مداوم ناشی از کار ایجاد میشود، اظهار کرد: تحقیقات نشان می دهد، افسردگی شغلی گریبانگیر افرادی میشود که اغلب کمالگرا و به طور افراطی درگیر کار هستند.
وی فرسودگی شغلی را یک بیماری عنوان کرد و گفت: نباید این خستگی مزمن را با خستگیهای زودگذر اشتباه گرفت چراکه خستگی ناشی از کار مداوم با استراحت بتدریج از بین میرود.
اولین آسیب فرسودگی شغلی، رنج بردن از فرسودگی بدنی است
شهربافی با بیان اینکه اولین آسیب فرسودگی شغلی، رنج بردن از فرسودگی بدنی همچون سردرد، تهوع، کمخوابی و تغییراتی در عادات غذایی است، بیان داشت: فرسودگی عاطفی همچون افسردگی، احساس درماندگی، احساس عدم کارآیی در شغل خود و همچنین ایجاد نگرشهای منفی نسبت به خود، شغل، سازمان و به طور کلی نسبت به زندگی پیامدهای بعدی کارزدگی هستند.
وی فرسودگي شغلي را باعث تحمیل عواقب و هزينههاي بسياري بر سازمانها و كاركنان دانست و اظهار کرد: تعويض مكرر شغل و محل كار غيبتها و مرخصيهاي فراوان، افت كميت و كيفيت كار، تحت تاثير قرار گرفتن سلامت رواني فرد، كاهش كيفيت خدمت ارائه شده به ارباب رجوع، ركورد و تاخير در سلسله كارهاي تخصصي و اداري از جمله این عوارض است.
کارشناس بهداشت عمومی با اشاره به وجود مراحل پنجگانه فرسودگی شغلی گفت: یکی از مراحل ماه عسل است که در این مرحله فرد احساسات شادمانی و سرخوشی ناشی از برخورد با شغل جدید را تجربه میکند و این احساسات شامل تهییج، اشتیاق، غرور و چالش است.
وی مرحله کمبود سوخت را از دیگر مراحل فرسودگی شغلی ذکر کرد و گفت: در این مرحله فرد نوعی احساس مبهم زوال، خستگی و گیجی را تجربه میکند و نشانههای این مرحله شامل نارضایتی شغلی، عدم کارایی، اختلال در خواب و احساس خستگی است.
شهربافی بیان داشت: مرحله سوم هم نشانه مزمن است که نشانههای عادی این مرحله فرسودگی مزمن، بیماری جسمی و خشم و افسردگی است.
وی اظهار کرد: مرحله بحران که عنوان مرحله بعدی است در آن فرد احساس میکند که بر او ستم شده است و تمایلات مربوط به بدبینی، شک و تردید نسبت به خود، در او افزایش مییابد.
این کارشناس بهداشت عمومی با ذکر مرحله برخورد با دیوار که مرحله پنجم از فرسودگی شغلی است، تصریح کرد: این مرحله از نشانگان فشار روانی ناشی از فرسودگی شغلی با به پایان رسیدن نیروی فرد برای سازگاری با محیط کار مشخص میشود و احتمال دارد در این مرحله فرد شغل خود را از دست بدهد.
وی با استناد به تحقیقات بیان داشت: کارکنان فداکار و متعهد، افرادی که به مدت طولانی در یک سازمان کار میکنند، افراد سلطهطلب و مدیران جزو افرادی هستند که بیشتر دچار فرسودگی شغلی میشوند.
مديريت زمان و ریلکسیشن از راههاي بهبود فرسودگي شغلی است
شهربافی كاهش و از بين بردن استرسهاي موجود در محيط كار، حمايت خانواده، دوستان و همكاران، تغيير شرايط كاري نامساعد، استفاده از روش مديريت زمان، آموختن و استفاده از روشهاي كارآمد و روشهايی مثل ریلکسیشن و مراقبه را از راههاي بهبود فرسودگي شغلی عنوان کرد و افزود: همچنین تغيير طرز فكر نسبت به كار و زندگي، خوشبيني و استفاده از خوشبینی نسبت به خود و ديگران، شناسايي محدوديتها و پرهيز كردن از انجام كارهايي كه توان ذهني و جسمي لازم براي آنها را نداريم و توجه جدي به رفاه جسمي و رواني از قبيل تغذيه مناسب، ورزش و استراحت نیز میتواند در این زمینه موثر باشد.
وی با اشاره به اینکه توزيع كارها و كمك گرفتن از ديگران، شناخت و قبول تواناييها و ناتوانایيهاي خود، پذيرش واقعيتها و رها كردن آرمان و آرزوهاي ناممكن و توسعه روابط دوستانه و صميمانه با ديگران از راههای بهبود فرسودگی شغلی است، ادامه داد: انعطافپذيري در پذيرش ديدگاههاي ديگران، پرورش حس شوخ طبعي و خنديدن، در صورت حل نشدن مشكل، استفاده از خدمات روانشناسي و مشاوره تخصصي نیز از دیگر راههای بهبود فرسودگی شغلی است.
بهبود شبكههاي ارتباطي در ادارات توسط مدیران ضروری است
این کارشناس بهداشت عمومی در خصوص نقش مديران در پيشگيري از فرسودگي شغلي كاركنان عنوان کرد: مديران بايد امكاناتي را در سازمان فراهم كنند كه مهارتهاي افراد، بسته به موضوع كاري آنها افزايش يابد.
وی با تاکید بر اینکه مديران بايد افرادي را در سازمان به كار گمارند که علاقمند به آن باشند و از شرایط شخصيتي لازم براي انجام دادن درست وظايف شغلي برخوردار باشند؛ اظهار کرد: مديران بايد براي متصديان مشاغل گوناگون دورههاي آموزشي مناسب تشكيل دهند و به كاركنان بفهمانند كه به ياد آنها هستند و براي اين كار از مناسبتها بهترين استفاده را ببرند.
شهربافی ادامه داد: مديران بايد شرايط خطرآفرين در سازمان را به حداقل برسانند و شبكههاي ارتباطي را در سازمان بهبود ببخشند ضمن اینکه مديران متخصص آنها را هدايت كنند.
وی تصریح کرد: در بيشتر ادارههاي دولتي اين موضوع به فراموشي سپرده شده و نتيجه اين كه سيماي يك كارمند فردي خواب آلوده و پشتميزنشين ترسيم ميشود كه ميخواهد ساعت كارياش را پر كرده و حقوق آخر ماهش را دريافت كند و طبيعي است هر روز بيش از بیش خلاقيت وي كشته ميشود.
آموزشهای مهارتهای زندگی و کاری از راههای درمان فرسودگی شغلی است
این کارشناس بهداشت با اشاره به اینکه درمان فرسودگی شغلی از سه طریق امکانپذیر است، گفت: روان درمانی یکی از سه طریق است که از طریق آن باید به تغییر نگرشهای منفی مبتلایان و دمیدن روح عزت نفس و خود ارزشمندی که از نیازهای مبتلایان است، پرداخت. همچنین آموزشهای مهارتهای زندگی و کاری هم میتواند موثر باشد.
وی درمان شیمیایی را به عنوان طریق دیگر درمان فرسودگی شغلی دانست و بیان داشت: از طریق ویتامینها، آدرنالین، هورمونها و اسیدهای آمینه میتوان به درمان کمک کرد و در صورتی که علت خستگی باشد دارودرمانی مفید خواهد بود.
شهربافی با اشاره به طریقه سوم که درمان فیزیکی است، خاطرنشان کرد: بوسیله ماساژ با تسریع جریان خون در عضلات به دفع مواد سمی کمک میکند.
/۷
وی فرسودگی شغلی را یک بیماری عنوان کرد و گفت: نباید این خستگی مزمن را با خستگیهای زودگذر اشتباه گرفت چراکه خستگی ناشی از کار مداوم با استراحت بتدریج از بین میرود.
اولین آسیب فرسودگی شغلی، رنج بردن از فرسودگی بدنی است
شهربافی با بیان اینکه اولین آسیب فرسودگی شغلی، رنج بردن از فرسودگی بدنی همچون سردرد، تهوع، کمخوابی و تغییراتی در عادات غذایی است، بیان داشت: فرسودگی عاطفی همچون افسردگی، احساس درماندگی، احساس عدم کارآیی در شغل خود و همچنین ایجاد نگرشهای منفی نسبت به خود، شغل، سازمان و به طور کلی نسبت به زندگی پیامدهای بعدی کارزدگی هستند.
وی فرسودگي شغلي را باعث تحمیل عواقب و هزينههاي بسياري بر سازمانها و كاركنان دانست و اظهار کرد: تعويض مكرر شغل و محل كار غيبتها و مرخصيهاي فراوان، افت كميت و كيفيت كار، تحت تاثير قرار گرفتن سلامت رواني فرد، كاهش كيفيت خدمت ارائه شده به ارباب رجوع، ركورد و تاخير در سلسله كارهاي تخصصي و اداري از جمله این عوارض است.
کارشناس بهداشت عمومی با اشاره به وجود مراحل پنجگانه فرسودگی شغلی گفت: یکی از مراحل ماه عسل است که در این مرحله فرد احساسات شادمانی و سرخوشی ناشی از برخورد با شغل جدید را تجربه میکند و این احساسات شامل تهییج، اشتیاق، غرور و چالش است.
وی مرحله کمبود سوخت را از دیگر مراحل فرسودگی شغلی ذکر کرد و گفت: در این مرحله فرد نوعی احساس مبهم زوال، خستگی و گیجی را تجربه میکند و نشانههای این مرحله شامل نارضایتی شغلی، عدم کارایی، اختلال در خواب و احساس خستگی است.
شهربافی بیان داشت: مرحله سوم هم نشانه مزمن است که نشانههای عادی این مرحله فرسودگی مزمن، بیماری جسمی و خشم و افسردگی است.
وی اظهار کرد: مرحله بحران که عنوان مرحله بعدی است در آن فرد احساس میکند که بر او ستم شده است و تمایلات مربوط به بدبینی، شک و تردید نسبت به خود، در او افزایش مییابد.
این کارشناس بهداشت عمومی با ذکر مرحله برخورد با دیوار که مرحله پنجم از فرسودگی شغلی است، تصریح کرد: این مرحله از نشانگان فشار روانی ناشی از فرسودگی شغلی با به پایان رسیدن نیروی فرد برای سازگاری با محیط کار مشخص میشود و احتمال دارد در این مرحله فرد شغل خود را از دست بدهد.
وی با استناد به تحقیقات بیان داشت: کارکنان فداکار و متعهد، افرادی که به مدت طولانی در یک سازمان کار میکنند، افراد سلطهطلب و مدیران جزو افرادی هستند که بیشتر دچار فرسودگی شغلی میشوند.
مديريت زمان و ریلکسیشن از راههاي بهبود فرسودگي شغلی است
شهربافی كاهش و از بين بردن استرسهاي موجود در محيط كار، حمايت خانواده، دوستان و همكاران، تغيير شرايط كاري نامساعد، استفاده از روش مديريت زمان، آموختن و استفاده از روشهاي كارآمد و روشهايی مثل ریلکسیشن و مراقبه را از راههاي بهبود فرسودگي شغلی عنوان کرد و افزود: همچنین تغيير طرز فكر نسبت به كار و زندگي، خوشبيني و استفاده از خوشبینی نسبت به خود و ديگران، شناسايي محدوديتها و پرهيز كردن از انجام كارهايي كه توان ذهني و جسمي لازم براي آنها را نداريم و توجه جدي به رفاه جسمي و رواني از قبيل تغذيه مناسب، ورزش و استراحت نیز میتواند در این زمینه موثر باشد.
وی با اشاره به اینکه توزيع كارها و كمك گرفتن از ديگران، شناخت و قبول تواناييها و ناتوانایيهاي خود، پذيرش واقعيتها و رها كردن آرمان و آرزوهاي ناممكن و توسعه روابط دوستانه و صميمانه با ديگران از راههای بهبود فرسودگی شغلی است، ادامه داد: انعطافپذيري در پذيرش ديدگاههاي ديگران، پرورش حس شوخ طبعي و خنديدن، در صورت حل نشدن مشكل، استفاده از خدمات روانشناسي و مشاوره تخصصي نیز از دیگر راههای بهبود فرسودگی شغلی است.
بهبود شبكههاي ارتباطي در ادارات توسط مدیران ضروری است
این کارشناس بهداشت عمومی در خصوص نقش مديران در پيشگيري از فرسودگي شغلي كاركنان عنوان کرد: مديران بايد امكاناتي را در سازمان فراهم كنند كه مهارتهاي افراد، بسته به موضوع كاري آنها افزايش يابد.
وی با تاکید بر اینکه مديران بايد افرادي را در سازمان به كار گمارند که علاقمند به آن باشند و از شرایط شخصيتي لازم براي انجام دادن درست وظايف شغلي برخوردار باشند؛ اظهار کرد: مديران بايد براي متصديان مشاغل گوناگون دورههاي آموزشي مناسب تشكيل دهند و به كاركنان بفهمانند كه به ياد آنها هستند و براي اين كار از مناسبتها بهترين استفاده را ببرند.
شهربافی ادامه داد: مديران بايد شرايط خطرآفرين در سازمان را به حداقل برسانند و شبكههاي ارتباطي را در سازمان بهبود ببخشند ضمن اینکه مديران متخصص آنها را هدايت كنند.
وی تصریح کرد: در بيشتر ادارههاي دولتي اين موضوع به فراموشي سپرده شده و نتيجه اين كه سيماي يك كارمند فردي خواب آلوده و پشتميزنشين ترسيم ميشود كه ميخواهد ساعت كارياش را پر كرده و حقوق آخر ماهش را دريافت كند و طبيعي است هر روز بيش از بیش خلاقيت وي كشته ميشود.
آموزشهای مهارتهای زندگی و کاری از راههای درمان فرسودگی شغلی است
این کارشناس بهداشت با اشاره به اینکه درمان فرسودگی شغلی از سه طریق امکانپذیر است، گفت: روان درمانی یکی از سه طریق است که از طریق آن باید به تغییر نگرشهای منفی مبتلایان و دمیدن روح عزت نفس و خود ارزشمندی که از نیازهای مبتلایان است، پرداخت. همچنین آموزشهای مهارتهای زندگی و کاری هم میتواند موثر باشد.
وی درمان شیمیایی را به عنوان طریق دیگر درمان فرسودگی شغلی دانست و بیان داشت: از طریق ویتامینها، آدرنالین، هورمونها و اسیدهای آمینه میتوان به درمان کمک کرد و در صورتی که علت خستگی باشد دارودرمانی مفید خواهد بود.
شهربافی با اشاره به طریقه سوم که درمان فیزیکی است، خاطرنشان کرد: بوسیله ماساژ با تسریع جریان خون در عضلات به دفع مواد سمی کمک میکند.
/۷
نظر شما