آبخوان‌ها زیر فشار برداشت بی‌رویه هستند

مدیر حفاظت و بهره‌برداری از منابع آب شرکت آب منطقه‌ای اصفهان گفت: افت مستمر منابع آب زیرزمینی، گسترش فرونشست زمین و تداوم برداشت‌های بی‌رویه، اصفهان را با بحرانی روبه‌رو کرده است که پیامدهای آن از دشت‌های کشاورزی فراتر رفته و شهرها، زیرساخت‌ها و میراث تاریخی استان را نیز تهدید می‌کند.

به گزارش خبرگزاری ایمنا، محمد خلجی، امروز_ چهارشنبه بیست‌هفتم آبان_ در اختتامیه هفدمین طرح داناب‌ با با اشاره به اهمیت طرح داناب اظهار کرد: این طرح یکی از برنامه‌های آگاهی‌بخشی در چارچوب طرح تعادل‌بخشی منابع آب زیرزمینی است و هدف آن تنها انتقال اطلاعات به دانش‌آموزان نیست، بلکه باید زمینه تربیت نسل آینده‌ای را فراهم کند که در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با آب، شناخت و مسئولیت‌پذیری بیشتری داشته باشند.

وی با اشاره به سهم بالای بخش کشاورزی از مصرف منابع آب استان افزود: بخش عمده منابع آب اصفهان در کشاورزی مصرف می‌شود و سهم بخش‌های دیگر همچون شرب، صنعت و محیط زیست به‌مراتب کمتر است؛ در این میان، محیط زیست از محدودیت‌های منابع آب بیشترین آسیب را متحمل می‌شود.

فرونشست؛ پیامد مستقیم فشار بر آبخوان‌ها

مدیر حفاظت و بهره‌برداری از منابع آب شرکت آب منطقه‌ای اصفهان با اشاره به وضعیت نامطلوب دشت‌های استان تصریح کرد: بخش قابل‌توجهی از محدوده‌های مطالعاتی اصفهان در وضعیت ممنوعه یا ممنوعه بحرانی قرار دارند و حتی آزاد بودن یک محدوده نیز لزوماً به معنای برخورداری آن از ذخایر مطلوب آب زیرزمینی نیست.

خلجی ادامه داد: برداشت‌های مستمر و بیش از ظرفیت از منابع زیرزمینی طی سال‌های گذشته، موجب کاهش ذخایر آبخوان‌ها و تشدید پیامدهایی همچون فرونشست زمین شده است. این پدیده تنها یک مسئله طبیعی نیست، بلکه می‌تواند زیرساخت‌های شهری، تأسیسات، اراضی کشاورزی و بناهای تاریخی را با تهدید جدی روبه‌رو کند.

چاه‌های غیرمجاز و اضافه‌برداشت؛ دو چالش جدی مدیریت آب

وی با بیان اینکه چاه‌های غیرمجاز همچنان یکی از عوامل فشار بر منابع آب زیرزمینی هستند، گفت: برخورد با این چاه‌ها و مسدودسازی آن‌ها از اقدامات مستمر شرکت آب منطقه‌ای است، اما مدیریت منابع آب تنها با انسداد چاه‌های غیرمجاز محقق نمی‌شود.

خلجی اضافه‌برداشت از چاه‌های دارای مجوز را نیز از چالش‌های مهم این حوزه دانست و افزود: در برخی موارد، میزان برداشت از چاه‌ها به‌مراتب بیشتر از ظرفیت تعیین‌شده در پروانه بهره‌برداری است. به همین دلیل، کنترل برداشت و نظارت بر میزان مصرف باید در کنار برخورد با تخلفات مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به نصب کنتورهای هوشمند روی چاه‌های آب خاطرنشان کرد: توسعه سامانه‌های اندازه‌گیری و کنترل برداشت می‌تواند به مدیریت دقیق‌تر منابع کمک کند، اما تحقق این هدف به همکاری بهره‌برداران، تأمین تجهیزات و نظارت مستمر نیاز دارد.

مدیریت آب، فراتر از وظایف یک دستگاه

مدیر حفاظت و بهره‌برداری از منابع آب شرکت آب منطقه‌ای اصفهان با تأکید بر اینکه بحران آب ماهیتی فرابخشی دارد، اظهار کرد: مدیریت منابع آب تنها بر عهده وزارت نیرو نیست و دستگاه‌هایی همچون جهاد کشاورزی، صنعت، معدن و تجارت و سایر نهادهای مرتبط نیز در این زمینه مسئولیت دارند.

وی ادامه داد: تا زمانی که الگوی توسعه اقتصادی و فعالیت‌های تولیدی با ظرفیت منابع آب هر منطقه هماهنگ نباشد، اقدامات اجرایی برای کنترل مصرف به نتیجه پایدار نخواهد رسید. توسعه گردشگری، صنایع کم‌آب‌بر و فعالیت‌های مبتنی بر فناوری‌های پیشرفته می‌تواند بخشی از مسیر اصلاح الگوی توسعه در استان باشد.

خلجی با اشاره به اهمیت جریان زاینده‌رود در وضعیت منابع آب استان گفت: وضعیت این رودخانه و ارتباط آن با تغذیه منابع آب زیرزمینی باید در برنامه‌ریزی‌های مدیریت آب مورد توجه قرار گیرد. خشکی رودخانه و کاهش جریان‌های طبیعی می‌تواند بر شرایط آبخوان‌ها اثرگذار باشد و ضرورت نگاه یکپارچه به منابع آب سطحی و زیرزمینی را افزایش دهد.

ضرورت مشارکت مردم در نجات آبخوان‌ها

وی مدیریت مشارکتی منابع آب را یکی از راهکارهای مؤثر برای عبور از شرایط موجود دانست و افزود: بهره‌برداران باید از وضعیت منابع آب، میزان برداشت و پیامدهای تداوم مصرف بی‌رویه آگاه باشند و در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با مدیریت آب مشارکت کنند.

خلجی تأکید کرد: تشکل‌های مردمی، سازمان‌های مردم‌نهاد، کشاورزان و سایر بهره‌برداران می‌توانند در اصلاح الگوی مصرف و حفاظت از منابع آب نقش مؤثری داشته باشند. بدون همراهی مردم و تغییر رفتار مصرف‌کنندگان، اقدامات فنی و نظارتی به‌تنهایی نمی‌تواند بحران آب را برطرف کند.

وی در با تأکید بر ضرورت توجه به آموزش و فرهنگ‌سازی گفت: طرح‌هایی همچون داناب زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسند که آگاهی درباره ارزش آب از محیط مدرسه به خانواده و جامعه منتقل شود و صرفه‌جویی به یک رفتار پایدار اجتماعی تبدیل شود.

کد مطلب 1020880

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.