به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، شهرهای جهان در خط مقدم پیامدهای تغییرات اقلیمی قرار گرفته‌اند؛ موج‌های گرما، بارندگی‌های سیل‌آسا، کمبود آب، افزایش سطح دریاها و فشار بر زیرساخت‌های شهری، مدیران محلی را به سمت بازنگری در الگوهای توسعه شهری سوق داده است. در چنین شرایطی، اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (COP۳۱) در آنتالیا ترکیه، فرصتی برای بررسی تجربه شهرهایی است که تلاش کرده‌اند با راهکارهای مبتنی بر طبیعت، فناوری و برنامه‌ریزی شهری، آسیب‌پذیری خود را در برابر بحران اقلیم کاهش دهند.
این اجلاس در حالی برگزار می‌شود که گزارش تازه مؤسسه مستقل Climate Action Tracker از توقف پیشرفت جهانی در مقابله با گرمایش زمین طی پنج سال گذشته خبر می‌دهد. بر اساس این گزارش، حتی اگر تمام کشورها به تعهدات فعلی خود عمل کنند، دمای متوسط زمین تا پایان قرن ممکن است حدود ۲.۶ درجه سانتی‌گراد بالاتر از دوران پیشاصنعتی قرار گیرد؛ وضعیتی که می‌تواند فشار بر شهرها، منابع آب، سلامت عمومی و زیرساخت‌های حیاتی را افزایش دهد. بعضی از شهرهای جهان برای مقابله با این تغییرات اقلیمی گام‌های مهمی برداشته‌اند که در ادامه با آن‌ها آشنا می‌شویم.
مدئین؛ شهری که با کاشت درخت به جنگ گرما رفت
شهر مدئین کلمبیا یکی از نمونه‌های شناخته‌شده استفاده از طبیعت برای کاهش دمای شهری است. این شهر از سال ۲۰۱۶ برنامه‌ای با عنوان «کریدورهای سبز» را آغاز کرد که هدف آن اتصال فضاهای سبز، خیابان‌ها و مسیرهای پرتردد با شبکه‌ای از درختان و پوشش گیاهی بود. در چارچوب این برنامه، نزدیک به ۹۰۰ هزار درخت و ۲.۵ میلیون گیاه در نقاط مختلف شهر کاشته شد. بر اساس گزارش مدیریت شهری مدئین، اجرای این طرح در مناطق مورد بررسی با کاهش حدود دو درجه سانتی‌گرادی دما همراه بوده است.
این پروژه علاوه بر کاهش اثر جزیره گرمایی شهری، به بهبود کیفیت هوا، ایجاد سایه در مسیرهای پیاده‌روی و افزایش کیفیت فضاهای عمومی کمک کرده است. تجربه مدئین نشان می‌دهد که توسعه فضای سبز اگر به‌صورت شبکه‌ای و هدفمند انجام شود، می‌تواند به یکی از ابزارهای مؤثر مدیریت شهری برای مقابله با گرمای شدید تبدیل شود.
کپنهاگ؛ خیابان‌هایی که هنگام بارندگی به مسیر مدیریت سیلاب تبدیل می‌شوند
در کپنهاگ دانمارک، بحران بارندگی‌های شدید و سیلاب شهری به اجرای یکی از برنامه‌های مهم سازگاری اقلیمی در اروپا منجر شده است. سیلاب سال ۲۰۱۱ این شهر خسارتی در حدود ۱.۸ میلیارد دلار بر جای گذاشت و ضرورت تغییر در شیوه مدیریت آب‌های سطحی را آشکار کرد. پس از این حادثه، برنامه مدیریت بارندگی‌های شدید (Cloudburst Management Plan) با هدف هدایت، ذخیره و کنترل آب باران در فضاهای شهری توسعه یافت.
در این رویکرد، خیابان‌ها، پارک‌ها، میدان‌ها و فضاهای عمومی به‌گونه‌ای طراحی می‌شوند که هنگام بارندگی شدید بتوانند آب را به مسیرهای مشخص هدایت یا برای مدتی ذخیره کنند. میدان کارن بلیکسن در دانشگاه کپنهاگ نمونه‌ای از این طراحی است که علاوه بر کارکرد عمومی، در مدیریت روان‌آب‌های سطحی نیز نقش دارد.
این شیوه که با عنوان «شهر اسفنجی» شناخته می‌شود، به‌جای اتکای صرف به شبکه فاضلاب، از ظرفیت طبیعی و طراحی‌شده فضاهای شهری برای جذب و ذخیره آب استفاده می‌کند؛ رویکردی که برای شهرهای دارای خطر سیلاب، از جمله شهرهای پرتراکم، اهمیت ویژه‌ای دارد.
سنگاپور؛ برنامه‌ریزی برای شهری که با بالا آمدن آب دریا روبه‌رو است
سنگاپور از جمله شهرهای ساحلی است که افزایش سطح آب دریاها را یکی از تهدیدهای مهم آینده خود می‌داند. حدود ۳۰ درصد از مساحت این کشور کمتر از پنج متر بالاتر از سطح متوسط دریا قرار دارد و همین مسئله، حفاظت از مناطق ساحلی و زیرساخت‌های حیاتی را به اولویت برنامه‌ریزی شهری تبدیل کرده است.
این کشور با سرمایه‌گذاری در طرح‌های حفاظت ساحلی، تقویت زیرساخت‌های آب و توسعه سامانه‌های پایش اقلیمی تلاش می‌کند خطر سیلاب‌های ساحلی را کاهش دهد. در کنار این اقدامات، توسعه فضاهای سبز، بام‌های سبز و مسیرهای سایه‌دار نیز برای کاهش گرمای محیط شهری دنبال می‌شود.
اهمیت تجربه سنگاپور در این است که سازگاری با تغییرات اقلیمی را به یک سیاست بلندمدت در برنامه‌ریزی توسعه شهری تبدیل کرده است؛ سیاستی که حفاظت از سواحل، مدیریت آب و کنترل گرمای شهری را به‌صورت هم‌زمان دنبال می‌کند.
ترکیه؛ سرمایه‌گذاری در شهرهای سبز و بازسازی پایدار
کشور میزبان COP۳۱ نیز برنامه‌هایی برای توسعه زیرساخت‌های شهری پایدار دنبال می‌کند. برنامه شهرهای سبز بانک اروپایی بازسازی و توسعه در شهرهایی از جمله استانبول، آنکارا، ازمیر، بورسا، غازی‌آنتپ، مرسین و موغلا اجرا می‌شود. این برنامه حوزه‌هایی مانند حمل‌ونقل عمومی، مدیریت آب و فاضلاب، بهره‌وری انرژی و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را پوشش می‌دهد. مجموع سرمایه‌گذاری‌های امضاشده در این برنامه تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ به ۹۳۷ میلیون یورو رسیده است.
از سوی دیگر، بازسازی مناطق آسیب‌دیده از زلزله نیز فرصتی برای توجه به اصول توسعه پایدار فراهم کرده است. در نمایشگاه سبز COP۳۱ در آنتالیا، سازه‌ای با نام «آنکا» با استفاده از ۳۳ تن مصالح بازیافتی حاصل از آوار زلزله هاتای ساخته شده است؛ نمونه‌ای از امکان استفاده مجدد از مصالح ساختمانی و کاهش پسماند در پروژه‌های بازسازی.
نظر شما