به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، نقشه اقتصاد جهانی در دهه‌های آینده با تغییرات قابل‌توجهی روبه‌رو خواهد شد؛ تغییراتی که بیش از هر چیز از افزایش سهم آسیا در تولید و فعالیت‌های اقتصادی جهان، نزدیک‌تر شدن چین به آمریکا و ظهور قدرت‌های اقتصادی جدید حکایت دارد. پیش‌بینی‌های مرکز تحقیقات اقتصادی و تجاری (Cebr) نشان می‌دهد اگر روندهای مورد انتظار تحقق پیدا کند، تا سال ۲۰۴۰ ساختار اقتصاد جهانی نسبت به وضعیت کنونی دستخوش تحول خواهد شد و کشورهای آسیایی نقش پررنگ‌تری در تعیین مسیر تجارت، سرمایه‌گذاری و تقاضای جهانی ایفا خواهند کرد.
بر اساس داده‌ها اقتصاد جهان از حدود ۱۲۴ تریلیون دلار در سال ۲۰۲۶ به ۲۲۷ تریلیون دلار در سال ۲۰۴۰ می‌رسد. این رقم بیانگر رشد اسمی ۸۳ درصدی اقتصاد جهانی طی ۱۴ سال است. مبنای این برآوردها گزارش «جدول لیگ اقتصادی جهان ۲۰۲۶» مرکز تحقیقات اقتصادی و تجاری است که عملکرد و چشم‌انداز ۱۹۰ اقتصاد را بررسی کرده است.
در این ارزیابی، تولید ناخالص داخلی کشورها بر اساس ارزش سالانه کالاها و خدمات تولیدشده و با قیمت‌های جاری دلار آمریکا محاسبه شده است؛ بنابراین ارقام ارائه‌شده تعدیل‌شده بر اساس تورم نیستند و نباید رشد اسمی پیش‌بینی‌شده را معادل افزایش واقعی حجم تولید یا قدرت خرید کشورها در نظر گرفت.
رقابت آمریکا و چین؛ کاهش فاصله دو قدرت اقتصادی
آمریکا و چین در سال ۲۰۴۰ همچنان دو اقتصاد بزرگ جهان خواهند بود، اما فاصله میان آن‌ها به میزان قابل‌توجهی کاهش پیدا می‌کند. برآوردهای مرکز تحقیقات اقتصادی و تجاری نشان می‌دهد اقتصاد آمریکا در سال ۲۰۲۶ حدود ۳۱.۶ تریلیون دلار ارزش دارد و نزدیک به ۲۶ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان را تشکیل می‌دهد. در همین سال، تولید ناخالص داخلی چین حدود ۲۰.۹ تریلیون دلار و سهم آن از اقتصاد جهانی نزدیک به ۱۷ درصد برآورد شده است.
فاصله اقتصادی دو کشور که در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۰.۷ تریلیون دلار برآورد شده است، در سال ۲۰۴۰ به حدود پنج تریلیون دلار کاهش می‌یابد. این روند نشان می‌دهد چین همچنان به آمریکا نزدیک‌تر خواهد شد و سهم بیشتری از فعالیت‌های اقتصادی جهان را به خود اختصاص خواهد داد.
البته مقایسه جایگاه اقتصادی کشورها به روش محاسبه تولید ناخالص داخلی نیز بستگی دارد. بر اساس داده‌های صندوق بین‌المللی پول، چین در سال ۲۰۲۶ از نظر برابری قدرت خرید که تفاوت سطح قیمت‌ها در کشورهای مختلف را در نظر می‌گیرد، بزرگ‌ترین اقتصاد جهان محسوب می‌شود.
آسیا؛ برنده اصلی جابه‌جایی قدرت اقتصادی جهان
یکی از مهم‌ترین تحولات پیش‌بینی‌شده برای سال ۲۰۴۰، افزایش سهم آسیا از اقتصاد جهانی است. بر اساس این گزارش، سهم این قاره از تولید ناخالص داخلی جهان از حدود ۳۲ درصد در سال ۲۰۲۶ به ۳۹ درصد در سال ۲۰۴۰ افزایش پیدا می‌کند. این تغییر نشان‌دهنده گسترش نقش اقتصادهای آسیایی در تولید جهانی و افزایش اهمیت آن‌ها در بازارهای بین‌المللی است.
در مقابل، سهم اروپا از اقتصاد جهانی در همین بازه زمانی کاهش می‌یابد و از ۲۶ درصد به ۲۱ درصد می‌رسد. آمریکای شمالی نیز با وجود تداوم حضور آمریکا به‌عنوان بزرگ‌ترین اقتصاد منفرد جهان، کاهش سهم نسبی خود را تجربه خواهد کرد؛ به‌گونه‌ای که سهم این منطقه از حدود ۳۰ درصد در سال ۲۰۲۶ به ۲۷ درصد در سال ۲۰۴۰ می‌رسد.
این تغییرات به معنای کوچک شدن قطعی اقتصادهای اروپا و آمریکای شمالی نیست، بلکه نشان می‌دهد سرعت رشد برخی اقتصادهای آسیایی در مقایسه با سایر مناطق بیشتر خواهد بود و در نتیجه، وزن نسبی آن‌ها در اقتصاد جهانی افزایش پیدا می‌کند.
هند؛ صعود به جایگاه سوم اقتصادهای بزرگ جهان
هند یکی از مهم‌ترین برندگان تغییرات اقتصادی پیش‌بینی‌شده خواهد بود. این کشور که در سال ۲۰۲۶ در رتبه چهارم اقتصادهای جهان قرار دارد، تا سال ۲۰۴۰ به جایگاه سوم صعود می‌کند و پس از آمریکا و چین قرار می‌گیرد.
بر اساس برآوردهای مرکز تحقیقات اقتصادی و تجاری، تولید ناخالص داخلی هند از حدود ۴.۵ تریلیون دلار در سال ۲۰۲۶ به ۱۴.۱ تریلیون دلار در سال ۲۰۴۰ خواهد رسید؛ به این ترتیب، اندازه اقتصاد این کشور طی این دوره بیش از سه برابر می‌شود.
یکی از عواملی که می‌تواند به تقویت جایگاه هند کمک کند، تغییر مسیر زنجیره‌های تامین جهانی و تلاش شرکت‌های تولیدی برای کاهش وابستگی به چین است. در این زمینه، گسترش فعالیت‌های تولیدی شرکت اپل در هند به‌عنوان نمونه‌ای از انتقال بخشی از ظرفیت‌های تولیدی به این کشور مطرح شده است.
ابعاد رشد پیش‌بینی‌شده هند زمانی روشن‌تر می‌شود که اقتصاد این کشور با قدرت‌های سنتی اروپا و آسیا مقایسه شود. برآوردها نشان می‌دهد تولید ناخالص داخلی هند در سال ۲۰۴۰ از مجموع اقتصاد آلمان با ۷.۸ تریلیون دلار و ژاپن با ۵.۹ تریلیون دلار نیز فراتر خواهد رفت. چنین تحولی بیانگر تغییر تدریجی مرکز ثقل اقتصاد جهانی و افزایش نقش کشورهای در حال توسعه در ساختار اقتصادی آینده است.
عقب‌نشینی نسبی آلمان و ژاپن در رتبه‌بندی جهانی
در سوی دیگر این تحولات، برخی اقتصادهای بزرگ و صنعتی جهان با کاهش رتبه مواجه خواهند شد. آلمان که در سال ۲۰۲۶ سومین اقتصاد بزرگ جهان است، تا سال ۲۰۴۰ به رتبه چهارم سقوط می‌کند. ژاپن نیز از جایگاه پنجم به رتبه ششم می‌رسد و بریتانیا از آن پیشی می‌گیرد.
با وجود این جابه‌جایی‌ها، پیش‌بینی نمی‌شود اقتصاد آلمان و ژاپن در این دوره کوچک شود؛ بلکه هر دو کشور همچنان رشد اقتصادی خواهند داشت، اما سرعت افزایش تولید ناخالص داخلی آن‌ها در مقایسه با اقتصادهایی مانند هند کمتر خواهد بود. به همین دلیل، جایگاه نسبی آن‌ها در رتبه‌بندی جهانی تغییر می‌کند.
جایگاه ایران در اقتصاد جهان تا سال ۲۰۴۰
بر اساس جدول پیش‌بینی‌شده مرکز تحقیقات اقتصادی و تجاری، ایران در سال ۲۰۴۰ با تولید ناخالص داخلی اسمی ۵۹۴ میلیارد دلار در رتبه چهل‌ونهم اقتصادهای جهان قرار خواهد گرفت. سهم ایران از مجموع تولید ناخالص داخلی جهان در این سال حدود ۰.۳ درصد برآورد شده است.
در این رتبه‌بندی، ایران پس از شیلی با تولید ناخالص داخلی ۵۹۷ میلیارد دلار قرار می‌گیرد و اندکی بالاتر از پرتغال با ۵۸۸ میلیارد دلار خواهد بود. در میان اقتصادهای منطقه، قطر نیز با تولید ناخالص داخلی پیش‌بینی‌شده ۵۰۰ میلیارد دلار در رتبه پنجاه‌وچهارم قرار می‌گیرد. این ارقام نشان می‌دهد ایران در افق مورد بررسی همچنان یکی از اقتصادهای مهم در گروه میانی رتبه‌بندی جهانی خواهد بود.
نظر شما