به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، بسیاری از افراد دارای محدودیت‌های حرکتی، بینایی یا سایر معلولیت‌ها با خانه‌هایی روبه‌رو هستند که طراحی آن‌ها نیازهایشان را در نظر نگرفته است. ورودی‌های دارای پله، راهروهای باریک، نبود آسانسور، سرویس‌های بهداشتی غیرقابل‌استفاده و فاصله زیاد از ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی، می‌توانند انجام فعالیت‌های روزمره را دشوار کنند. این چالش تنها به طراحی ساختمان مربوط نمی‌شود، بلکه هزینه بالای اجاره و خرید مسکن، مخارج مناسب‌سازی خانه و محدودیت عرضه واحدهای قابل‌دسترس نیز مشکل کمبود مسکن مناسب برای افراد دارای معلولیت را تشدید می‌کنند. بر اساس رویکردهای حقوق بشری و برنامه‌ریزی شهری تا سال ۲۰۲۶، مسکن فراگیر باید از ابتدا برای استفاده افراد با توانایی‌ها و نیازهای متفاوت طراحی شود، نه اینکه مناسب‌سازی پس از ساخت، انجام گیرد.
۱. وین اتریش؛ پیوند مسکن اجتماعی و طراحی فراگیر
شهر وین باسابقه طولانی در توسعه مسکن اجتماعی، نمونه‌ای قابل بررسی برای گسترش خانه‌های قابل‌دسترس و مقرون‌به‌صرفه است. خدمات مسکن این شهر، واحدهای دولتی و یارانه‌ای را کنار دیگر گزینه‌های سکونت عرضه می‌کند و دسترس‌پذیری ساختمان‌ها را به‌عنوان بخشی از کیفیت زندگی شهری موردتوجه قرار می‌دهد. در طراحی فراگیر، ورودی بدون پله، آسانسور مناسب، راهروهای کافی و امکان استفاده مستقل از بخش‌های اصلی خانه، اهمیت دارند. با این‌حال برخورداری از سیاست‌های حمایتی به‌معنای رفع کامل کمبود مسکن مناسب نیست و میزان دسترسی افراد به واحدها همچنان به واجد شرایط بودن، ظرفیت موجود و نیازهای فردی وابسته است. یکی از درس‌های وین، پیونددادن سیاست مسکن با برنامه‌ریزی شهری است. ساختمان‌های قابل‌دسترس باید در محله‌هایی قرار گیرند که خدمات درمانی، فروشگاه‌ها، فضاهای عمومی و حمل‌ونقل عمومی در فاصله مناسبی از آن‌ها قرار داشته باشند. همچنین مشارکت افراد دارای معلولیت در طراحی و ارزیابی پروژه‌ها کمک می‌کند تا ویژگی‌های فنی ساختمان با نیازهای واقعی ساکنان، هماهنگ شود. این رویکرد می‌تواند وابستگی به مراقبت دیگران را کاهش دهد و امکان زندگی مستقل را در جامعه افزایش دهد؛ هرچند تامین واحدهای کافی و کنترل هزینه‌ها همچنان به سرمایه‌گذاری مستمر نیاز دارد.
۲. استکهلم سوئد؛ حمایت مالی برای مناسب‌سازی خانه‌ها
یکی از ابزارهای حمایت از زندگی مستقل در استکهلم، کمک‌هزینه مناسب‌سازی مسکن است. افراد دارای معلولیت پایدار یا طولانی‌مدت می‌توانند در صورت احراز شرایط، برای تغییرات ضروری در محل سکونت دائمی خود، درخواست کمک مالی کنند. این تغییرات ممکن است شامل نصب رمپ و دستگیره، تعویض وان حمام با فضای دوش قابل‌دسترس، عریض‌کردن درگاه‌ها یا نصب بازکن خودکار در باشد. این کمک‌ها برای سازگارسازی بخش‌های ثابت خانه طراحی شده‌اند تا افراد بتوانند فعالیت‌های روزمره را با استقلال بیشتری انجام دهند. اهمیت این سیاست در آن است که مناسب‌سازی را به یک نیاز عملی و قابل حمایت تبدیل می‌کند، نه هزینه‌ای که فرد ناچار باشد به‌تنهایی آن را بپردازد. موضوع قابل‌توجه این است که کمک‌هزینه به‌تنهایی کمبود واحدهای مناسب را حل نمی‌کند، برای مثال، نصب رمپ در یک ساختمان ممکن است بدون آسانسور یا فضای کافی داخل واحد، همچنان دسترسی کامل ایجاد نکند. به همین دلیل، حمایت مالی باید با استانداردهای مناسب طراحی، اطلاع‌رسانی روشن درباره شرایط دریافت کمک و همکاری مالکان ساختمان‌ها همراه شود، همچنین نزدیک بودن خانه به ایستگاه اتوبوس یا مترو و خدمات روزمره باید هنگام انتخاب یا ساخت واحدهای جدید در نظر گرفته شود.
۳. آلمان؛ ضرورت افزایش عرضه مسکن بدون مانع
آلمان کشوری است که با وجود چارچوب‌های حمایتی و قوانین مرتبط با حقوق افراد دارای معلولیت، همچنان با کمبود جدی خانه‌های قابل‌دسترس، روبه‌روست. بر اساس اطلاعات موسسه آلمانی حقوق بشر، تنها حدود دو درصد از خانه‌های این کشور به‌اندازه‌ای بدون مانع هستند که نیازهای افرادی را که به ویلچر یا واکر وابسته‌اند، به‌طور کامل برآورده کنند. این موسسه کمبود بیش از دو میلیون واحد مناسب را نیز گزارش کرده است. این ارقام نشان می‌دهند که وجود مقررات و حمایت‌های مالی، بدون افزایش عرضه مسکن مناسب و هماهنگی میان سیاست‌های ساختمانی و اجتماعی، برای رفع نیاز کافی نیست. برای بهبود شرایط، لازم است الزامات دسترس‌پذیری از مرحله طراحی و ساخت ساختمان وارد پروژه‌ها شوند، زیرا ایجاد ورودی بدون پله، نصب آسانسور مناسب و طراحی سرویس بهداشتی قابل‌استفاده پس از تکمیل ساختمان می‌تواند پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر باشد. گنجاندن معیارهای دسترس‌پذیری در طرح‌های مسکن اجتماعی، اعطای مشوق برای بازسازی ساختمان‌های قدیمی و ایجاد بانک اطلاعاتی از خانه‌های مناسب می‌تواند جست‌وجوی مسکن را در این کشور آسان‌تر کند.
افزون بر این، موقعیت مکانی خانه باید در کنار ویژگی‌های داخلی آن ارزیابی شود، زیرا واحدی که از نظر فنی مناسب است، اما از حمل‌ونقل عمومی و خدمات ضروری فاصله زیادی دارد، ممکن است استقلال واقعی ساکن را محدود کند. در مجموع، مقابله با کمبود مسکن مناسب برای افراد دارای معلولیت به سیاستی یکپارچه نیاز دارد که سه مسئله دسترس‌پذیری فیزیکی، استطاعت مالی و دسترسی به خدمات شهری را هم‌زمان حل کند، همچنین ورودی بدون پله، آسانسور قابل‌استفاده و سرویس بهداشتی مناسب باید با اجاره قابل‌پرداخت، کمک‌هزینه مناسب‌سازی و نزدیکی به حمل‌ونقل عمومی، همراه شوند. گزارش چشم‌انداز شهرهای جهان ۲۰۲۶ برنامه اسکان بشر سازمان ملل نیز بر اهمیت گزینه‌های سکونت فراگیر و ادغام دسترس‌پذیری در ساخت‌وساز مسکن تاکید می‌کند. بنابراین موفقیت زمانی محقق می‌شود که افراد دارای معلولیت بتوانند نه‌تنها خانه‌ای مناسب پیدا کنند، بلکه آزادانه درباره محل زندگی، شیوه سکونت و مشارکت خود در جامعه تصمیم بگیرند.
نظر شما