به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، فعالیت بدنی و حضور شهروندان در فضاهای عمومی در ماه‌های گرم سال افزایش پیدا می‌کند، زیرا روزها طولانی‌تر هستند و استفاده از پارک‌ها، مسیرهای پیاده‌روی، زمین‌های ورزشی و فضاهای تفریحی آسان‌تر انجام می‌شود. با شروع فصل سرد، کاهش دما، بارش باران، وزش باد، تاریکی زودهنگام و لغزندگی سطح زمین، بسیاری از شهروندان را از ورزش در فضای باز دور می‌کند. این مسئله در مناطق سردتر ممکن است چندین ماه ادامه داشته باشد و به کاهش تحرک، افزایش استفاده از خودرو و کاهش تعاملات اجتماعی منجر شود.
شهرهای پیشرو برای حل این مشکل، فقط به ساخت سالن‌های ورزشی بزرگ اکتفا نکرده‌اند. آن‌ها تلاش می‌کنند فضاهای عمومی را در برابر شرایط نامساعد آب‌وهوایی مقاوم‌تر کنند. مسیرهای پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری با سطح مناسب، زهکشی مؤثر، روشنایی کافی و دسترسی به حمل‌ونقل عمومی حتی در روزهای بارانی و تاریک نیز قابل‌استفاده باقی می‌مانند. در بعضی شهرها، مسیرهای اصلی به‌صورت منظم از آب، برگ‌های خیس، گل‌ولای و یخ پاک می‌شوند و نقاط استراحت و پناهگاه‌های کوچک در امتداد آن‌ها قرار می‌گیرد.
راهکار دیگر ترکیب فضاهای باز با امکانات سرپوشیده است. مراکز اجتماعی، سالن‌های ورزشی محله‌ای، استخرهای عمومی، پیست‌های اسکیت، کافه‌ها و فضاهای گرم‌کننده می‌توانند در مجاورت پارک‌ها قرار بگیرند. این ترکیب موجب می‌شود شهروندان برای استفاده از فضای عمومی مجبور نباشند تمام مدت در معرض سرما یا باران باشند، همچنین زمین‌های ورزشی چندمنظوره می‌توانند در فصل‌های مختلف کاربرد متفاوتی داشته باشند. برای مثال، یک فضای باز در پاییز برای پیاده‌روی و ورزش گروهی و در زمستان برای اسکیت یا برنامه‌های تفریحی استفاده شود.
نورپردازی نقش مهمی در حفظ رونق فضاهای عمومی دارد. در صورت نبود نور مناسب، مسیرهای پارک و فضاهای ورزشی احساس ناامنی ایجاد می‌کنند. روشنایی پیوسته، کم‌مصرف و بدون خیرگی، امکان پیاده‌روی، دویدن و دوچرخه‌سواری را در ساعات بیشتری از روز فراهم می‌کند. علاوه بر زیرساخت، برگزاری کلاس‌های رایگان، برنامه‌های گروهی، رویدادهای پاییزی و فعالیت‌های خانوادگی نیز مردم را به حضور در فضای باز تشویق می‌کند.
هلسینکی، فنلاند؛ فعالیت بدنی در شهر باران
هلسینکی یکی از شهرهای شمالی اروپا است که پاییز و زمستان آن با کاهش دما، بارندگی، باد و کوتاه‌شدن ساعات روشنایی همراه است، با این حال فعالیت بدنی در این شهر فقط به ماه‌های گرم محدود نمی‌شود. شهرداری هلسینکی خدمات ورزشی را بخشی از خدمات عمومی شهر می‌داند و مجموعه‌ای از مسیرهای پیاده‌روی، مسیرهای دوچرخه‌سواری، پارک‌ها، زمین‌های ورزشی، سالن‌های محله‌ای و استخرهای عمومی را در اختیار شهروندان قرار داده است.
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های هلسینکی، پیوند میان فضاهای سبز و شبکه حمل‌ونقل فعال است. پارک‌ها و نواحی طبیعی اطراف شهر از طریق مسیرهای پیاده و دوچرخه به محله‌های مسکونی متصل شده‌اند. این مسیرها فقط برای تفریح آخر هفته طراحی نشده‌اند، بلکه بخشی از جابه‌جایی روزمره شهروندان را تشکیل می‌دهند. هنگامی که مسیر پیاده‌روی یا دوچرخه‌سواری بتواند یک محله را به مدرسه، ایستگاه مترو، محل کار یا مرکز خدماتی متصل کند، احتمال استفاده از آن در فصل سرد بیشتر می‌شود، زیرا مسیر از یک فضای تفریحی اختیاری به بخشی از زندگی روزانه تبدیل می‌شود.
مسئله اصلی در هلسینکی فقط برف نیست، بلکه بارندگی، برگ‌های خیس، تاریکی و لغزندگی سطح مسیرهاست. نگهداری منظم مسیرها، پاک‌سازی برگ‌ها، مدیریت آب‌های سطحی و استفاده از مصالح مناسب، امکان استفاده ایمن‌تر را فراهم می‌کند. در دوره‌های سردتر نیز مسیرهای اصلی پیاده و دوچرخه در برنامه نگهداری زمستانی شهر اولویت دارند. این موضوع نشان می‌دهد که مدیریت فضاهای ورزشی در هوای سرد فقط به ساخت امکانات جدید وابسته نیست، بلکه کیفیت نگهداری روزانه نیز نقشی اساسی دارد.
نورپردازی در پارک‌ها و مسیرهای شهری هلسینکی، یکی دیگر از عناصر مهم طراحی است. در بخش‌هایی از شهر، مسیرهای پیاده‌روی و فضاهای ورزشی با چراغ‌هایی روشن می‌شوند که امکان استفاده در ساعات تاریک را افزایش می‌دهند. نورپردازی مناسب علاوه بر افزایش دید، احساس امنیت را نیز تقویت می‌کند. در طراحی فضاهای عمومی هلسینکی، تلاش می‌شود روشنایی به‌گونه‌ای باشد که مزاحمت زیادی برای ساکنان، پرندگان و محیط طبیعی ایجاد نکند.
هلسینکی از مراکز ورزشی محله‌ای برای کاهش وابستگی شهروندان به شرایط آب‌وهوا استفاده می‌کند. سالن‌های ورزشی، استخرهای سرپوشیده، زمین‌های بازی سرپوشیده و فضاهای تمرین گروهی به شهروندان اجازه می‌دهد حتی در روزهایی که باران یا سرمای شدید استفاده از پارک را دشوار می‌کند، فعالیت بدنی خود را ادامه دهند. اهمیت این مراکز در آن است که در محله‌های مختلف توزیع شده‌اند و فقط به مجموعه‌های بزرگ و گران‌قیمت مرکز شهر محدود نیستند.
رویکرد هلسینکی بر پیوستگی شبکه استوار است؛ شهروند باید بتواند از خانه به مسیر پیاده، از مسیر به پارک و از پارک به یک مرکز ورزشی یا ایستگاه حمل‌ونقل عمومی دسترسی پیدا کند. این پیوستگی موجب می‌شود فصل سرد به‌طور کامل فعالیت بدنی را متوقف نکند. گزارش‌ها و برنامه‌های رسمی شهر در حوزه حمل‌ونقل فعال و خدمات ورزشی نیز بر استفاده چهارفصل از فضاهای عمومی تاکید دارند.
نتیجه مثبت این سیاست را می‌توان در تداوم استفاده از دوچرخه، پیاده‌روی و خدمات ورزشی عمومی در طول سال مشاهده کرد. هلسینکی نشان داده است که برای فعال نگه‌داشتن شهر در پاییز و زمستان، لازم نیست همه فعالیت‌ها در فضای کاملا باز انجام شوند. ترکیب مسیرهای مناسب، پارک‌های روشن، مراکز ورزشی محله‌ای و نگهداری منظم، امکان انتخاب‌های متنوع را برای شهروندان ایجاد می‌کند.
کپنهاگ، دانمارک؛ شهر دوچرخه‌سواران در هوای سرد و بارانی
کپنهاگ با دوچرخه‌سواری شناخته می‌شود، اما اهمیت تجربه این شهر فقط در تعداد مسیرهای دوچرخه خلاصه نمی‌شود. این شهر توانسته است دوچرخه‌سواری و پیاده‌روی را به بخشی از زندگی روزمره تبدیل کند؛ به‌گونه‌ای که فعالیت بدنی بسیاری از شهروندان در مسیر رفت‌وآمد روزانه اتفاق می‌افتد. چنین رویکردی برای فصل سرد اهمیت زیادی دارد، زیرا ورزش دیگر تنها به حضور در پارک یا ثبت‌نام در باشگاه وابسته نیست.
آب‌وهوای کپنهاگ در پاییز و زمستان با برف، باران، باد و دمای پایین همراه است، به همین دلیل مسیرهای دوچرخه‌سواری این شهر با هدف استفاده در تمام سال طراحی شده‌اند. جداسازی مسیر دوچرخه از خودرو، پیوستگی شبکه، وجود تقاطع‌های ایمن و رسیدگی منظم به سطح مسیر، از عواملی هستند که استفاده از دوچرخه را در روزهای نامساعد آسان‌تر می‌کنند. وقتی مسیر دوچرخه‌سواری در بخش بزرگی از شهر پیوسته باشد، شهروند مجبور نیست برای هر بخش از مسیر با شرایط خطرناک یا نامطمئن روبه‌رو شود.
یکی از نوآوری‌های مهم کپنهاگ، توجه به کیفیت تجربه در مقیاس انسانی است. مسیرهای پیاده و دوچرخه فقط برای عبور سریع طراحی نشده‌اند، بلکه با فضاهای مکث، مبلمان شهری، درختان، روشنایی و دسترسی به خدمات عمومی ترکیب شده‌اند. وجود نیمکت، کافه، ایستگاه دوچرخه و فضاهای کوچک اجتماعی موجب می‌شود حضور در فضای بیرون در هوای سرد نیز امکان‌پذیر باشد.
کپنهاگ در سال‌های اخیر به توسعه فضاهای ورزشی و تفریحی عمومی در مقیاس محله‌ای توجه کرده است. زمین‌های بازی، فضاهای چندمنظوره، پارک‌های کوچک و امکانات ورزشی در بعضی محله‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که فقط برای یک فصل کاربرد نداشته باشند. یک فضای ورزشی می‌تواند برای تمرین بدنی، بازی کودکان، فعالیت گروهی یا استراحت استفاده شود. این انعطاف‌پذیری موجب می‌شود حتی در هوای سرد و بارانی، بخشی از فضا برای استفاده عمومی فعال باقی بماند.
ریکیاویک، ایسلند؛ استخرهای گرم برای زندگی در هوای سرد
ریکیاویک شهری با باد، سرما، بارندگی و روزهای کوتاه زمستانی است، اما در همین شرایط، استخرهای عمومی به بخش مهمی از زندگی اجتماعی و فعالیت بدنی شهروندان تبدیل شده‌اند. دلیل اصلی این امکان، دسترسی ایسلند به منابع فراوان انرژی زمین‌گرمایی است. آب گرم طبیعی در بسیاری از استخرهای شهری برای گرم‌کردن آب، استخرهای روباز، جکوزی‌ها، سوناها و فضاهای آب‌درمانی استفاده می‌شود.
استخرهای ریکیاویک تنها مکان‌هایی برای شنای ورزشی نیستند. این مجموعه‌ها شامل استخرهای اصلی، استخرهای کم‌عمق کودکان، حوضچه‌های آب گرم، جکوزی، سونا و گاهی امکانات تناسب اندام هستند. شهروندان می‌توانند در فضای باز و در دمای پایین، در آب گرم فعالیت کنند و سپس به فضاهای سرپوشیده یا گرم بازگردند. این ترکیب تجربه‌ای متفاوت از ورزش در هوای سرد ایجاد می‌کند؛ سرما از محیط حذف نمی‌شود، اما بدن در محیطی گرم و کنترل‌شده فعالیت می‌کند.
یکی از نوآوری‌های مهم ریکیاویک، تبدیل استخر عمومی به فضای اجتماعی محله است. بسیاری از شهروندان برای ورزش، استراحت، گفت‌وگو و دیدار با دوستان به استخر می‌روند، در نتیجه استخرها فقط در ساعات خاصی برای ورزشکاران حرفه‌ای فعال نیستند، بلکه در طول روز گروه‌های مختلف سنی از آن‌ها استفاده می‌کنند. کودکان، سالمندان، خانواده‌ها و افرادی که برای توان‌بخشی یا آرامش به آب گرم نیاز دارند، می‌توانند هم‌زمان از این فضا بهره ببرند.
استخرهای آب گرم جایگزینی برای فعالیت بدنی در فضای باز هستند و به شهروندان امکان می‌دهند بدون انتظار برای هوای مناسب، ورزش و تفریح خود را ادامه دهند. حضور در آب گرم در هوای سرد به تجربه‌ای گردشگری و فرهنگی تبدیل شده و یکی از عناصر شناخته‌شده سبک زندگی ایسلندی است.
شهرداری ریکیاویک شبکه‌ای از استخرهای عمومی را در اختیار شهروندان قرار داده است و اطلاعات مربوط به ساعات کار، هزینه، امکانات و برنامه‌های ورزشی را از طریق سامانه‌های رسمی منتشر می‌کند. دسترسی محله‌ای و قیمت مناسب، یکی از عوامل مهم موفقیت این مدل است. اگر استخر گرم فقط در هتل‌ها یا مراکز خصوصی وجود داشت، نمی‌توانست چنین نقش گسترده‌ای در سلامت عمومی و تعامل اجتماعی ایفا کند.
ریکیاویک نشان داده است که برای فعال نگه‌داشتن فضای عمومی در هوای سرد، لازم نیست با شرایط طبیعی مقابله کرد؛ می‌توان با استفاده از منابع محلی و طراحی مناسب، محیطی ایجاد کرد که هم با سرمای بیرون ارتباط داشته باشد و هم آسایش حرارتی لازم را فراهم کند.
نظر شما