به گزارش خبرگزاری ایمنا از لرستان، کامران فرمان‌پور، امروز سه شنبه بیست و یکم مهر_ در همایش منطقه‌ای آموزش و فرهنگ‌سازی محیط‌زیست و عشایر ویژه استان‌های زاگرس‌نشین، با تأکید بر ضرورت همراهی مردم در صیانت از منابع طبیعی اظهار کرد: زاگرس سرمایه‌ای فراتر از مرزهای یک استان است و به‌عنوان بخشی از میراث طبیعی ایران، حفاظت از آن مستلزم مشارکت گسترده مردم، به‌ویژه عشایر، جوامع محلی و فعالان محیط‌زیست است.
وی با اشاره به ارزش‌های طبیعی منطقه یافته افزود: تنوع زیستی و حضور گونه‌های گیاهی و جانوری ارزشمند در این منطقه، بخشی از ظرفیت‌های طبیعی زاگرس را نمایان می‌کند از همین رو برگزاری این همایش در جوار پاسگاه محیط‌بانی یافته نیز فرصتی فراهم کرده است تا اهمیت مناطق حفاظت‌شده و نقش محیط‌بانان در حراست از این عرصه‌ها از نزدیک مورد توجه قرار گیرد.
مدیرکل حفاظت محیط‌زیست لرستان با اشاره به انتخاب این استان به‌عنوان پرچم‌دار آموزش و فرهنگ‌سازی محیط‌زیست عشایری کشور گفت: شرایط اقلیمی لرستان، ویژگی‌های فرهنگی و سابقه دیرینه زندگی عشایری و روستایی در این استان، زمینه واگذاری این مسئولیت را فراهم کرده است. هدف از این رویکرد، تقویت آگاهی‌های زیست‌محیطی و افزایش نقش‌آفرینی عشایر و جوامع محلی در حفاظت از طبیعت است.
فرمان‌پور با بیان اینکه ارتباط عشایر با محیط طبیعی ریشه در شیوه زندگی و پیشینه فرهنگی آنان دارد، گفت: زندگی عشایری همواره با کوهستان‌ها، جنگل‌ها، مراتع و حیات‌وحش پیوند داشته و شناختی که عشایر از محیط پیرامون خود دارند و ارتباط مستمر آنان با طبیعت، ظرفیت ارزشمندی برای حفاظت از منابع طبیعی به شمار می‌رود پس می‌توان از این توان برای صیانت بهتر از سرمایه‌های زیست‌محیطی استفاده کرد.
وی با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از این ظرفیت ادامه داد: گسترش آموزش‌های زیست‌محیطی و نهادینه‌کردن فرهنگ حفاظت از طبیعت باید در میان عشایر، نسل جوان و ساکنان مناطق جنگلی و کوهستانی با جدیت دنبال شود.
مدیرکل حفاظت محیط‌زیست لرستان با تأکید بر اینکه حفاظت از طبیعت مسئولیتی عمومی است، تصریح کرد: صیانت از محیط‌زیست را نمی‌توان فقط بر عهده سازمان حفاظت محیط‌زیست یا دولت گذاشت؛ چراکه این سرمایه متعلق به همه مردم است، هر فرد در برابر محیطی که در آن زندگی می‌کند و منابعی که باید برای نسل‌های آینده باقی بماند، مسئولیت دارد.
فرمان‌پور با اشاره به ضرورت تأمین امکانات مورد نیاز جامعه عشایری اظهار کرد: عشایر برای ادامه زندگی و فعالیت‌های تولیدی خود به خدمات و زیرساخت‌های ضروری نیاز دارند، اما توسعه این امکانات باید با توجه به ملاحظات زیست‌محیطی و پیامدهای احتمالی آن برای طبیعت انجام شود.
وی افزود: اجرای طرح‌های راه‌سازی و ایجاد سایر زیرساخت‌ها در عرصه‌های طبیعی باید بر مبنای نیازهای واقعی و پس از بررسی آثار و پیامدهای آن صورت گیرد؛ زیرا مداخلات غیرضروری در طبیعت می‌تواند موجب تخریب زیستگاه‌ها و برهم خوردن تعادل اکوسیستم شود.
مدیرکل حفاظت محیط‌زیست لرستان همچنین تعارض میان انسان و حیات‌وحش را از مسائل مهم مناطق طبیعی دانست و گفت: حمله برخی گونه‌های جانوری از جمله پلنگ به دام‌های عشایر، مشکلاتی برای دامداران ایجاد می‌کند که برای مدیریت آن باید راهکارهای حمایتی مناسبی در نظر گرفته شود، سکونت و فعالیت مردم در مجاورت زیستگاه‌های حیات‌وحش نباید به معنای محروم‌ماندن آنان از حمایت‌های لازم در برابر خسارت‌های احتمالی باشد.
فرمان‌پور خاطرنشان کرد: جبران زیان‌های واردشده به دامداران و حمایت از جوامع محلی می‌تواند در کاهش تنش‌ها و تعارض‌های میان مردم و حیات‌وحش مؤثر باشد. در همین زمینه، با همکاری دستگاه‌های مرتبط و صندوق ملی محیط‌زیست، سازوکارهایی برای بررسی خسارت‌ها و کمک به افرادی که از این حوادث متضرر می‌شوند، پیش‌بینی شده است.
مدیرکل حفاظت محیط‌زیست لرستان در بخش دیگری از سخنان خود به ثبت دریاچه گهر در کنوانسیون رامسر اشاره کرد و گفت: قرارگرفتن این پهنه آبی ارزشمند در فهرست کنوانسیون رامسر، رویدادی مهم در مسیر حفاظت از زیست‌بوم‌های آبی استان و معرفی توانمندی‌های طبیعی لرستان در عرصه بین‌المللی محسوب می‌شود.
وی با اشاره به جایگاه طبیعی و تاریخی لرستان افزود: برخورداری از تنوع زیستی، موقعیت جغرافیایی ویژه و زیستگاه‌های ارزشمند، این استان را به یکی از مناطق مهم زاگرس تبدیل کرده است، حفظ این ظرفیت‌ها به برنامه‌ریزی مستمر، اقدامات هدفمند و همراهی مردم و دستگاه‌های مسئول نیاز دارد.
فرمان‌پور همچنین با اشاره به آسیب‌های واردشده به طبیعت استان در جریان جنگ اخیر اظهار کرد: در کنار خسارت‌های انسانی، حدود پنج هزار هکتار از عرصه‌های طبیعی لرستان نیز آسیب دیده است؛ خسارت‌هایی که بخشی از آن‌ها قابل جبران نیست و می‌تواند آثار طولانی‌مدتی بر زیستگاه‌های طبیعی و حیات‌وحش برجای بگذارد.
توزیع ۳.۵ میلیون لیتر سوخت برای کاهش فشار بر جنگل‌های لرستان
نعمت‌الله قائد رحمتی، مدیرکل امور عشایری لرستان نیز در این همایش با تأکید بر وابستگی مستقیم معیشت عشایر به منابع طبیعی اظهار کرد: جامعه عشایری به‌خوبی از این موضوع آگاه است که تداوم زندگی و فعالیت اقتصادی آن به حفظ جنگل‌ها، مراتع و محیط‌زیست بستگی دارد؛ ازاین‌رو، تخریب این منابع مستقیماً زندگی عشایری را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
وی با اشاره به حضور عشایر در جریان جنگ اخیر افزود: عشایر همواره در دفاع از کشور و نظام نقش داشته‌اند و در جنگ اخیر نیز با وجود برخورداری از امکانات ابتدایی، در برابر تجهیزات پیشرفته دشمن ایستادگی کردند، آشنایی این جامعه با جغرافیا و شرایط محیطی مناطق محل سکونت و فعالیت خود، ظرفیتی است که می‌تواند در حفاظت از عرصه‌های ملی و شناسایی به‌موقع تهدیدها مورد استفاده قرار گیرد.
مدیرکل امور عشایری لرستان با تشریح وضعیت جمعیتی این جامعه در استان بیان کرد: ۱۴ هزار و ۶۳۷ خانوار عشایری با جمعیتی بالغ بر ۸۵ هزار نفر در لرستان زندگی می‌کنند که حدود پنج درصد از جمعیت استان را شامل می‌شوند، این خانوارها با وجود محدودیت‌های زیرساختی و دشواری‌های زندگی، نقش مهمی در تأمین مواد غذایی مورد نیاز مردم دارند.
قائد رحمتی با تأکید بر ضرورت پیوند میان حمایت از عشایر و حفاظت از منابع طبیعی اظهار کرد: یکی از اقدامات مؤثر برای جلوگیری از تخریب جنگل‌ها، تأمین نیازهای اولیه خانوارهای عشایری و فراهم‌کردن سوخت مورد نیاز آنان است، دسترسی به سوخت مناسب می‌تواند نیاز به استفاده از چوب درختان برای تأمین انرژی را کاهش دهد و از قطع درختان، به‌ویژه گونه ارزشمند بلوط، جلوگیری کند.
وی در تشریح اقدامات انجام‌شده در این زمینه تصریح کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون، سه میلیون و ۵۰۰ هزار لیتر سوخت میان عشایر استان توزیع شده و ۴۴ هزار سیلندر گاز نیز در اختیار این خانوارها قرار گرفته است.
مدیرکل امور عشایری لرستان با اشاره به پراکندگی محل استقرار عشایر در مناطق دورافتاده و جنگلی گفت: حضور مستمر عشایر در عرصه‌های طبیعی باعث می‌شود که آنان در بسیاری از موارد، جزو نخستین افرادی باشند که از وقوع آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع اطلاع پیدا می‌کنند، این ویژگی می‌تواند در اعلام سریع حوادث، انتقال اطلاعات به دستگاه‌های مسئول و انجام اقدامات اولیه برای مقابله با آتش‌سوزی‌ها نقش مؤثری داشته باشد.
قائد رحمتی همچنین بر ضرورت همکاری دستگاه‌های اجرایی برای تأمین نیازهای عشایر تأکید کرد و افزود: مطابق مقررات و برنامه‌های پیش‌بینی‌شده، نیازها و سهم جامعه عشایری باید در روند تخصیص اعتبارات و اجرای طرح‌های دستگاه‌های مختلف مورد توجه قرار گیرد، تأمین زیرساخت‌هایی مانند آب، برق، راه دسترسی و سایر خدمات ضروری نیز بدون هماهنگی و همکاری مجموعه دستگاه‌های اجرایی امکان‌پذیر نخواهد بود.
وی با اشاره به نقش اقتصادی عشایر در زنجیره تأمین مواد غذایی اظهار کرد: عشایر لرستان با وجود محدودیت امکانات و دسترسی دشوار به خدمات، سهم قابل توجهی در تولید و تأمین گوشت قرمز مورد نیاز مردم دارند و حمایت از این جامعه، علاوه بر بهبود شرایط زندگی آنان، در تداوم تولیدات دامی و تأمین نیازهای غذایی استان نیز اهمیت دارد.
نظر شما