به گزارش خبرگزاری ایمنا، در روزگاری که بحرانهای زیستمحیطی چون آلودگی هوا، فرسایش خاک، کمبود آب و پدیده ریزگردها، گریبانگیر جوامع بشری شده است، رهبر شهید انقلاب با نافذترین نگاه، محیطزیست را در مرکز سیاستگذاری کلان کشور قرار دادند و با ابلاغ سیاستهای کلی محیطزیست، چارچوبی جامع برای صیانت از این امانت الهی ترسیم کردند.
ایشان با استناد به آیات قرآن و احادیث اهلبیت (ع)، بر مسئولیت انسان در قبال طبیعت و لزوم حفظ تعادل میان انسان و طبیعت تأکید داشتند و آن را نهفقط یک وظیفه دولتی، بلکه وظیفهای همگانی و دینی معرفی میکردند.
محیطزیست؛ مسئله ملی نیازمند توجه
رهبر شهید در دیدار با مسئولان منابع طبیعی فرمودند: «مسئله محیط زیست، مسئله این دولت یا آن دولت، مسئله این شخص یا آن شخص و مسئله این جریان و یا آن جریان نیست بلکه موضوعی کشوری و ملی است که باید برای حل مشکلات مرتبط با آن، همه دست به دست یکدیگر دهند.»؛ این نگاه، نشان از عظمت موضوعی دارد که فراتر از مرزهای سیاسی، به آینده همه نسلها پیوند خورده است و کوتاهی در آن، خیانت به تمام ملت ایران محسوب میشود.
زمین برای همه انسانها است و مال هیچکس نیست
ایشان با استناد به آیه شریفه «وَ الاَرضَ وَضَعَها لِلاَنام»، تأکید کردند که «زمین را برای انسانها ما آفریدیم؛ مال همه است. متعلق به بعضی نیست؛ بعضی حق بیشتری از بعض دیگری ندارند؛ متعلق به نسلی دون نسلی نیست؛ امروز متعلق به شما است؛ فردا متعلق به فرزندان شما، به نوههای شما و به دودمان شما تا آخر». این کلام، فلسفه عمیق حفاظت از محیطزیست را آشکار میسازد؛ طبیعت، امانتی است که از نسلهای پیشین به ما رسیده است و باید برای نسلهای آینده، سالم و پاک، به یادگار بماند.
آب و خاک؛ ۲ ثروت عظیم و ذخیره حیاتی ملتها
رهبر شهید انقلاب در روز درختکاری، بر اهمیت حیاتی آب و خاک به عنوان دو عنصر اصلی حیات تأکید کردند و فرمودند: «یکی از کارهای جدی در حفاظت از محیط زیست، حفاظت از دو ثروت عظیم و ذخیره حیاتی ملتها یعنی آب و خاک و پرهیز از برخورد مسرفانه با آنها است». ایشان با نگرانی از فرسایش خاک، کمبود آب، آلودگی هوا و پدیده غبار و ریزگردها، بهعنوان مهمترین چالشهای زیستمحیطی کشور، بر لزوم پایش مستمر و کنترل منابع و عوامل آلاینده تأکید داشتند.
تخریب محیطزیست، جرم است؛ زمینخواران بیاغماض تعقیب شوند
یکی از مهمترین راهکارهای رهبر شهید برای صیانت از طبیعت، جرمانگاری تخریب محیطزیست و مجازات مؤثر و بازدارنده آلودهکنندگان بود. ایشان در دیدار با مسئولان منابع طبیعی، با ابراز تأسف از چپاول و غارت جنگلها و مراتع و پدیده زمینخواری و کوهخواری فرمودند: «زمینخواری جرم است، زمینخواران بیاغماض تعقیب قضایی شوند» و تأکید کردند: «دستگاههای مسئول باید قاطعانه با تعدی به جنگلها به هر بهانهای اعم از هتلسازی و جذب گردشگر و ساخت حوزه علمیه و برخی توجیهات به ظاهر قابل قبول، مقابله کنند».
اسلام، نگاه تمدنی به محیطزیست دارد؛ تخریب، فساد است
رهبر شهید، با استناد به آیه شریفه «اِذا تَوَلّی سَعی فِی الاَرضِ لِیُفسِدَ فیها وَ یُهلِکَ الحَرثَ و النَّسل»، تخریب طبیعت را فساد بزرگ معرفی کردند و فرمودند که «امروز در سیاستهای دنیا میتوانید پیدا کنید کسانی را که همین کار را بالفعل با همه ملتها و یا با بسیاری از ملتها دارند انجام میدهند؛ اِهلاک حرث و اِهلاک نسل». ایشان تأکید داشتند که «اسلام و ادیان الهی خواستهاند تعادل میان انسان و طبیعت را حفظ کنند» و حفظ نکردن این تعادل، ناشی از خودخواهیهای انسان، قدرتطلبی و قلدری و گردنکلفتی برخی از انسانها است که به بحران محیطزیست میانجامد.
حفاظت از محیطزیست؛ وظیفهای حاکمیتی و همگانی
ایشان با تأکید بر اینکه «حفظ محیط زیست یک وظیفه حاکمیتی است»، راهکارهای عملی متعددی برای صیانت از طبیعت ارائه کردند؛ از جمله تهیه سند ملی برای محیط زیست، پیوست محیط زیستی برای همه طرحهای عمرانی، صنعتی و تجاری، پالایش و بازنگری قوانین برای جرمانگاری تخریب محیط زیست و تقویت نظارتهای بیاغماض، همچنین بر نقشآفرینی مردم و فرهنگسازی در جامعه به عنوان دو رکن اساسی حفظ محیطزیست تأکید داشتند و از رسانه ملی خواستند که در این مسیر، نقش خود را بهدرستی ایفا کند.
توسعه انرژیهای پاک؛ ضرورتی اجتنابناپذیر
رهبر شهید در روز درختکاری، با نگاهی آیندهنگرانه به مسئله انرژی و محیطزیست، بر لزوم توسعه انرژیهای پاک تأکید کردند و فرمودند: «توسعه انرژیهای غیر فسیلی مانند انرژی هستهای که استفاده از آن در دنیا روزافزون است و کشورهای منطقه ما نیز در حال حرکت به سمت آن هستند و نیز انرژیهای بادی و خورشیدی، باید جدی گرفته شود.» ایشان همچنین در سیاستهای کلی محیطزیست، بر گسترش اقتصاد سبز با تأکید بر صنعت کمکربن، استفاده از انرژیهای پاک و توسعه حملونقل عمومی سبز و غیرفسیلی پای فشردند.
جوانان درخت بکارند و از منابع طبیعی پاسداری کنند
رهبر شهید با نگاهی پدرانه و امیدبخش، از جوانان خواستند که در حفظ محیطزیست پیشگام باشند و فرمودند: «جوانان تعداد بیشتری درخت بکارند» و تأکید کردند که «امروز مردم موثرترین و مهمترین نقش را در احیای فضای سبز کشور بر عهده دارند.» ایشان کاشتن درخت را حرکتی دینی و انقلابی و منبع رزق خدادادی و همهجانبه برای آحاد بشر معرفی کردند و نسبت به تخریب جنگلها، محیطزیست و پوششهای گیاهی هشدار دادند و آن را تخریب منافع ملی نامیدند.
حفاظت از حیاتوحش؛ وظیفهای دینی و ملی
ایشان در سخنانی دیگر، به موضوع حفاظت از حیاتوحش نیز اشاره کردند و بیتوجهی به آن را به ضرر منافع ملی دانستند. ایشان با استناد به آموزههای اسلامی، فرمودند: «در اسلام، شکار فقط در صورت نیاز به تغذیه مجاز است و در غیر این صورت، غیرمجاز و خلاف است و حتی سفر شکار سفر حرام شمرده شده است.» این نگاه، نشان از عمق نگاه اخلاقی و دینی رهبر شهید به تمام ابعاد زیستمحیطی دارد.
آسیبهای زیستمحیطی، قابل پیشگیری است؛ کوتاهی، تقصیر است
رهبر شهید با اشاره به حوادثی چون آتشسوزی جنگلها و خشکشدن دریاچهها و تالابها، تأکید کردند که «این حوادث قابل پیشگیری است» و «مسئولانی که به وظایف خود عمل نمیکنند، دچار تقصیر هستند.» این کلام، هشداری جدی به همه دستگاههای اجرایی و نظارتی است که محیطزیست، خط قرمزی است که کوتاهی در آن، جایز نیست.
میراث ماندگار رهبر شهید در حوزه محیطزیست
میراث ماندگار رهبر شهید در حوزه محیطزیست، تنها در قالب سخنرانیهای ارزشمند ایشان خلاصه نمیشود و آنچه ایشان به یادگار گذاشتند، نظام جامع سیاستگذاری و فرهنگ زیستمحیطی عمیقی بود که ریشه در ارزشهای الهی و انسانی دارد.
ایشان با نگاه تمدنی خود، محیطزیست را بهعنوان زیرساخت حیات بشری و امانتی برای نسلهای آینده ترسیم کردند و از ملت خواستند که در صیانت از این میراث گرانبها، همدل و همصدا باشند. امروز وظیفه ما تداوم این مسیر و پاسداری از این وصیت پدرانه است تا ایران اسلامی، با طبیعتی سالم و سرسبز، به استقبال تمدن نوین اسلامی، سربلند و پایدار گام بردارد.
نظر شما