به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، روز جهانی کودک هر سال در روز هشتم ماه اکتبر برگزار می‌شود؛ روزی که یادآور تصویب اعلامیه حقوق کودک در سال ۱۹۵۹ و تصویب کنوانسیون حقوق کودک در سال ۱۹۸۹ توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد است.
بارسلونا؛ شهری که بازی را وارد برنامه‌ریزی شهری کرد
بارسلونا نمونه‌ای برجسته از تغییر نگاه به کودکان در طراحی فضای عمومی است. این شهر از ایده سنتی زمین بازی فراتر رفته و تلاش کرده است مفهوم بازی را در شبکه گسترده‌تری از خیابان‌ها، میدان‌ها، پارک‌ها، حیاط مدارس و فضاهای عمومی وارد کند. بر اساس اسناد شهری بارسلونا، بیش از ۳۰۰ هزار کودک و نوجوان در این شهر زندگی می‌کنند و همین جمعیت قابل توجه موجب شده است توجه به کیفیت فضای عمومی برای کودکان به بخشی از سیاست شهری تبدیل شود. برنامه شهر بازی‌پذیر بارسلونا بر این دیدگاه استوار است که بازی نباید فقط در محدوده‌ای محصور با تاب و سرسره اتفاق بیفتد، بلکه خیابان، میدان، پارک، مسیر مدرسه و حتی بخش‌هایی از فضای روزمره شهر می‌توانند فرصت بازی و تعامل اجتماعی ایجاد کنند.
بارسلونا در سال ۲۰۱۹ برنامه «بازی در فضاهای عمومی با افق ۲۰۳۰» را به‌عنوان یک برنامه میان‌بخشی دنبال کرد؛ برنامه‌ای که هدف آن عبور از شهری دارای زمین‌های بازی به سمت یک «شهر بازی‌پذیر» بود. این طرح شامل ۶۳ اقدام در حوزه‌های مختلف شهری است و افزایش تنوع فضاهای بازی، تقویت بازی‌های مشترک، ایجاد امکانات فراگیرتر برای کودکان و نوجوانان و توجه بیشتر به حیاط مدارس را دنبال می‌کند.
یکی از ویژگی‌های مهم این تجربه، تغییر خود فضای شهری است. در این رویکرد، برنامه‌ریزی برای کودکان فقط به ساخت تجهیزات جدید محدود نمی‌شود؛ بلکه کاهش سلطه خودرو، آرام‌سازی ترافیک، تغییر محیط اطراف مدارس، افزایش دسترسی به فضای سبز و ایجاد امکان حضور و بازی آزادانه کودکان در فضای عمومی نیز بخشی از سیاست شهری محسوب می‌شود. اسناد بارسلونا تأکید می‌کنند که اقدامات مربوط به شهر بازی‌پذیر از مداخلات کوچک و تاکتیکی در اطراف مدارس تا پروژه‌های بزرگ شهری را دربرمی‌گیرد.
حیاط مدرسه؛ از فضای آموزشی به فضای عمومی
یکی از خلاقانه‌ترین بخش‌های این سیاست، توجه به حیاط مدارس است. در چارچوب این برنامه، بخشی از حیاط‌های مدارس خارج از ساعات آموزشی برای بازی کودکان استفاده می‌شند. بر اساس گزارش مؤسسه کودکی و نوجوانی بارسلونا، ۹۰ حیاط مدرسه برای استفاده خارج از ساعات مدرسه در اختیار کودکان قرار گرفته و ۵۸ حیاط نیز با معیارهایی همچون هم‌آموزی و استفاده اجتماعی بازطراحی شده‌اند، همچنین ۳۱ حیاط مدرسه در قالب پناهگاه‌های اقلیمی مورد استفاده قرار گرفته‌اند تا در دوره‌های گرم، امکان خنک‌شدن، حضور در فضای سبز و بازی کودکان فراهم شود.
این اقدام از منظر برنامه‌ریزی شهری اهمیت زیادی دارد زیرا نشان می‌دهد برای افزایش فضای مناسب کودکان الزاما به زمین‌های جدید نیاز نیست و می‌توان از زیرساخت‌های موجود شهر با تغییر شیوه استفاده، طراحی و مدیریت آن‌ها بهره گرفت.
بارسلونا برنامه‌هایی را برای فعال‌کردن میدان‌های شهری اجرا کرده است. در طرح «Juguem a les Places» یا «در میدان‌ها بازی کنیم»، فضاهای عمومی در زمان‌های مشخص به محیط‌هایی برای بازی و فعالیت کودکان و نوجوانان تبدیل می‌شوند. این برنامه‌ها شامل بازی‌های رومیزی، فضاهای ساخت‌وساز آزاد و بخش‌هایی برای کودکان خردسال است و تلاش می‌کند تجربه‌ای میان‌نسلی ایجاد کند، یعنی فضای عمومی را به محیطی برای حضور هم‌زمان کودکان، خانواده‌ها و سایر گروه‌های سنی تبدیل کند. اهمیت تجربه بارسلونا در این است که کودک را تنها به‌عنوان استفاده‌کننده یک زمین بازی نمی‌بیند بلکه او را یکی از کاربران اصلی شهر می‌داند.
نظر شما