به گزارش خبرگزاری ایمنا از یزد، شهرستان مروست در فاصله حدود ۱۸۰ کیلومتری جنوب استان یزد، در میان پهنهای از دشت قرار گرفته است؛ منطقهای که بخش قابل توجهی از هویت و اقتصاد آن همچنان با روستاها گره خورده است.
مروست حدود ۱۸ هزار نفر جمعیت ثابت دارد و سه تا چهار هزار نفر نیز بهصورت فصلی برای فعالیت در بخشهای کشاورزی و معدنی به این شهرستان رفتوآمد میکنند. این شهرستان دو بخش مرکزی و ایثار دارد و در مجموع، ۹ روستای دارای دهیاری و حدود ۳۵ روستای بدون دهیاری در آن قرار گرفتهاند.
علیرضا فلاحتی، فرماندار مروست با اشاره به جایگاه روستاها در اقتصاد شهرستان، به خبرنگار ایمنا در یزد میگوید: شغل اصلی مردم منطقه کشاورزی است و دامداری نیز کنار آن ادامه دارد، هرچند خشکسالیهای سالهای اخیر بر این بخش اثر گذاشته است.
وی میافزاید: در بخش ایثار، کشاورزی بیشتر بر تولید جو، گندم، گردو، بادام و آلو استوار است و محصولات این منطقه از نظر کیفیت و کمیت ظرفیت قابل توجهی دارند.
پسته؛ محصولی که میتواند نام مروست را بیشتر مطرح کند
یکی از مهمترین ظرفیتهای کشاورزی مروست، باغهای پسته آن است؛ محصولی که بخش قابل توجهی از اقتصاد روستاهای منطقه به آن وابسته است.
فرماندار مروست سطح زیرکشت پسته در شهرستان را حدود ۱۰ هزار هکتار عنوان میکند و میگوید: ارقام مختلف پسته از جمله اکبری و احمدآقایی در منطقه تولید میشود.
فلاحتی با اشاره به فعالیت حدود ۶۰ واحد فراوری و ترمینال پسته در منطقه، یکی از مسائل موجود را ضعف در بستهبندی محصول میداند و اظهار میکند: بخش زیادی از محصول همچنان در گونیهای ۵۰ یا ۶۰ کیلوگرمی عرضه میشود و ارزش افزوده اصلی نصیب واسطهها میشود.
به گفته وی، توسعه بستهبندی و فراوری میتواند سهم تولیدکنندگان روستایی از ارزش نهایی محصول را افزایش دهد.
انگور؛ از باغهای مروست تا بازارهای صادراتی
انگور نیز یکی دیگر از محصولات شاخص روستاهای مروست است و حدود هزار هکتار از اراضی شهرستان به این محصول اختصاص دارد.
فرماندار مروست با اشاره به تنوع ارقام انگور منطقه میگوید: بخشی از محصول بهصورت تازهخوری مصرف میشود، اما سهم قابل توجهی از انگور تولیدی برای تبدیل به کشمش اختصاص پیدا میکند.
وی ادامه میدهد: کشمش تولیدشده در مروست به کشورهای همجوار از جمله روسیه صادر میشود و همین موضوع نشان میدهد که زنجیره ارزش این محصول میتواند بیش از گذشته در خود منطقه توسعه پیدا کند.
روستاهایی که تاریخ را در دل خود نگه داشتهاند
ظرفیت روستاهای مروست فقط به کشاورزی محدود نمیشود. بخشهایی از این شهرستان همچنان بافتهای تاریخی ارزشمندی را در خود حفظ کردهاند؛ بافتهایی که میتوانند پایه توسعه گردشگری روستایی باشند.
فلاحتی با اشاره به وجود بافتهای تاریخی در مروست و روستای ترکان، مساحت این بافتها را حدود ۳۰ تا ۳۵ هکتار عنوان میکند و میگوید: این بافتها منسجم و یکپارچه هستند و در کنار تکبناهای تاریخی، قابلیت تبدیل شدن به مقاصد گردشگری را دارند.
وی از گنبد شیخ عبدالله و خانه آفتاب بهعنوان بخشی از ظرفیتهای تاریخی و بومگردی منطقه نام میبرد و میافزاید: مرمت برخی بناها انجام شده است و روند شکلگیری اقامتگاههای بومگردی نیز در شهرستان دنبال میشود.
کنار این بناها، مروست مجموعهای از قلعهها و آثار تاریخی را در روستاهای خود جای داده است؛ آثاری که به گفته فرماندار، برای حفظ و جلوگیری از تخریب نیازمند اعتبار مستمر هستند.
میراثی که فقط با مرمت زنده نمیماند
فرماندار مروست معتقد است: حفاظت از آثار تاریخی منطقه تنها به ثبت آنها محدود نمیشود و نگهداری مستمر بناها باید مورد توجه قرار گیرد.
فلاحتی میگوید: ۲۳ قلعه تاریخی در روستاهای این خطه وجود دارد و بسیاری از روستاها نیز دارای بافت و بناهای تاریخی منحصربهفرد هستند، اما برای جلوگیری از تخریب این آثار، حتی اعتبارات محدود برای مرمتهای ضروری نیز اهمیت دارد.
به گفته وی، بارندگی و فرسایش طبیعی از عوامل تهدیدکننده این بناهاست و گاهی یک اقدام ساده برای ترمیم بخش آسیبدیده میتواند از تخریب گستردهتر جلوگیری کند.
جنگلها و ظرفیتهای طبیعتگردی
در کنار بافت تاریخی، بخشهای کوهستانی مروست نیز ظرفیتهایی برای طبیعتگردی دارند.
فرماندار مروست از مناطق طبیعی بخش ایثار و جنگلهای منطقه بهعنوان یکی دیگر از ظرفیتهای کمترشناختهشده شهرستان یاد میکند، البته این ظرفیت در کنار فرصت، با چالشهایی نیز روبهرو است.
فلاحتی از وقوع چند مورد آتشسوزی در مراتع و مناطق جنگلی شهرستان خبر میدهد و میگوید: صعبالعبور بودن برخی مناطق موجب میشود عملیات مهار آتش دشوار شود.
وی تأکید میکند: حفاظت از این منابع طبیعی نیازمند تجهیزات و امکانات بیشتر است.
معدن؛ ظرفیت جدید در کنار اقتصاد روستایی
مروست طی سالهای اخیر علاوه بر کشاورزی، در مسیر توسعه فعالیتهای معدنی و صنعتی نیز قرار گرفته است؛ ظرفیتی که میتواند بر اشتغال روستاهای اطراف نیز اثرگذار باشد.
فرماندار مروست از معدن خاکهای نادر بهعنوان یکی از پروژههای مهم منطقه نام میبرد و میگوید: در این معدن حدود ۱۷ عنصر کمیاب شناسایی شده و کارخانه فراوری آن نیز در حال ساخت است.
به گفته فلاحتی، راهاندازی این مجموعه میتواند حدود ۱۰۰۰ فرصت شغلی ایجاد کند.
وی به معدن اسمالون و تلاش برای تکمیل زنجیره فراوری اشاره میکند و میگوید: با توسعه این زنجیره، زمینه اشتغال چند هزار نفر فراهم خواهد شد.
روستاهایی که هنوز با مشکل زیرساختی روبهرو هستند
با وجود ظرفیتهای متعدد، توسعه روستاهای مروست همچنان با چالشهایی همچون آب، مدرسه، راه و زیرساختهای انرژی روبهروست.
فرماندار مروست یکی از مشکلات مهم را آب شرب بخش ایثار عنوان میکند و میگوید: حفر یک حلقه چاه برای تأمین آب انجام شده و مراحل تجهیز و ایجاد زیرساختهای مورد نیاز آن در حال پیگیری است.
فلاحتی با اشاره به وضعیت مدارس میگوید: بخشی از مدارس شهرستان نیازمند نوسازی است و حدود ۴۰ درصد مدارس مروست باید در طرحهای نوسازی قرار گیرند.
روستاهای مروست؛ ظرفیتهایی که نیاز به زنجیره ارزش دارند
آنچه در روایت فرماندار مروست بیش از همه به چشم میآید، تنوع ظرفیتهایی است که در روستاهای این شهرستان پراکنده شدهاند؛ از پسته و انگور و کشمش گرفته تا بافتهای تاریخی، قلعهها، بومگردی، طبیعت، معادن و انرژی خورشیدی.
با این حال، بخش مهمی از این ظرفیتها هنوز در مرحله تولید خام یا بهرهبرداری اولیه قرار دارند. پسته تولید میشود، اما بستهبندی و فراوری آن میتواند توسعه پیدا کند. انگور به کشمش تبدیل میشود، اما زنجیره ارزش آن جای کار دارد و آثار تاریخی وجود دارند، اما برای مرمت و معرفی آنها سرمایهگذاری بیشتری لازم است.
مروست امروز در نقطهای قرار گرفته است که میتواند میان کشاورزی سنتی، اقتصاد روستایی، گردشگری و صنایع جدید پیوند ایجاد کند؛ مسیری که اگر زیرساختهای آن تکمیل شود، روستاهای این شهرستان میتوانند نه فقط محل سکونت، بلکه یکی از محورهای اصلی اقتصاد آینده شوند.
نظر شما