به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، وقتی خودروها در تقاطعها صف میکشند، واکنش سنتی بسیاری از شهرها، تعریض خیابانها، افزودن خطوط جدید یا ساخت پلها و تقاطعهای غیرهمسطح است، اما بسیاری از شهرهای دنیا اکنون در حال بررسی رویکردی متفاوت هستند؛ استفاده از هوش مصنوعی برای مدیریت بهتر خیابانها و زیرساختهای موجود.
بریزبن؛ آزمایشگاه هوشمند ترافیک شهری
شهر بریزبن استرالیا در حال آمادهسازی یکی از مهمترین آزمایشهای مدیریت ترافیک شهری در سال ۲۰۲۶ است. شورای شهر بریزبن قصد دارد یک سامانه چراغ راهنمایی مجهز به هوش مصنوعی را در ۳۷ تقاطع در دو مسیر جادهای Logan Road و Kelvin Grove Road آزمایش کند. هزینه این پروژه ممکن است به ۱۵ میلیون دلار استرالیا برسد و قرار است از زیرساختهای موجود استفاده کند، بدون اینکه تمام جادهها بهطور اساسی، بازسازی شوند. این سامانه، اطلاعات مربوط به تقاطعها را از دوربینها و حسگرها، جمعآوری میکند. بنابراین چراغها بهجای آنکه همیشه طبق یک برنامه ثابت و ازپیشتعیینشده کار کنند، میتوانند به شرایط واقعی و لحظهای، واکنش نشان دهند. انتظار میرود این فناوری بتواند عابران پیاده، دوچرخهسواران، اتوبوسها، کامیونها و خودروهای شخصی را شناسایی کند و همزمان حجم ترافیک و طول صف خودروها را نیز اندازه بگیرد. سپس سامانه میتواند مناسبترین ترتیب چراغها را برای کاهش تأخیر در کل مسیر، محاسبه کند.
به دلیل اینکه ترافیک همیشه قابلپیشبینی نیست، یک برنامه ثابت ممکن است در صبح معمولی یک روز کاری، عملکرد خوبی داشته باشد، اما هنگام بارندگی شدید، برگزاری مسابقه ورزشی، عملیات عمرانی یا وقوع یک حادثه، کارایی خود را از دست بدهد. سامانههای بر پایه هوش مصنوعی میتوانند حجم بزرگی از دادهها را سریعتر از اپراتورهای انسانی، پردازش کنند و با تغییر شرایط، چراغها را نیز تغییر دهند. بر اساس اهداف اعلامشده برای آزمایش شهر بریزبن، این فناوری ممکن است زمان سفر را حدود ۱۵ درصد و طول صف خودروها را حدود ۲۲ درصد کاهش دهد، همچنین احتمال دارد طرح جدید، تعداد تصادفهایی که از عقب می شود و تخلف از چراغ قرمز را کاهش دهد، اما ارزش واقعی این پروژه زمانی مشخص خواهد شد که عملکرد آن در شرایط مختلف آبوهوایی، ترافیکی و حملونقل عمومی بررسی شود.
هدف این طرح فقط عبور بیشتر خودرو نیست
یکی از مهمترین ویژگیهای این پروژه آن است که هدف آن فقط عبوردادن تعداد بیشتری خودرو نیست. مسئولان شهر بریزبن گفتهاند که این سامانه باید اتوبوسها، عابران پیاده، دوچرخهسواران و خودروهای حمل بار را نیز در نظر بگیرد. این تفاوت بسیار مهم است. در واقع یک سامانه چراغ راهنمایی ممکن است عبور خودروهای شخصی را سریعتر کند، اما همزمان رفتوآمد عابران را دشوارتر کند یا موجب شود اتوبوسها زمان بیشتری، پشت چراغ بمانند. در رویکردهای جدید، خیابان بهعنوان یک سامانه مشترک شهری در نظر گرفته میشود. اگر یک اتوبوس دهها مسافر را جابهجا کند، اختصاص اولویت کوتاه به آن در یک تقاطع شلوغ، ممکن است افراد بیشتری را نسبت به چند خودروی شخصی جابهجا کند. به همین شکل، حفظ زمان کافی برای عبور عابران پیاده میتواند ایمنی را افزایش دهد، حتی اگر چند ثانیه به زمان عبور خودروها اضافه کند.
درسهایی از سنگاپور، برلین و کپنهاگ
نتایج یک پژوهش جدید که در سال ۲۰۲۶ انجام شده است، نشان میدهد که فناوری بهتنهایی نمیتواند مشکل ترافیک شهری را حل کند. برای نمونه، سنگاپور، مدیریت دیجیتال ترافیک را با سرمایهگذاری در حملونقل عمومی، محدودیت مالکیت خودرو و عوارض الکترونیکی جادهای، ترکیب کرده است. برلین تلاش میکند دوچرخه، قطار، اتوبوس و خدمات دیجیتال جابهجایی را به یکدیگر متصل کند. کپنهاگ نیز تمرکز زیادی بر پیادهروی و دوچرخهسواری دارد. این نمونهها نشان میدهند که هوش مصنوعی، زمانی بیشترین فایده را دارد که بخشی از یک راهبرد جامع حملونقل باشد، نه اینکه جایگزین همه راهکارهای دیگر شود.
حریم خصوصی در سایهدوربینهای هوشمند
نگرانیهایی نیز در این باره وجود دارد. سامانههای هوشمند ترافیکی به دادههای دقیق، دوربینهای قابلاعتماد و قوانین روشن درباره حریم خصوصی نیاز دارند. مسئولان شهر بریزبن بر ناشناسسازی دادهها، ذخیرهسازی محلی اطلاعات و نظارت انسانی تأکید کردهاند. این اقدامات ضروری هستند، زیرا دوربینهای ترافیکی ممکن است افراد و وسایل نقلیه را در فضاهای عمومی مشاهده کنند. شهرها باید مدیریت ترافیک را بهبود دهند، اما نباید در صورت لزوم به سمت نظارت گسترده بر شهروندان حرکت کنند. پرسش دیگر این است که آیا روانتر شدن موقت ترافیک، مردم را به استفاده بیشتر از خودرو تشویق میکند یا خیر؟، اگر خیابانها برای مدتی سریعتر شوند، ممکن است بعضی شهروندان بیشتر از خودروی شخصی استفاده کنند و در نهایت دوباره ترافیک، افزایش پیدا کند. بنابراین، موفقیت یک سامانه هوشمند نباید فقط با سرعت خودروها سنجیده شود، بلکه تعداد افرادی که جابهجا میشوند، قابلیت اطمینان حملونقل عمومی، ایمنی خیابانها و میزان انتشار آلایندهها نیز باید در نظر گرفته شود. طرح آزمایشی بریزبن، پروژهای آزمایشی برای پاسخدادن به این پرسش است که شهرها چگونه باید فضای محدود خیابانها را مدیریت کنند.
اگر آزمایش جدید موفق باشد، ممکن است این سامانه به حدود هزار تقاطع در جنوب شرقی ایالت کوئینزلند گسترش پیدا کند، با اینحال، موفقیت بلندمدت آن به این موضوع بستگی دارد که آیا به کل شبکه حملونقل کمک میکند یا فقط برای رانندگان خودروهای شخصی، مفید است. شهرهای موفق آینده شاید هوش مصنوعی را با اتوبوسهای بهتر، مسیرهای امن دوچرخهسواری، قطارهای قابلاعتماد، محلههای پیادهمحور و سیاستهایی برای کاهش سفرهای غیرضروری با خودرو، ترکیب کنند. هوش مصنوعی میتواند به شهرها کمک کند خیابانهای خود را لحظهبهلحظه بهتر بشناسند، اما بهتنهایی نمیتواند تصمیم بگیرد مردم در چه نوع شهری میخواهند زندگی کنند.
نظر شما