به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، میلاد پیامبر اسلام (ص) یکی از پرشورترین و پرمخاطبترین آیینهای مذهبی در جهان اسلام است که مرز میان دین، فرهنگ و زندگی شهری را به هم میآمیزد. در سال ۱۴۴۸ هجری قمری، مسلمانان جهان هزار و پانصدو یکمین سالروز تولد پیامبر را در حالی جشن گرفتند که هر شهر، با تکیه بر سنتها و هویت محلی خود، این مناسبت را به شکلی متفاوت برگزار میکند. آنچه این جشن را از یک آیین ساده مذهبی متمایز میکند، توانایی آن در تبدیل فضاهای عمومی به صحنهای از شور، شعر، نیایش و مهماننوازی جمعی است.
از نخستین روزهای ربیعالاول، مساجد شهرها میزبان درسهای شبانه پس از نماز مغرب میشوند که در آنها سیره پیامبر، یاران و فضایل او همراه با سرودهای ستایش و نیایش خوانده میشود. این آهنگ آرام بهتدریج به شب سالگرد میرسد و هر شهر در مسجد اصلی خود مراسمی بزرگ برگزار میکند که نمایندگان دولت، علما، طریقتهای صوفی و عموم مردم در آن حاضر میشوند. در بسیاری از شهرها خیابانها و خانهها تزئین میشوند، دستههای عمومی به راه میافتند و خانوادهها با توزیع شیرینی و غذا، سنت مهماننوازی را با ارادت مذهبی پیوند میدهند.
تنوع آیینها در شهرهای گوناگون
گذر زمان، آیینهای منطقهای متمایزی پدید آورده است که هر یک هویت شهری خاصی را بازتاب میدهند. در مراکش جشن میلاد با نمایشهای سوارکاری و راهپیماییهای عرفانی همراه است؛ در عراق خانوادهها شیرینی سنتی میپزند و در لیبی مساجد میزبان قرائتهای طولانی میشوند. در شهرهای سنینشین همچون موصل و تکریت دستهها با شام جمعی به پایان میرسند، در حالی که در شهرهای شیعهنشین همچون نجف و کربلا علما خطبههایی درباره خاندان پیامبر ایراد میکنند.
این تنوع نشان میدهد که میلاد پیامبر یک آیین یکسان نیست، بلکه آیینهای است که هر شهر در آن هویت، تاریخ و فرهنگ خود را میبیند. از مراکش تا اندونزی و از آفریقا تا اروپا، این جشن به بستری برای همبستگی اجتماعی، توزیع خیریه و تقویت حس تعلق شهری تبدیل شده است.
جشن میلاد پیامبر فراتر از یک مناسبت مذهبی، کارکردی اجتماعی و شهری دارد. این آیین فضاهای عمومی را فعال میکند، گفتوگوی میان نسلها را تقویت میکند و به شهرها فرصت میدهد پیامهای صلح، برادری و همزیستی را به نمایش بگذارند. در شهرهایی همچون اربیل مقامات رسمی در پیامهای خود بر صلح و همزیستی تأکید میکنند و جشن را به فرصتی برای ابراز همبستگی جمعی بدل میسازند.
اربیل؛ کارناوالی در سایه ارگ تاریخی
شهر اربیل در اقلیم کردستان عراق جشن میلاد پیامبر را با ترکیبی از آیینهای دیرینه و برنامههای نوآورانه برگزار میکند. در روزهای منتهی به این مناسبت، خیابانها و فضاهای عمومی شهر تزئین میشوند و از صبح زود ساکنان در هر سنی در مرکز شهر گرد هم میآیند تا شیرینی و غذا توزیع کنند و در فعالیتهای مذهبی شرکت کنند.
نوآوری برجسته اربیل برگزاری یک کارناوال در خارج از ارگ تاریخی این شهر است که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و به قلب هویت شهری اربیل تبدیل شده است. این کارناوال جشن را از مساجد و خانهها به یک فضای عمومی نمادین میکشاند و به آن بعدی جشنوارهای و شهری میبخشد.
مساجد اربیل میزبان قرائت قرآن و سرودهای نیایشی هستند و جشن به محلهها نیز گسترش مییابد و خانوادهها شیرینی و غذا را با همسایگان به اشتراک میگذارند. این ترکیب از آیین مذهبی و مهماننوازی عمومی، بازتاب سنتی است که ارادت دینی را با همبستگی اجتماعی پیوند میدهد.
آنچه تجربه اربیل را متمایز میکند، پیام رسمی همزمان آن درباره صلح، برادری و همزیستی است. مقامات اقلیم کردستان از اربیل مرکزی تا سلیمانیه و کرکوک، این مناسبت را با پیامهای همزیستی همراه میکنند و جشن را به فرصتی برای نمایش وحدت جمعی در یک منطقه چندفرهنگی تبدیل میکنند.
مراکش؛ راهپیمایی با شمع و نمایش سوارکاری
مراکش جشن میلاد پیامبر را با شکوهی ویژه و آیینهایی منحصربهفرد برگزار میکند که ریشه در تاریخ و فرهنگ عرفانی این کشور دارد. در سال ۲۰۲۶ پادشاه محمد ششم ریاست مراسم رسمی میلاد را در کاخ سلطنتی رباط بر عهده گرفت و این آیین را به یک رویداد دولتی و ملی تبدیل کرد.
مشهورترین آیین مراکش، راهپیمایی شمعهای شهر سلا است؛ مراسمی تاریخی که در آن شرکتکنندگان با حمل شمعهای تزئینشده در خیابانها راهپیمایی میکنند و فضایی از نور و معنویت میآفرینند. این آیین که ریشهای چندصدساله دارد، به یکی از نمادهای فرهنگی جشن میلاد در مراکش تبدیل شده است.
علاوه بر راهپیمایی شمع، جشن میلاد در مراکش با نمایشهای سوارکاری «فانتازیا» همراه است؛ نمایشی سنتی که در آن سوارکاران با لباسهای سنتی مانورهای گروهی اجرا میکنند و شکوه و هویت فرهنگی منطقه را به نمایش میگذارند. در شب سالگرد هر شهر در مسجد اصلی خود مراسمی بزرگ برگزار میکند که نمایندگان دولت، علما، طریقتهای صوفی و عموم مردم در آن شرکت میکنند.
از نخستین روزهای ربیعالاول مساجد مراکش میزبان درسهای شبانه درباره سیره پیامبر هستند و این آهنگ معنوی بهتدریج به اوج خود در شب سالگرد میرسد. این ترکیب از آیین دولتی، سنت صوفیانه و نمایشهای فرهنگی، جشن میلاد مراکش را به یکی از پرشورترین و پرمعناترین جشنهای جهان اسلام تبدیل کرده است.
لاگوس؛ خیابانهایی مملو از شور و راهپیمایی
شهر لاگوس در نیجریه با جمعیت مسلمان قابلتوجه خود، جشن میلاد پیامبر را با شوری خیابانی و جمعی برگزار میکند که از پرشورترین نمونهها در آفریقاست. در روز میلاد هزاران مسلمان خیابانهای لاگوس را پر میکنند و با راهپیمایی، نیایش و فعالیتهای مذهبی، این مناسبت را جشن میگیرند.
آنچه تجربه لاگوس را متمایز میکند، مقیاس عظیم و حضور جمعی آن در فضای عمومی است. راهپیماییهای خیابانی، نمازهای جماعت و فعالیتهای مذهبی، خیابانهای این کلانشهر را به صحنهای از شور و ارادت تبدیل میکند و نشان میدهد که جشن میلاد در آفریقا چگونه به یک رویداد جمعی و پرجنبوجوش بدل میشود.
این جشن بخشی از سنت گستردهتر جشن میلاد در نیجریه و آفریقاست که در آن آیینهای مذهبی با فرهنگ محلی در هم میآمیزند. راهپیماییهای عمومی و توزیع غذا، از عناصر اصلی این جشن هستند که همزمان ارادت دینی و همبستگی اجتماعی را تقویت میکنند.
استانبول؛ پیوند آیین و شکوه تاریخی در قلب ترکیه
استانبول جشن میلاد پیامبر را با شکوهی تاریخی و آیینهای صوفیانه برگزار میکند که ریشه در عمق فرهنگ ترکی دارد. در این شهر، جشن میلاد از یک مناسبت ساده فراتر رفته و به بخشی از هویت مذهبی و فرهنگی کلانشهر تبدیل شده است؛ بهگونهای که مساجد تاریخی، مدارس دینی و طریقتهای صوفی همگی در برگزاری آن سهیم هستند.
نوآوری برجسته استانبول در سالهای اخیر، استفاده از مساجد تاریخی و نمادین شهر بهعنوان صحنه اصلی جشن است. مسجد سلطان احمد (مسجد آبی) و مسجد سلیمانیه که از شاهکارهای معماری عثمانی هستند، میزبان مراسم بزرگ میلاد میشوند و با نورپردازی ویژه و تزئینات، فضایی معنوی و باشکوه میآفرینند. این رویکرد جشن را با میراث تاریخی و معماری شهر پیوند میزند و به آن بعدی بصری و گردشگری میبخشد.
آیینهای صوفیانه نقش مهمی در جشن میلاد استانبول دارند. در این شهر محافل ذکر و سرودهای نیایشی (نعت) که در ستایش پیامبر خوانده میشوند، از عناصر اصلی این جشن هستند و در تکیهها و مساجد برگزار میشوند. این محافل با موسیقی عرفانی و شعر، فضایی از معنویت و ارادت جمعی میآفرینند که بازتاب سنت دیرینه تصوف در ترکیه است.
در سطح شهری، استانبول در روز میلاد شاهد راهپیماییها و تجمعهای عمومی است و مقامات شهری و دولتی در مراسم رسمی شرکت میکنند. توزیع شیرینی و غذا در محلهها، از دیگر عناصر این جشن است که مهماننوازی و همبستگی اجتماعی را با ارادت دینی پیوند میدهد.
حیدرآباد؛ راهپیمایی صلح از چارمینار تا مغولپورا
حیدرآباد هند در بیستوششم اوت ۲۰۲۶ مصادف با دوازدهم ربیعالاول، یکی از پرشورترین و منظمترین جشنهای میلاد پیامبر را برگزار کرد. نقطه اوج این جشن، راهپیمایی صلح میلاد بود که از ساعت ۱۳ از میدان تاریخی چارمینار آغاز شد و هزاران نفر در آن شرکت کردند.
این راهپیمایی که توسط کمیته مرکزی راهپیمایی میلاد سازماندهی شد، از مسجد تاریخی مکه آغاز و از مسیرهای گولزار هوز، پتارگتی، نایاپول، دارالشفا، مندی میر عالم، اتبار چوک و کوتلا عالیجاه عبور کرد و در مغولپورا به پایان رسید. عبور این راهپیمایی از کنار بناهای تاریخی همچون چارمینار و مسجد مکه، جشن را با میراث معماری و تاریخی شهر پیوند زد.
نوآوری و برجستگی جشن حیدرآباد در ترکیب آیین مذهبی با فعالیتهای اجتماعی و عامالمنفعه بود. در کنار مراسم مذهبی، اردوگاههای اهدای خون در ایستگاه اتوبوس چارمینار و محله ویجای ناگر، توزیع غذا و اردوگاههای بهداشتی در سراسر شهر برپا شد. همچنین یک مجمع بزرگ عمومی در میدان نومایش نومپالی توسط سازمان تامیر میلت برگزار شد.
بریتانیا؛ تور چندشهری میلاد در مساجد انگلستان
بریتانیا با جمعیت مسلمان قابلتوجه خود، نمونهای پرشور از برگزاری جشن میلاد پیامبر اکرم (ص) در کشوری غیرمسلمان است. در سال ۲۰۲۶ میلاد پیامبر در بریتانیا در ۲۴ تا ۲۵ اوت جشن گرفته شد و بسیاری از مساجد این کشور میزبان مراسم، راهپیماییها و محافل نیایشی بودند.
آنچه تجربه بریتانیا را متمایز میکند، برگزاری تورهای چندشهری میلاد است که در آن علما و سخنرانان در طول ماه ربیعالاول به شهرهای مختلف سفر میکنند و در مساجد هر شهر مراسم برگزار میکنند. برای مثال، تور میلاد علما در سپتامبر ۲۰۲۶ شامل گردهماییهایی در مساجد بلکبرن، نیوکاسل، دربی، نیوپورت، لوتون، لندن، بیرمنگام، برادفورد و راچدیل بود؛ از جمله راهپیمایی بزرگ میلاد در برادفورد که از مسجد فایزان مدینه آغاز شد.
این تورها جشن میلاد را از یک رویداد محلی به یک پدیده سراسری در سطح کشور تبدیل میکنند و به مسلمانان در شهرهای مختلف امکان میدهند در فضایی منسجم این مناسبت را جشن بگیرند. برگزاری این مراسم در مساجد تاریخی و محلی، جشن را با بافت شهری و اجتماعی هر شهر پیوند میزند.
نظر شما