به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، در عصر حاضر، شهرهای پیشرو در سراسر جهان با شتابی فزاینده بهسمت بهکارگیری فناوریهای نوین برای بهبود زیست شهری حرکت میکنند. هوش مصنوعی، زیرساختهای دیجیتال، دادههای کلان و سامانههای شبیهساز، دیگر واژگانی تنها نظری نیستند، بلکه به اجزای جداییناپذیر مدیریت روزمره شهرها تبدیل شدهاند. با این حال پرسش اساسی این است که آیا این تحول شگرف به سود همه ساکنان شهرها تمام خواهد شد یا گروههایی از جامعه، بهویژه ساکنان محلههای حاشیهای، از این معادله حذف خواهند شد؟
در حوزه حملونقل شهری، متروی شانگهای با بیش از ۸۰۰ کیلومتر مسیر و ۴۰۰ ایستگاه، نمونهای عینی از بهکارگیری هوش مصنوعی است. چندین خط این شبکه بهصورت کامل بدون راننده اداره میشوند و سامانههای هوشمند، تونلها را از نظر ترک، نشت آب و ضعفهای سازهای پایش میکنند. همچنین سامانه «دولت یکپارچه» در این کلانشهر، بیش از ۳۵۰۰ خدمت عمومی را بهصورت برخط در دسترس شهروندان قرار داده است. پروژههایی همچون پارک ۵۴ هکتاری «لینگانگ استاری اسکای» با روسازیهای نفوذپذیر و زهکشی هوشمند، نشان میدهد که فناوری میتواند به حل چالشهای زیستمحیطی نیز کمک کند.
با وجود این پیشرفتها، کارشناسان ارشد حوزه شهری تأکید دارند که فناوری بهتنهایی کافی نیست و مهمترین اصل، انسانمحور بودن تحولات دیجیتال است. تجربه همهگیری کووید-۱۹ ثابت کرد که فقدان دسترسی به اینترنت، بسیاری از ساکنان سکونتگاههای غیررسمی را از آموزش و خدمات محروم کرده است. بنابراین هرگونه برنامهریزی برای شهر هوشمند، باید شمولیت و عدالت را در اولویت قرار دهد و از ایجاد انحصار دیجیتال جلوگیری کند.
پژوهشگران هشدار میدهند که فناوری بسته به نحوه کاربری، میتواند ابزاری برای توانمندسازی شهروندان یا اهرمی برای کنترل آنها باشد. در بسیاری از شهرهای جنوب جهانی که فاقد زیرساختهای پایدار هستند، پرسش اساسی تأثیر واقعی فناوری بر کیفیت زندگی روزمره است. به همین دلیل صاحبنظران بر این باورند که هوشمندی همیشه بهمعنای بهکارگیری فناوریهای دیجیتال نیست؛ گاهی هوشمندی در برنامهریزی خوب، تعیین اولویتها و درک پیوستگی زیرساختها همچون پروژههای سبزسازی شهری و گسترش حملونقل پاک معنا میشود.
در زمینه مدیریت شهری، سامانههای «دوقلوی دیجیتال» به ابزاری کلیدی تبدیل شدهاند. کلانشهر مسکو با بهروزرسانی تصاویر هوایی و استفاده از بیش از ۹۰۰۰ لایه تحلیلی، سناریوهای مختلف ترافیکی و توسعهای را پیش از اجرا شبیهسازی میکند. روندهای نوظهوری همچون مدلهای جهانی، هوش مصنوعی عامل، رباتها و پهپادهای هوشمند نیز چشمانداز شهرهای آینده را دگرگون خواهند کرد، با این حال هرچه شهرها متصلتر شوند، آسیبپذیری آنها در برابر حملات سایبری افزایش پیدا میکند. کارشناسان تأکید دارند که امنیت سایبری باید از مرحله بنیاد در طراحی شهرهای هوشمند لحاظ شود.
امروزه اعتماد دیگر یک امتیاز لوکس نیست، بلکه خود بهمنزله زیرساختی حیاتی برای زیست شهری محسوب میشود. بنابراین آینده شهرهای هوشمند با برخورداری از بزرگترین مراکز داده یا سریعترین سیستمهای هوش مصنوعی تعیین نمیشود، بلکه با پاسخی صریح به این پرسش شکل میگیرد که این شهرها برای خدمت به چه کسانی طراحی شدهاند. شهر هوشمند متعالی، شهری است که امنیت، اعتماد، شمولیت و عدالت را در بطن تحول خود جای داده و پاسخگوی نیازهای همه ساکنان خود باشد. در غیر این صورت، این شهرها به قلمرویی انحصاری برای عدهای معدود تبدیل خواهند شد و بسیاری دیگر، در پشت دیوارهای دیجیتالی، از معادله بیرون خواهند ماند.
نظر شما