شهری که بازنشستگی را به زندگی اجتماعی و سرگرمی تبدیل کرد

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، سالمندی جمعیت دیگر تنها یک مسئله جمعیتی نیست،؛ بلکه به یکی از مهم‌ترین چالش‌های برنامه‌ریزی شهری در جهان تبدیل شده است. افزایش امید به زندگی، کاهش اندازه خانوارها و تغییر سبک زندگی موجب شده است شهرها بیش از گذشته با مسئله تنهایی، کاهش مشارکت اجتماعی و محدود شدن فعالیت‌های روزمره سالمندان روبه‌رو شوند.

سنگاپور یکی از شهرهایی است که تلاش کرده است این مسئله را نه فقط از منظر مراقبت و درمان، بلکه از زاویه کیفیت زندگی و سرگرمی سالمندان پاسخ دهد.

در این کشور، شبکه‌ای از مراکز «سالمندی فعال» در محله‌های مختلف ایجاد شده است که هدفشان تنها ارائه خدمات مراقبتی نیست، بلکه سالمندان را به حضور اجتماعی، فعالیت بدنی، یادگیری و تعامل با دیگران تشویق می‌کنند.

برنامه‌های این مراکز طیف متنوعی از فعالیت‌ها را شامل می‌شود؛ از ورزش‌هایی همچون یوگا، چی‌گونگ و زومبا گرفته تا بازی‌های فکری، صنایع‌دستی، موسیقی، کارائوکه، تنیس روی میز، دارت، برنامه‌های گروهی و دورهمی‌های اجتماعی.

ایده اصلی فراتر از سرگرمی است؛ سنگاپور تلاش می‌کند سالمندان را از انزوای اجتماعی دور نگه دارد و آن‌ها را همچنان بخشی فعال از جامعه نگه دارد. به همین دلیل، بعضی مراکز علاوه بر فعالیت‌های تفریحی، فرصت‌های داوطلبانه نیز فراهم می‌کنند تا سالمندان بتوانند در کمک به دیگران و فعالیت‌های اجتماعی مشارکت داشته باشند.

از سوی دیگر، این مراکز به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که در نزدیکی محل زندگی سالمندان قرار داشته باشند. این رویکرد موجب می‌شود برای شرکت در یک فعالیت اجتماعی یا ورزشی، سالمند مجبور نباشد مسافت طولانی را طی کند.

شهر به جای آنکه سالمند را به یک مرکز خاص منتقل کند، خدمات را به محله نزدیک می‌کند. این رویکرد اهمیت زیادی دارد؛ زیرا شهر دوستدار سالمند تنها مکانی نیست که ساختمان‌های مناسب افراد سالخورده داشته باشد. پیاده‌روهای ایمن، حمل‌ونقل عمومی قابل دسترس، فضاهای سبز، نیمکت، سایه، مراکز فرهنگی و ورزشی محلی و امکان دسترسی آسان به خدمات، همه بخشی از زیرساخت زندگی سالمندان محسوب می‌شوند.

سنگاپور تلاش کرده است مفهوم سالمندی فعال را برای سنین مختلف قابل استفاده کند. فعالیت‌های مراکز بر اساس توانایی افراد قابل تنظیم است و حتی سالمندان بسیار مسن نیز می‌توانند در برنامه‌های اجتماعی و تفریحی مشارکت کنند. این تجربه یک پیام مهم برای شهرهای جهان دارد؛ سالمند نباید فقط دریافت‌کننده خدمات شهری باشد، بلکه می‌تواند تولیدکننده دانش، فرهنگ و سرمایه اجتماعی نیز باشد.

یک معلم بازنشسته می‌تواند آموزش دهد، یک هنرمند سالمند می‌تواند مهارت خود را منتقل کند، یک شهروند قدیمی می‌تواند تاریخ محله را برای نسل جوان روایت کند و افراد بازنشسته می‌توانند در فعالیت‌های داوطلبانه مشارکت داشته باشند. از این منظر، سنگاپور در حال تغییر تصوری قدیمی درباره بازنشستگی است که سالمندی را با کاهش فعالیت اجتماعی مترادف می‌داند.

در مدل جدید، بازنشستگی به‌معنای خروج از زندگی شهری نیست، بلکه ورود به شکل دیگری از مشارکت در شهر است. این رویکرد برای شهرهایی که با روند سریع سالمندی جمعیت روبه‌رو هستند، اهمیت ویژه‌ای دارد. آینده شهرهای جهان احتمالاً به تعداد بیمارستان‌ها و مراکز مراقبتی آن‌ها محدود نخواهد شد، بلکه به این بستگی خواهد داشت که شهر تا چه اندازه می‌تواند برای سالمندان دلیل کافی برای بیرون آمدن از خانه، ملاقات با دیگران، یادگیری، بازی کردن و مشارکت در جامعه فراهم کند.