به گزارش خبرگزاری ایمنا از فارس، محمدمهدی علویانمهر امروز _دوشنبه بیستوششم مرداد در نشست خبری با تشریح مهمترین برنامهها و دستاوردهای مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، اظهار کرد: پایگاه اطلاعاتی ISC مجموعهای از کتابها، مجلات، طرحهای پژوهشی، پایاننامهها و نسخ خطی را دربرمیگیرد و تکمیل اطلاعات کتابشناختی این منابع، یکی از الزامات اصلی برای پاسخگویی دقیق و مؤثر به نیازهای اطلاعاتی پژوهشگران است.
وی افزود: از سال گذشته، با وجود شرایط دشوار کشور از جمله تحریمها، جنگ و اختلالات اینترنتی، روند توسعه این پایگاه آغاز شده و عملکرد مجموعه در این زمینه قابلقبول بوده است.
رئیس مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام گفت: گنجینه نسخ خطی پایگاه تقریباً تکمیل شده است. در حوزه مجلات و مقالات نیز اگرچه روند کار با سرعت مورد انتظار پیش نرفته، اما در صورت تداوم شرایط باثبات و نبود اختلالات ناشی از جنگ و اینترنت، هدف تعیینشده در برنامه هفتم توسعه تا پایان سال محقق خواهد شد.
علویانمهر همچنین از همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی برای گردآوری اسناد سیاستی کشور خبر داد و گفت: این اسناد نیز در مجموعه اطلاعاتی مورد استفاده قرار گرفته است.
وی با انتقاد از موازیکاری در برخی حوزههای مدیریتی کشور، اظهار کرد: فلسفه راهاندازی سامانه جامع «نظام ایدهها و نیازها» (نان)، ایجاد یک پنجره واحد برای گردآوری، ساماندهی و اتصال ایدهها و نیازهای بخشهای مختلف کشور و وزارتخانهها بود. این سامانه در همین مسیر حرکت میکند، هرچند هنوز هدف یکپارچگی کامل در همه بخشها محقق نشده است.
علویانمهر افزود: در حال حاضر سامانههای برخی وزارتخانهها از جمله وزارت نفت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت نیرو در پنجره واحد نظام ایدهها و نیازها یکپارچه شدهاند. همچنین سامانههای «ساطع» و «سمات» نیز در حال هماهنگشدن با سامانه نان هستند.
رئیس ISC، ادغام این دو سامانه با نظام ایدهها و نیازها را اقدامی مهم دانست و گفت: این اقدام ضمن تقویت سامانه نان، از موازیکاری و پراکندهکاری در مسیر پیوند پژوهشهای علمی با نیازهای واقعی جامعه جلوگیری خواهد کرد.
وی با اشاره به تهیه گزارش تحلیلی از عملکرد نظام ایدهها و نیازها در سه سال گذشته اظهار کرد: این سامانه در این مدت رشد قابلتوجهی داشته است، اما این میزان رشد کافی نیست و برای دستیابی به اهداف مورد نظر، باید با سرعت بیشتری توسعه پیدا کند.
علویانمهر همچنین از هوشمندسازی سامانه نان خبر داد و گفت: این سامانه که با هدف پاسخ علمی به نیازهای صنعت و سایر بخشهای کشور توسعه یافته، بهتازگی هوشمندسازی شده است. با این اقدام، سرعت و دقت پردازش اطلاعات افزایش یافته و ایدهها و نیازها بهصورت همزمان بهروزرسانی و در اختیار کاربران قرار میگیرند.
رئیس مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام، ارتقای کیفیت مجلات پژوهشی کشور را یکی دیگر از مأموریتهای جدید این مؤسسه عنوان کرد و افزود: در همین راستا، کارگاههای کشوری برای مسئولان نشریات علمی برگزار شده است.
وی ادامه داد: در کنار ارتقای کیفیت نشریات داخلی، توجه به مجلات علمی جهان اسلام نیز در دستور کار قرار دارد و کشورهای عراق، پاکستان و مالزی برای همکاری در این زمینه از ISC درخواست همکاری کردهاند.
علویانمهر با اشاره به استمرار فعالیتهای بینالمللی ISC با وجود محدودیتهای ماههای گذشته گفت: دیپلماسی علم و فناوری همچنان در دستور کار مؤسسه قرار داشته و نشستهای مجازی با نمایندگان علمی و دانشگاههای کشورهای افغانستان، مالزی، عراق، ترکیه، قبرس، تونس و اندونزی برگزار شده است.
وی افزود: کشورهای آسیای میانه نیز درخواستهایی برای توسعه همکاریهای علمی با مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام مطرح کردهاند.
رئیس ISC یادآور شد: از ابتدای تأسیس این مؤسسه، هدفگذاری برای تبدیل آن به سومین پایگاه استنادی معتبر جهان انجام شده است؛ بنابراین فعالیتهای ISC صرفاً به کشورهای اسلامی محدود نخواهد شد.
علویانمهر از برنامهریزی برای راهاندازی پنج دفتر منطقهای ISC در آسیای میانه، کشورهای عربی، آسیای جنوبشرقی، آفریقا و منطقه ترکیه و قبرس خبر داد.
وی یکی دیگر از مأموریتهای جدید محولشده از سوی وزارت علوم به ISC را اعتبارسنجی دانشگاههای خارج از کشور و مؤسسات غیرانتفاعی داخلی اعلام کرد و گفت: تمامی دانشگاههای خارجی مورد ارزیابی و اعتبارسنجی قرار خواهند گرفت تا خانوادهها با اطمینان بیشتری نسبت به انتخاب دانشگاه معتبر و باکیفیت برای ادامه تحصیل فرزندان خود اقدام کنند.
علویانمهر افزود: با توجه به استقبال مردم در سالهای اخیر، فرآیند اعتبارسنجی دانشگاههای کشورهای ترکیه، قبرس، روسیه و مالزی در اولویت قرار گرفته است.
رئیس ISC ادامه داد: این مؤسسه تاکنون پژوهشگاهها و مراکز آموزش عالی دولتی را ارزیابی و رتبهبندی میکرد، اما از امسال رتبهبندی مؤسسات غیرانتفاعی نیز به مأموریتهای آن اضافه شده است.
وی گفت: در حال حاضر حدود ۴۰۰ مؤسسه غیرانتفاعی در کشور فعال هستند که حدود ۱۵ مؤسسه در استان فارس قرار دارند.
خیز ISC برای تحول دیجیتال با اجرای ۲۲ برنامه تخصصی
محمدرضا قانع معاون پژوهشی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام، نیز در این نشست از پیشرفت ISC در حوزه تحول دیجیتال خبر داد و گفت: این مؤسسه در این زمینه ۲۲ برنامه، از جمله توسعه حکمرانی دادهبنیان، را اجرا کرده و گزارشهای دقیق و کاربردی برای کمک به تحقق اهداف جامعه علمی کشور، بهویژه دانشگاهها، ارائه داده است.
قانع از اعطای «شاخص اثرگذاری» به نشریات داخلی کشور خبر داد و اظهار کرد: ۴۰۰ هزار نشریه بر اساس معیارهای استاندارد اثرگذاری ارزیابی شدهاند و تاکنون یکهزار و ۷۵۴ نشریه موفق به دریافت این شاخص شدهاند.
وی با تأکید بر اهمیت شاخص اثرگذاری در ارتقای جایگاه استنادی نشریات علمی، از سایر نشریات نیز خواست اطلاعات خود را در پایگاه استنادی ثبت کنند تا پس از ارزیابی، امکان دریافت این شاخص را داشته باشند.
معاون پژوهشی ISC همچنین گفت: براساس برنامه هفتم توسعه، این مؤسسه باید ۵۵ هزار مقاله خارجی از کشورهای اسلامی را نمایهسازی کند که تاکنون ۵۳ هزار مقاله در پایگاه استنادی نمایه شده است.
وی افزود: با وجود مشکلات و محدودیتهای کشور طی دو سال گذشته، این طرح رشد قابلتوجهی داشته و بیش از ۵۰۰ نشریه خارجی در پایگاه استنادی نمایه شدهاند.
قانع ادامه داد: نمایهسازی نشریات علمی ۳۵ کشور اسلامی و غیراسلامی نیز در دستور کار قرار گرفته است تا فرآیند جستوجو و دسترسی به اطلاعات علمی برای جامعه پژوهشی با دقت و سرعت بیشتری انجام شود.
جایگاه علمی ایران در میان کشورهای اسلامی و جهان
سعید بختیاری، سرپرست حوزه ریاست مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام، نیز از تحول اساسی پایگاه اطلاعاتی این مؤسسه طی دو سال آینده خبر داد و گفت: با اجرای برنامه هفتم توسعه، تقویت پایگاه در حوزههای کتابها، مجلات، طرحهای پژوهشی، پایاننامهها و نسخ خطی در اولویت قرار گرفته است؛ حوزههایی که توسعه علمی کشور در آنها در برنامه هفتم توسعه نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
وی ادامه داد: براساس دادههای پایگاه معتبر «وب آو ساینس»، ایران در برخی از این حوزهها رتبه نخست تولید علم را در میان کشورهای اسلامی دارد و در برخی دیگر در جایگاه دوم یا سوم قرار گرفته است؛ با این حال، در مجموع جایگاه نخست تولید علم را در میان کشورهای اسلامی به خود اختصاص داده است.
بختیاری افزود: ایران در حوزه مواد پیشرفته، که یک حوزه میانرشتهای میان فیزیک، شیمی، مکانیک و علم مواد است، رتبه دوم کشورهای اسلامی و رتبه نهم جهان را در اختیار دارد.
وی اظهار کرد: در حوزه هوش مصنوعی نیز ایران پس از عربستان و ترکیه در جایگاه سوم کشورهای اسلامی قرار دارد و در حوزه کوانتوم نیز پس از عربستان، رتبه دوم را به خود اختصاص داده است.
سرپرست حوزه ریاست ISC همچنین گفت: ایران در حوزه علوم شناختی رتبه نخست تولید علم را در میان کشورهای اسلامی دارد و در مجموع نیز جایگاه نخست را در اختیار گرفته است.
دانشگاهها در تولید علم عملکرد مطلوبی دارند
بختیاری با اشاره به جایگاه علمی ایران در حوزههای مختلف گفت: این رتبهها نشان میدهد دانشگاههای کشور در حوزه تولید علم و در چارچوب رسالت اصلی خود، عملکرد مطلوبی داشتهاند.
وی ادامه داد: توسعه حوزههای فناورانه به تجهیزات آزمایشگاهی، امکانات تخصصی، بودجه و روابط بینالمللی نیاز دارد. قرار گرفتن ایران در رتبههای اول تا سوم کشورهای اسلامی در حوزههایی که بسیاری از کشورهای رقیب از منابع، امکانات و تجهیزات گسترده برخوردارند، نشاندهنده تلاش جدی و جهادی مجموعه علم و فناوری کشور و بیانگر خروجی معنادار این فعالیتهاست.
چرا دستاوردهای علمی در زندگی مردم محسوس نیست؟
محمدمهدی علویانمهر در ادامه با اشاره به دادههای معتبر علمی گفت: این آمار نشان میدهد ایران در تولید مقالات علمی در حوزه فناوریهای مهم، نهتنها فاصله زیادی با کشورهای پیشرو ندارد، بلکه در برخی حوزهها در زمره کشورهای پیشران قرار گرفته است.
وی با این حال تصریح کرد: جامعه هنوز آثار این پیشرفت علمی را بهصورت ملموس در زندگی روزمره احساس نمیکند؛ زیرا تولید علم تنها حلقه نخست زنجیره توسعه است و پس از آن باید با سرمایهگذاری، توسعه فناوری، ایجاد اشتغال و شکلگیری کسبوکارهای دانشبنیان، بهویژه در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، این دستاوردها را به بهبود سطح زندگی مردم تبدیل کرد.
علویانمهر تأکید کرد: برای عبور از مرحله تولید علم و رسیدن به فناوری و تولید محصول، لازم است دولت حمایتها و اعتبارات مورد نیاز را اختصاص دهد تا دستاوردهای علمی کشور وارد چرخه فناوری و اقتصاد شود و مردم بتوانند آثار آن را بهصورت ملموس مشاهده کنند.
رئیس ISC در پایان خاطرنشان کرد: دانشگاهها و پژوهشگاههای کشور در این حوزه از ظرفیتهای بسیار خوبی برخوردارند و در بسیاری از زمینهها در لبه فناوری حرکت میکنند. در صورت فراهمشدن حمایتهای لازم، بخش قابلتوجهی از تولیدات علمی این مراکز قابلیت تجاریسازی و تبدیلشدن به محصولات و خدمات مورد نیاز جامعه را خواهد داشت.
نظر شما