به گزارش خبرگزاری ایمنا، خبرگزاری رویترز در تحلیلی به قلم «مت اسپتالنیک» نوشت که جنگ دولت «دونالد ترامپ» علیه ایران اکنون وارد ششمین ماه خود شده و مجموعه تهدیدها و تحرکات دیپلماتیک روزهای اخیر نشان میدهد رئیسجمهوری آمریکا بیش از هر زمان دیگری در تنگنای راهبردی قرار گرفته است؛ چراکه در حالی که در آغاز این جنگ وعده داده بود درگیری تنها چند هفته به طول خواهد انجامید، اکنون نه راه روشنی برای پایان آن دارد و نه گزینهای کمهزینه برای خروج از بحران.
رویترز مینویسد ترامپ اکنون میان دو انتخاب دشوار گرفتار شده است؛ از یک سو، پذیرش توافق موقتی که ایران و عمان در حال مذاکره درباره آن هستند و میتواند جایگاه تهران را در مدیریت تنگه هرمز تقویت کند؛ جایگاهی که پیش از آغاز جنگ در اختیار ایران نبود. از سوی دیگر، اجرای تهدیدهای خود برای تشدید حملات نظامی که میتواند بحران را طولانیتر، پرهزینهتر و غیرقابل پیشبینیتر کند.
به نوشته این خبرگزاری، بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که گزینه نخست، مهمترین امتیازی خواهد بود که ایران از زمان آغاز حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی در ۲۸ فوریه به دست آورده است؛ امتیازی که در عمل، نقش جمهوری اسلامی ایران در مدیریت یکی از حیاتیترین گذرگاههای انتقال انرژی جهان را به رسمیت میشناسد؛ موضوعی که دولت ترامپ پیشتر وعده داده بود از تحقق آن جلوگیری کند.
در مقابل، گزینه دوم که احتمالاً با موج تازهای از حملات هوایی همراه خواهد بود، میتواند در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در ماه نوامبر، هزینه سیاسی سنگینی برای ترامپ به همراه داشته باشد؛ بهویژه آنکه حملات پیشین نیز نتوانست ایران را به عقبنشینی وادار کند.
رویترز گزینه سوم را حفظ وضع موجود توصیف میکند؛ سناریویی که بر اساس آن، آمریکا محاصره بنادر ایران را ادامه داده و تنها در صورت حمله به خطوط کشتیرانی، واکنشهای موردی نظامی نشان دهد. با این حال، این گزینه نیز راه خروج آبرومندانهای از جنگی که ترامپ وعده داده بود تا اواسط آوریل پایان یابد، در اختیار رئیسجمهوری آمریکا قرار نمیدهد.
«آرون دیوید میلر»، مذاکرهکننده پیشین آمریکا در امور خاورمیانه، در گفتوگو با رویترز اظهار کرد: «ترامپ اکنون با مجموعهای از گزینههای بد مواجه است، اما احتمالاً به این نتیجه رسیده که نمیتواند این جنگ را برای همیشه ادامه دهد. بالاخره باید تغییری ایجاد شود و شاید این تغییر، پذیرش واقعیت جدید ایران در تنگه هرمز باشد.»
در پاسخ به پرسشهای رویترز، یکی از مقامهای آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، تأکید کرد هرگونه مسیر موقت کشتیرانی باید بدون مانع باشد و هیچ طرفی نباید بر عبور و مرور کشتیها نظارت یا کنترل داشته باشد.
تنگه هرمز؛ محور اختلاف
رویترز در ادامه گزارش مینویسد «مارکو روبیو» وزیر امور خارجه آمریکا همچنان بر این موضع تأکید دارد که تنگه هرمز باید آبراهی بینالمللی، باز، بدون اخذ عوارض و خارج از کنترل ایران باقی بماند. با این حال، این خبرگزاری یادآور میشود ترامپ پیشتر نیز در موارد مختلف، مواضعی متفاوت با وزیر خارجه خود درباره جنگ با ایران اتخاذ کرده و بعید نیست این بار نیز چنین رویکردی در پیش گیرد.
به اعتقاد تحلیلگران، افزایش قیمت بنزین در آمریکا، کاهش محبوبیت ترامپ و مخالفت گسترده افکار عمومی با ادامه جنگ، دامنه مانور سیاسی رئیسجمهوری آمریکا را بیش از گذشته محدود کرده است.
رویترز مینویسد هرچه جنگ طولانیتر شده، تهدیدهای ترامپ نیز اثرگذاری کمتری بر تغییر رفتار ایران داشته و این احتمال افزایش یافته است که در نهایت، این واشنگتن باشد که ناچار به ارائه امتیازهای بیشتری شود.
به نوشته این گزارش، بازگشایی تنگه هرمز پیششرط ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا تلقی میشود؛ مذاکراتی که دولت ترامپ قصد دارد محور اصلی آن را برنامه هستهای ایران قرار دهد. با این حال، هنوز مشخص نیست واشنگتن حاضر خواهد شد هرگونه توافق احتمالی میان ایران و عمان درباره نحوه مدیریت تنگه هرمز را بپذیرد یا خیر.
رویترز به نقل از یک منبع ارشد ایرانی و دو مقام منطقهای گزارش داد پیشنهادهای مطرحشده میتواند به تهران نقشی مشخص در مدیریت ورود کشتیها به خلیج فارس از طریق تنگه هرمز بدهد. این خبرگزاری همچنین یادآور شد که ترامپ از نزدیک بودن توافق برای بازگشایی تنگه هرمز سخن گفته، اما مقامهای ایرانی تأکید دارند هنوز درباره جزئیات نهایی توافق، اجماع حاصل نشده است.
چشمانداز نامطمئن مذاکرات
رویترز مینویسد حتی در صورت نهایی شدن توافق ایران و عمان و ازسرگیری مذاکرات تهران و واشنگتن، بسیاری از کارشناسان نسبت به دستیابی به توافقی جامع و پایدار تردید دارند.
به باور این کارشناسان، تفاهمنامهای که آمریکا و ایران در ماه ژوئن امضا کردند، مدت کوتاهی بعد با مشکلات جدی روبهرو شد. این توافق اولیه که از همان ابتدا بخشی از تحریمهای ایران را کاهش داده بود، با انتقاد شماری از جمهوریخواهان نیز مواجه شد.
یکی از مقامهای کاخ سفید نیز به رویترز گفت دولت ترامپ بهتدریج پذیرفته است که این بحران احتمالاً تا زمان برگزاری انتخابات میاندورهای کنگره ادامه خواهد داشت؛ انتخاباتی که در برخی ایالتها، رأیگیری زودهنگام آن از ماه سپتامبر آغاز میشود.
به نوشته رویترز، این وضعیت خطرات سیاسی بیشتری برای ترامپ به همراه دارد؛ زیرا او در جریان رقابتهای انتخاباتی وعده داده بود از مداخلههای خارجی پرهیز کرده و تمرکز دولت را بر مسائل اقتصادی داخلی معطوف کند، در حالی که حزب جمهوریخواه نیز برای حفظ اکثریت خود در کنگره با چالشهای جدی مواجه است.
در مقابل، یکی دیگر از مقامهای آمریکایی به رویترز گفت تصمیمهای ترامپ درباره ایران بر اساس فراز و فرود نظرسنجیها اتخاذ نمیشود.
اهدافی که محقق نشد
رویترز در ادامه مینویسد اگرچه ترامپ بارها مدعی شده با حذف شماری از فرماندهان ایرانی و تضعیف توان نظامی جمهوری اسلامی به اهداف خود دست یافته است، اما بیشتر تحلیلگران معتقدند بخش عمده اهداف راهبردی این جنگ همچنان محقق نشدهاند.
به اعتقاد برخی کارشناسان، خودداری ترامپ از آغاز موج جدید حملات گسترده، افزون بر ملاحظات سیاسی، ممکن است با نگرانی درباره کاهش ذخایر موشکی آمریکا نیز مرتبط باشد؛ هرچند رئیسجمهوری آمریکا این ادعا را رد کرده است.
ترامپ روز شنبه اعلام کرد به درخواست برخی شرکای منطقهای واشنگتن، اجرای حملات گسترده جدید علیه ایران را متوقف کرده تا فرصت دیگری برای دیپلماسی فراهم شود، اما همزمان هشدار داد در صورت شکست این روند، حملات شدیدتری انجام خواهد داد.
او همچنین روز چهارشنبه در سخنرانی خود در لاسوگاس گفت: «ترجیح میدهم توافق کنیم، چون نمیخواهم مردم کشته شوند؛ اما ممکن است زمانی برسد که ناچار شویم.»
رویترز همچنین به نقل از پنج منبع آگاه گزارش داد ایران به متحدان عرب آمریکا در حاشیه خلیج فارس هشدار داده است هرگونه حمله جدید آمریکا با پاسخ متقابل علیه زیرساختهای انرژی آنها همراه خواهد بود.
«جاناتان پانیکوف»، معاون پیشین افسر اطلاعات ملی آمریکا در امور خاورمیانه، نیز به رویترز گفت: «چین، روسیه و کره شمالی با دقت تحولات را دنبال میکنند و در حال ارزیابی محدودیتهای واقعی قدرت آمریکا در سالهای آینده هستند.»
این گزارش در پایان میافزاید حتی برخی چهرههای شناختهشده ضدایرانی در واشنگتن نیز اکنون دولت ترامپ را به احتیاط فراخواندهاند.
«بهنام بنطالبلو» از اندیشکده «بنیاد دفاع از دموکراسیها» در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت جمهوری اسلامی ایران در تلاش است ترامپ را پیش از انتخابات نوامبر در برابر یک انتخاب «باخت ـ باخت» قرار دهد.
او در عین حال تأکید کرد دولت آمریکا نباید در تصمیمگیری شتابزده عمل کند و باید واقعبینانه تشخیص دهد در چه حوزههایی همچنان از اهرم فشار برخوردار است و در چه حوزههایی این ظرفیت را از دست داده است.
نظر شما