به گزارش خبرگزاری ایمنا، توسعه شتابان زیرساختهای هوش مصنوعی اکنون تنها مصرف برق و آب را افزایش نداده، بلکه به یکی از عوامل اصلی کمبود جهانی تراشههای حافظه نیز تبدیل شده است؛ موضوعی که به اعتقاد کارشناسان میتواند قیمت بسیاری از کالاهای دیجیتال را در ماههای آینده افزایش دهد. تحلیلگران میگویند شرکتهای تولیدکننده نیمههادی، ظرفیت خطوط تولید خود را به ساخت حافظههای پرسرعت HBM که در شتابدهندههای هوش مصنوعی استفاده میشود اختصاص دادهاند؛ زیرا سود این محصولات بهمراتب بیشتر از حافظههای معمولی مورد استفاده در گوشیهای هوشمند، لپتاپها و رایانههای شخصی است.
هوش مصنوعی، عامل اصلی کمبود حافظه
به گفته کارشناسان، سرورهای هوش مصنوعی چندین برابر یک سرور معمولی به حافظه نیاز دارند. همین موضوع باعث شده شرکتهای بزرگ ارائهدهنده خدمات ابری بخش عمده ظرفیت تولید حافظه جهان را به خود اختصاص دهند. جف بارینگتون، مدیر شرکت سرمایهگذاری Windsor Drake، میگوید سه تولیدکننده اصلی حافظه جهان یعنی سامسونگ، SK Hynix و مایکرون بخش قابلتوجهی از ظرفیت تولید خود را به حافظههای HBM اختصاص دادهاند؛ محصولاتی که تقریباً تمام تولید آنها از پیش به فروش رسیده است. به گفته او، در نتیجه این تغییر، عرضه حافظههای DRAM و NAND موردنیاز بازار مصرف کاهش یافته و قیمت آنها به سرعت افزایش یافته است. قراردادهای فروش DRAM در سهماهه نخست سال حدود ۹۰ درصد و در سهماهه دوم نیز نزدیک به ۶۰ درصد رشد داشته است.
مراکز داده، بزرگترین مصرفکنندگان حافظه
فرانسیسکو جرونیمو، معاون مؤسسه تحقیقاتی IDC، معتقد است هر سرور هوش مصنوعی بین ۱۰ تا ۲۰ برابر بیشتر از سرورهای سنتی حافظه مصرف میکند. او توضیح میدهد که حافظههای HBM مورد استفاده در مراکز داده و حافظههای معمولی لپتاپ و گوشی از یک خط تولید مشترک تولید میشوند؛ بنابراین هر ویفری که برای ساخت HBM استفاده شود، دیگر به حافظه محصولات مصرفی تبدیل نخواهد شد. به گفته IDC، مراکز داده هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ حدود ۷۰ درصد کل تولید حافظه جهان را مصرف خواهند کرد؛ در حالی که این سهم در سال ۲۰۲۲ تنها بین ۲۰ تا ۳۰ درصد بود.
چرا تولیدکنندگان به سمت حافظه هوش مصنوعی رفتهاند؟
کارشناسان معتقدند پاسخ این پرسش ساده است؛ سود بیشتر. حافظههای ویژه هوش مصنوعی با قیمت بالاتر و حاشیه سود بیشتری فروخته میشوند و شرکتهای بزرگ فناوری نیز قراردادهای چندساله برای خرید آنها منعقد میکنند. همین موضوع باعث شده تولیدکنندگان انگیزه بیشتری برای اختصاص ظرفیت کارخانههای خود به این محصولات داشته باشند. در مقابل، بازار گوشیهای هوشمند و رایانههای شخصی که به حافظههای استاندارد نیاز دارند، با کاهش عرضه و افزایش هزینه تولید روبهرو شده است.
چه زمانی بحران پایان مییابد؟
به اعتقاد متخصصان، ساخت کارخانههای جدید تولید تراشه میلیاردها دلار هزینه دارد و راهاندازی آنها چند سال زمان میبرد؛ بنابراین انتظار نمیرود کمبود حافظه به سرعت برطرف شود. برخی تحلیلگران پیشبینی میکنند از اواخر سال جاری و با افزایش تدریجی ظرفیت تولید، فشار بازار اندکی کاهش یابد، اما گروهی دیگر معتقدند تا زمانی که سرمایهگذاری در هوش مصنوعی با همین سرعت ادامه داشته باشد، بازار همچنان با کمبود مواجه خواهد بود.
بازیافت قطعات؛ راهکاری برای کاهش فشار بازار
برخی کارشناسان راهکار کوتاهمدت را استفاده دوباره از حافظهها و قطعات موجود در تجهیزات از رده خارج میدانند. به گفته آنها، بازیابی حافظه از سرورها و رایانههای قدیمی میتواند بخشی از نیاز بازار را تأمین کند و وابستگی به تولید جدید را کاهش دهد.
مخالفت با مراکز داده؛ چالش تازه صنعت
در کنار مشکلات زنجیره تأمین، افزایش مخالفتهای محلی با احداث مراکز داده نیز به چالش دیگری برای صنعت تبدیل شده است. نگرانی درباره مصرف بالای برق و آب باعث شده در برخی مناطق آمریکا ساخت مراکز داده جدید با محدودیت یا تأخیر روبهرو شود. با این حال کارشناسان تأکید میکنند این موضوع در کوتاهمدت تأثیر محسوسی بر کاهش کمبود حافظه نخواهد داشت، زیرا سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ فناوری در زیرساختهای هوش مصنوعی همچنان ادامه دارد.
به باور تحلیلگران، رقابت شدید میان صنعت هوش مصنوعی و بازار محصولات الکترونیکی برای دسترسی به تراشههای حافظه، دستکم در یکی دو سال آینده ادامه خواهد داشت و تا زمان افزایش ظرفیت تولید کارخانههای نیمههادی، مصرفکنندگان باید خود را برای قیمتهای بالاتر در بازار گوشیهای هوشمند، لپتاپها و سایر تجهیزات دیجیتال آماده کنند.
نظر شما