به گزارش خبرگزاری ایمنا، گروهی از پژوهشگران دانشگاه اوپسالا در سوئد با ارائه روشی دقیقتر برای بررسی طیف نور خورشید، نشان دادهاند که این ستاره نقره بسیار بیشتری نسبت به آنچه تاکنون تصور میشد در خود جای داده است. نتایج این پژوهش، یکی از معماهای قدیمی اخترشناسی درباره ترکیب شیمیایی منظومه شمسی را حل میکند.
خورشید عمدتا از هیدروژن و هلیوم تشکیل شده است و تنها حدود ۱.۵ درصد از جرم آن را عناصر سنگینتری همچون کربن، آهن و نقره تشکیل میدهند. هرچند سهم این عناصر اندک است، اما برای اخترشناسان اهمیت زیادی دارند؛ زیرا اطلاعات ارزشمندی درباره تاریخ شکلگیری ستارگان، سیارهها و تحول شیمیایی کیهان در اختیار میگذارند.
ردپای نقره در نور خورشید
پژوهشگران برای اندازهگیری مقدار نقره، از روش طیفسنجی استفاده کردند؛ روشی که در آن خطوط تیره ایجادشده در طیف نور خورشید، نظیر اثر انگشت هر عنصر، بررسی میشود. هر عنصر در طولموجهای مشخصی نور را جذب میکند و همین ویژگی امکان شناسایی و اندازهگیری آن را فراهم میسازد.
در مطالعات گذشته، این اندازهگیریها بر پایه مدلهای سادهتری از جو خورشید انجام میشد، اما در پژوهش جدید از یک مدل پویای سهبعدی همراه با محاسبات پیشرفته فیزیک اتمی استفاده شده است. این مدل همچنین اثر برهمکنش نور با اتمهای نقره را با دقت بیشتری در نظر میگیرد؛ عاملی که در برآوردهای پیشین بهطور کامل لحاظ نشده بود. نتیجه این محاسبات نشان داد مقدار نقره موجود در خورشید حدود ۵۵ درصد بیشتر از برآوردهای قبلی است.
حل معمایی ۴.۶ میلیارد ساله
یکی از چالشهای دیرینه دانشمندان، اختلاف میان میزان نقره اندازهگیریشده در خورشید و شهابسنگهای اولیه منظومه شمسی بود. از آنجا که هر دو از یک ابر گاز و غبار حدود ۴.۶ میلیارد سال پیش شکل گرفتهاند، انتظار میرفت ترکیب شیمیایی آنها تقریبا یکسان باشد.
اکنون محاسبات جدید نشان میدهد مقدار نقره خورشید با ترکیب شیمیایی این شهابسنگهای باستانی همخوانی بسیار بیشتری دارد و همین موضوع، اختلاف چندین دههای میان دادههای رصدی و نمونههای سنگی را تا حد زیادی برطرف میکند.
گامی برای شناخت منشأ عناصر سنگین
به گفته «سما چالیشکان»، پژوهشگر اصلی این مطالعه، ترکیب شیمیایی خورشید یکی از مهمترین معیارهای مرجع در اخترشناسی است و اصلاح این اندازهگیریها به درک بهتر ساختار ستارگان، سیارهها و مواد کیهانی کمک میکند.
پژوهشگران قصد دارند همین روش را برای بررسی ستارگان با سن و ویژگیهای متفاوت نیز به کار بگیرند تا مسیر شکلگیری و پراکندگی عناصری همچون نقره در کهکشان راه شیری را بازسازی کنند؛ این مطالعات میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره چگونگی تولید عناصر سنگین در انفجارهای ستارهای و انتقال آنها به نسلهای بعدی ستارگان و سیارهها فراهم کند.
نظر شما