به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، ذخایر فلزات گرانبها از مهمترین منابع راهبردی جهان بهشمار میروند؛ منابعی که هم در حفظ ارزش و سرمایهگذاری نقش دارند و هم برای بسیاری از صنایع پیشرفته ضروریاند. در میان این فلزات، طلا همچنان جایگاه ویژهای بهعنوان پشتوانه ارزش و دارایی امن حفظ کرده است، در حالی که نقره و فلزات گروه پلاتین بهدلیل کاربرد گسترده در تولید صنعتی، فناوریهای پاک و تجهیزات الکترونیکی، اهمیت روزافزونی پیدا کردهاند. بر پایه دادههای «خلاصههای کالایی معدنی ۲۰۲۶» منتشرشده از سوی سازمان زمینشناسی ایالات متحده آمریکا، مقایسه ذخایر شناختهشده و دارای صرفه اقتصادی این فلزات نشان میدهد که توزیع جغرافیایی آنها در جهان یکسان نیست و هر فلز الگوی تمرکز متفاوتی دارد.
پیشتازی استرالیا و روسیه در ذخایر جهانی طلا
در بخش ذخایر طلا، استرالیا با ۱۳ هزار تن در رتبه نخست جهان قرار دارد و بهتنهایی حدود ۲۰ درصد از کل ذخایر جهانی را در اختیار دارد. پس از آن، روسیه با ۱۲ هزار تن و سهمی نزدیک به ۱۸ درصد در جایگاه دوم قرار گرفته است. آفریقای جنوبی که زمانی قدرت اصلی تولید طلا در جهان محسوب میشد، اکنون با پنجهزار تن و سهمی حدود ۸ درصد در رتبه سوم قرار دارد. اندونزی با ۳۶۰۰ تن و کانادا با ۳۲۰۰ تن نیز در ردههای بعدی دیده میشوند.
در مجموع، استرالیا و روسیه نزدیک به ۴۰ درصد از ذخایر شناختهشده طلای جهان را در اختیار دارند، موضوعی که با توجه به افزایش خرید طلا توسط بانکهای مرکزی و افت عیار ذخایر معدنی در بعضی مناطق، به این کشورها مزیت راهبردی قابلتوجهی میبخشد. مجموع ذخایر طلای جهان در این برآورد ۶۶ هزار تن اعلام شده است.
توزیع جهانی ذخایر نقره
در مورد نقره، الگوی توزیع ذخایر پراکندگی بیشتری دارد و برخلاف طلا، هیچ کشوری بهتنهایی بر بازار جهانی آن مسلط نیست. پرو با ۱۱۰ هزار تن، معادل ۱۸ درصد از کل ذخایر جهانی، در صدر قرار دارد. روسیه با ۹۲ هزار تن و استرالیا با ۹۱ هزار تن، هر دو با سهمی حدود ۱۵ درصد، در رتبههای بعدی هستند. چین با ۶۷ هزار تن و لهستان با ۵۹ هزار تن نیز از دیگر دارندگان اصلی ذخایر نقره بهشمار میروند. مجموع ذخایر جهانی نقره ۶۱۰ هزار تن برآورد شده و پنج کشور نخست حدود دوسوم این رقم را در اختیار دارند. این پراکندگی جغرافیایی گستردهتر نشان میدهد که نقره نسبت به طلا توزیع متوازنتری دارد. با این حال اهمیت راهبردی این فلز بهدلیل استفاده وسیع آن در پنلهای خورشیدی، صنایع الکترونیک و دیگر کاربردهای صنعتی بهویژه همزمان با شتاب گرفتن گذار انرژی، رو به افزایش است.
انحصار استراتژیک آفریقای جنوبی بر فلزات گروه پلاتین
در میان فلزات گروه پلاتین، وضعیت بهطور کامل متفاوت است و تمرکز ذخایر در سطحی بسیار بالا دیده میشود. آفریقای جنوبی با حدود ۶۳ میلیون کیلوگرم، نزدیک به ۸۳ درصد از ذخایر جهانی این گروه فلزی را در اختیار دارد و فاصلهای بسیار زیاد با سایر کشورها ایجاد کرده است. روسیه با ۱۱ میلیون کیلوگرم و سهمی حدود ۱۵ درصد در رتبه دوم قرار دارد و پس از آن زیمبابوه با ۱.۳ میلیون کیلوگرم، ایالات متحده آمریکا با ۵۹۰ هزار کیلوگرم و کانادا با ۳۱۰ هزار کیلوگرم جای میگیرند.
کل ذخایر جهانی فلزات گروه پلاتین بیش از ۷۶ میلیون کیلوگرم برآورد شده است. تمرکز شدید این ذخایر در آفریقای جنوبی و تا حدی روسیه، بازار جهانی این فلزات را در برابر اختلالهای سیاسی، اقتصادی یا عملیاتی در شمار اندکی از کشورها آسیبپذیر میکند.
فلزات گروه پلاتین شامل پلاتین، پالادیوم، رودیم، ایریدیوم، اسمیم و روتنیم هستند و در طیف گستردهای از صنایع کاربرد دارند. این فلزات در مبدلهای کاتالیستی خودروها، تجهیزات الکترونیکی، جواهرسازی، ابزارهای پزشکی و همچنین فناوریهای نوظهوری همچون سلولهای سوختی هیدروژنی نقشی حیاتی ایفا میکنند، از اینرو، تمرکز ذخایر آنها در چند کشور محدود، تنها یک واقعیت زمینشناسی نیست، بلکه مسئلهای ژئواقتصادی و صنعتی نیز بهشمار میآید.
مقایسه ذخایر طلا، نقره و فلزات گروه پلاتین در حالت کلی نشان میدهد که هرچند همه این منابع در زمره فلزات گرانبها قرار میگیرند، از نظر پراکندگی جغرافیایی و پیامدهای راهبردی تفاوتهای اساسی دارند. طلا بیشتر در اختیار چند کشور بزرگ معدنی است، نقره توزیع متوازنتری دارد و فلزات گروه پلاتین بهشدت در یک منطقه متمرکز شدهاند. همین تفاوتها سبب میشود که نقش این ذخایر در اقتصاد جهانی، امنیت زنجیره تأمین و آینده فناوریهای صنعتی و انرژی، بیش از پیش مورد توجه دولتها و بازارها قرار گیرد.
نظر شما