به گزارش خبرگزاری ایمنا، سوم خرداد برای من با نوحه «ممد نبودی ببینی» گره خورده بود، کانالهای تلویزیون را بالا و پایین میکردم تا کویتیپور بخواند، خرداد فصل امتحانات بود و امتحانات نمیگذاشت بدون دل مشغولی و با خیال راحت برنامههای مربوط به این روز را دنبال کنم. نه میشد در برنامههای یادبودی که بیرون از خانه بود، شرکت کنیم، نه با خیال راحت لم بدهیم جلوی تلویزیون«ممد نبودی» را گوش بدهیم و زل بزنیم به سربازهای دشمن که دست روی سرشان گذاشته بودند و به صف میآمدند و از کادر بیرون میرفتند.
آن روزها فضای مجازی و اینترنت هنوز در دسترسمان نبود که بتوانیم آهنگ را دانلود کنیم و هر جا و هر زمان دلمان خواست پلی کنیم و حظش را ببریم. کانالهای تلویزیون را بالا و پایین میکردم تا نوحه «ممد نبودی ببینی» را گوش بدهم، شبکه یک که تمام میشد، ادامهاش را از شبکه سه گوش میدادم و اگر دست میجنباندم شاید به مصرع آخر شعر در شبکه دو هم میرسیدم، برایم اصلا تکراری نمیشد.
بسیاری از ما شهید محمد جهانآرا را نه از کتابهای تاریخ که از همین شعر شناختیم. با دیدن تصاویری از او که لابهلای تصاویر آزادسازی خرمشهر و صدای کویتیپور پخش میشد، اما سالها طول کشید تا بفهمم این مرثیه، چگونه متولد شد.
مسیر این کنجکاوی، سرانجام مرا به روزنامهای کشاند که در آن، پرده از اسرار این نوحه برداشته شده بود. تحقیقات نشان داد که ماجرا از سالگرد شهادت محمد جهانآرا آغاز شد. حسین فخری برای نخستین بار این نوحه را بر سر مزار فرمانده شهید خرمشهر خواند و بعدها غلام کویتیپور با بازخوانی آن، این اثر را در حافظه ملی تثبیت کرد، اما شاعر این اثر کیست؟
جواد عزیزی، شاعر این نوحه در روایت خود از چگونگی خلق آن گفته بود: «آن زمان، بچهها احساس مسئولیت میکردند که باید یاد شهید جهانآرا را زنده نگه داریم. در مسیر تهران، بیتبهبیت این شعر را سرودم، این شعر چهار بخش داشت؛ بخشی در رثای خودجهانآرا، بخشی برای رفقای شهید او و بخشی هم اشاره به تداوم راه، آنجا که از فرزند شهید (حمزه) یاد میشود تا مسیر همچنان باز بماند.
اما راز سوز عجیب این نوحه چیست؟ حقیقت این است که ملودی «ممد نبودی ببینی»، وامدار نوحههای اصیل بوشهری است. جهانبخش کردیزاده، مشهور به «بخشو»، ۶۰ سال پیش نوحهای با عنوان «لیلا بگفتا» در رثای حضرت علیاکبر (ع) خوانده بود که به دلیل سوز کلام و ملودی خاصش در میان مردم بوشهر ماندگار شد.
جواد عزیزی، شاعر«ممد نبودی»، با اشاره به اینکه این ملودی از دل فرهنگ عاشورایی بوشهر برخاسته، گفته است: «در بوشهر نوحههایی داریم که به دلیل ارتباط عمیق سینهزن با آنها، هرگز فراموش نمیشوند. این ملودیها به دلیل مقتضیات معنوی، زنده میمانند.» بعدها بازخوانیهای حسین فخری و غلام کویتیپور«ممد نبودی ببینی» را به شهرتی ملی رساند.
به گزارش ایمنا، این سالها دیگر میتوانم هر وقت دلم تنگ شد، دست دراز کنم و از جایی نوحه «ممد نبودی ببینی» را دانلود کنم اما لذتی که در گوش دادن به آن در تلویزیون و در شب سوم خرداد بود، توی هیچ فایل ضبط شده دیگری برایم نیست.
نظر شما