به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، پدیده جهانی پارکهای پشتبامی یکی از هیجانانگیزترین روندهای شهری قرن بیستویکم است. با متراکمتر شدن شهرها و گرانشدن بهای زمین در سطح خیابان، مکان منطقی برای احداث یک پارک جدید دیگر سطح زمین نیست، بلکه آسمان است.
ژاپن رویکردی متفاوت و از نظر قانونی الزامآور نسبت به پارکهای پشتبامی دارد. در شهرهایی همچون توکیو و اوزاکا، پارکهای مرتفع نتیجه حسننیت داوطلبانه نیستند، بلکه نتیجه مستقیم قوانین سختگیرانه ساختمانسازی هستند. از سال ۲۰۰۰، دولت شهری توکیو پیشگام این حرکت بوده و قوانینی وضع کرده است که پروژههای جدید و بازسازی را ملزم به سبز کردن فضای بام موجود میکند. به طور ویژه، تأسیسات خصوصی بزرگتر از هزار متر مربع و تأسیسات عمومی بزرگتر از ۲۵۰ متر مربع باید حداقل ۲۰ درصد از مساحت قابل استفاده پشتبام خود را با پوشش گیاهی بپوشانند، در غیر این صورت با جریمه مالی روبهرو میشوند؛ این پشتوانه قانونی، ژاپن را از یک جنگل بتنی به یک رهبر در زمینه فضای سبز هوایی یکپارچه تبدیل کرده و معماران را مجبور ساخته است که دوام تجاری را با ضرورت اکولوژیکی ترکیب کنند.
علاوه بر مکانیسمهای اجباری و مالیاتی، دولتهای محلی از ابزارهای تشویقی دیگر نیز استفاده میکنند، برای مثال اعطای وامهای کمبهره به مالکانی که پشتبامهای خود را سبز میکنند، یکی از این ابزارهاست. در این سیستم، اگر مساحت ساختمان بیش از دو هزار متر مربع باشد و حداقل ۴۰ درصد از پشتبام سبز شود، مالک میتواند از وام با شرایط ویژه بهرهمند شود، همچنین برخی مناطق همچون منطقه چوئو (Chuo) در توکیو، مستقیم تا ۵۰ درصد هزینههای سبزسازی پشتبام را از طریق کمکهای بلاعوض پوشش میدهند.
در استان اوزاکا، قوانین مشابه اما با اندکی تفاوت در نرخها به اجرا درآمده است. بر اساس آییننامه حفاظت از محیط طبیعی استان اوزاکا که از آوریل ۲۰۰۶ اجرایی شده، ساختمانهای جدید، بازسازی یا توسعهیافته با مساحت زمین بیش از هزار متر مربع، موظف به رعایت استانداردهای مشخصی هستند. نرخ سبزینگی در اوزاکا به صورت ترکیبی تعریف میشود؛ در سطح زمین، معادل ۱۰ درصد مساحت زمین، با فرمولهای دقیق بر اساس نسبت سطح اشغال و مساحت ساختهشده، و روی پشتبام، حداقل ۲۰ درصد از سطح قابل استفاده پشتبام باید سبز شود.
این قانون اجازه میدهد در صورت دشواری، بخشی از سهم سبزینگی زمین و پشتبام به یکدیگر منتقل شود. آنچه رویکرد اوزاکا را متمایز میکند، جزئیات بسیار فنی و دقیقی است که در آییننامه خود گنجانده است و نشاندهنده عمق نگاه اجرایی این قوانین است. برای مثال، قانون اوزاکا تعریف دقیقی از گیاهان ارائه میدهد: درخت بلند به درختی با ارتفاع حداقل ۳ متر و محیط تنه ۱۸ سانتیمتر در ارتفاع ۱.۲ متری از زمین تعریف شده است، در حالی که درخت کوتاه به درختچهای با ارتفاع و گستردگی تاج حداقل ۳۰ سانتیمتر گفته میشود. قانون بهصراحت بیان میکند که سطح پوشیده شده با چمن معمولی (علف) بهعنوان فضای سبز قابل قبول محاسبه نمیشود، همچنین باغچههای شخصی در بالکن واحدهای مسکونی در محاسبه فضای سبز اجباری لحاظ نمیشوند، چرا که هدف قانون ایجاد فضای سبز عمومی و قابل مشاهده برای عموم است. از نظر معماری، اگر بالکن، سایبان یا هر سازه دیگری بالای یک فضای سبز قرار گیرد و مانع تابش مستقیم نور خورشید شود، آن فضا از محاسبه حذف میشود.
این پشتوانه قانونی، ژاپن را از یک جنگل بتنی به یک رهبر جهانی در زمینه فضای سبز هوایی یکپارچه تبدیل کرده و معماران را مجبور کرده است که از همان مرحله طراحی، دوام تجاری را با ضرورت اکولوژیکی ترکیب کنند. در نتیجه، امروزه ژاپن نهتنها به خاطر پارکهای پشتبامی چشمگیر خود شناخته میشود، بلکه بهدلیل سیستم حقوقی پیچیده و کارآمدی که این فضاها را ممکن ساخته، به عنوان یک الگوی بینالمللی در زمینه سیاستگذاری شهری و توسعه پایدار مطرح است.
نظر شما