به گزارش خبرگزاری ایمنا، کاروان دریایی «صمود» این بار نیز با ترکیبی از کشتیهای متعدد، فعالان بینالمللی و کمکهای نمادین انسانی به راه افتاده است، بر اساس دادههای منتشرشده از سوی برگزارکنندگان، این ناوگان از مسیرهای مختلف در مدیترانه حرکت کرده و بخشی از آن از بندر مارماریس ترکیه و بخشی دیگر از یونان راهی غزه شدهاند. در گزارشهای اولیه، از حضور حدود ۵۴ تا ۵۵ کشتی و نیز مشارکت صدها فعال از دهها کشور سخن گفته شده است؛ آماری که نشان میدهد این کارزار نسبت به برخی تلاشهای پیشین، از گستردگی بیشتری برخوردار است.
به گفته برگزارکنندگان، در این ناوگان اعضای هیئتمدیره ائتلاف «صمود» و شمار زیادی از فعالان از حدود ۷۰ کشور حضور دارند. در برخی گزارشها نیز تعداد شرکتکنندگان حدود ۵۰۰ نفر از ۴۵ کشور اعلام شده است، این تفاوت در آمار، با توجه به پراکندگی منابع و زمان انتشار خبرها، طبیعی به نظر میرسد؛ اما در هر حال، تصویر کلی یک حرکت بینالمللی گسترده را نشان میدهد که با هدف سیاسی-مدنی مشخصی سازماندهی شده است.
فاصله تا غزه و ورود به آبهای بینالمللی
بر اساس سامانه ردیابی ناوگان، فاصله باقیمانده تا غزه حدود ۳۱۰ مایل دریایی برآورد شده است، همچنین ناوگان اعلام کرده که وارد آبهای بینالمللی در دریای مدیترانه شده است، همین موضوع اهمیت ویژهای دارد، زیرا سابقه نشان میدهد که بیشترین احتمال مداخله در همین بخش از مسیر وجود دارد؛ جایی که کشتیها دیگر در محدوده سواحل مبدأ نیستند و در عین حال هنوز به مقصد نرسیدهاند.
گزارشها حاکی است که چند شناور ناشناس در اطراف کاروان دیده شدهاند و چند کشتی و قایق تندرو نیز در جلو، عقب و یکی از طرفین ناوگان مستقر شدهاند. این آرایش دریایی از نگاه ناظران میتواند نشانهای از رصد، هشدار یا حتی مقدمهای برای اقدام عملی باشد، این تحرکات فضای امنیتی پیرامون ناوگان را تشدید کرده است.

هدف ناوگان: فراتر از امدادرسانی
ائتلاف ناوگان «صمود» در بیانیه خود تأکید کرده که این حرکت تنها یک کارزار امدادرسانی نیست، بلکه اقدامی مستقیم و مدنی علیه محاصره دریایی «ظالمانه و غیرقانونی» غزه است، در این بیانیه، محاصره ابزاری برای منزویسازی و تحت فشار قرار دادن مردم فلسطین توصیف شده است.
برگزارکنندگان همچنین گفتهاند افزایش مشارکت جهانی در این ابتکار، بهویژه پس از سفر کشتی «مادلین» در ژوئن ۲۰۲۵، نشاندهنده رشد مخالفت جهانی با عادیسازی محاصره و جنگ علیه غزه است. از نگاه آنان، چنین ناوگانی حتی اگر به مقصد نرسد، میتواند افکار عمومی جهان را متوجه بحران انسانی غزه کند و بحث محاصره را دوباره به صدر اخبار بازگرداند.
سابقه مداخلههای اسرائیل
این نخستینبار نیست که ناوگان «صمود» یا کاروانهای مشابه با مداخله نیروهای اسرائیلی مواجه میشوند، بر اساس دادههای ارائهشده، در ۱۲ آوریل نیز کشتیهایی که از اسپانیا حرکت کرده بودند، توسط نیروهای اسرائیلی متوقف و بیش از ۱۰۰ فعال حامی فلسطین به جزیره کرت منتقل شدند.
همچنین در ۲۹ آوریل گزارش شد که ارتش اسرائیل در آبهای بینالمللی نزدیک جزیره کرت به کشتیهای کاروانی مشابه حمله کرده است، ائتلاف برگزارکننده مدعی شده که در این رویداد، نیروهای اسرائیلی به ۲۲ کشتی غیرنظامی در سواحل غربی یونان حمله کرده و دو تن از برگزارکنندگان ناوگان را ربوده و با آنان بدرفتاری کردهاند. پس از آن، حرکت کشتیها برای مدتی متوقف شد تا شرایط امنیتی دوباره ارزیابی شود.
علاوه بر این، در اکتبر سال گذشته نیز ارتش اسرائیل ناوگان دیگری را که توسط همین مجموعه سازماندهی شده بود متوقف کرد و بیش از ۴۵۰ نفر، از جمله «گرتا تونبرگ» فعال سوئدی، را بازداشت کرد. این سابقهها نشان میدهد که هر بار نزدیکشدن این کاروانها به مسیرهای حساس دریایی، با واکنش سخت اسرائیل روبهرو شده است.
واکنش فعالان و فضای رسانهای
در میان اعضای این ناوگان، چهرههایی از کشورهای مختلف حضور دارند که برخی از آنان نسبت به سکوت دولتهای غربی و پوشش محدود رسانهها انتقاد کردهاند. «کِیتی دیویدسون» از فعالان هیئت انگلیسی، با انتقاد از موضع دولت بریتانیا، گفته است که حتی اگر کشتیها به غزه نرسند، هرگونه برخورد با ناوگان میتواند نگاه افکار عمومی جهان را دوباره متوجه وضعیت بحرانی غزه کند.
«شیما دَنلی یالواچ» فعال ترک نیز با اشاره به محدودیت بازتاب رسانهای این حرکت تأکید کرده است که ناوگان مأموریت خود را متوقف نخواهد کرد، حتی اگر رسانهها آن را بهطور گسترده پوشش ندهند، این اظهارات نشان میدهد برگزارکنندگان، علاوه بر بُعد عملی حرکت، به بُعد نمادین و رسانهای آن نیز اهمیت زیادی میدهند.
موضع اسرائیل و هشدار به شرکتکنندگان
وزارت امور خارجه اسرائیل پسشتر اعلام کرده بود که اجازه هیچگونه نقض محاصره دریایی اعمالشده بر غزه را نخواهد داد و از همه شرکتکنندگان خواسته بود مسیر خود را تغییر دهند و بازگردند، همچنین رسانههای عبری گزارش دادهاند که یگان کماندوهای دریایی ۱۳ روند سیطره بر کشتیهای ناوگان را آغاز کرده و فعالان بازداشتشده به کشتی نیروی دریایی منتقل شدهاند.
بر اساس این گزارشها، برخی افراد دستگیرشده به یک کشتی دریایی مجهز به زندان شناور و سپس به بندر اشدود منتقل شدهاند، رسانههای اسرائیلی همچنین گفتهاند عملیات توقیف همه کشتیهای این ناوگان ممکن است چند ساعت طول بکشد و حتی تا روز بعد ادامه یابد. در یکی از گزارشها نیز از دستگیری حدود ۱۰۰ نفر از شرکتکنندگان ناوگانی که از ترکیه آمده بودند، سخن به میان آمده است.
ناوگان جهانی «صمود» بار دیگر به یکی از حساسترین پروندههای سیاسی و انسانی در منطقه تبدیل شده است. این کاروان در حالی به مسیر خود ادامه میدهد که سابقه مداخلههای نظامی، بازداشت فعالان و توقیف کشتیها، سایه سنگینی بر آن انداخته است، با این حال، برگزارکنندگان میگویند هدف آنان تنها رساندن کمک نیست، بلکه شکستن سکوت جهانی درباره محاصره غزه و تبدیل این سفر به یک نماد از مقاومت مدنی بینالمللی است.
اکنون همه نگاهها به مدیترانه دوخته شده است؛ جایی که چند کشتی غیرنظامی، با پرچم کشورها و شعار همبستگی انسانی، در برابر یکی از پیچیدهترین منازعات معاصر قرار گرفتهاند. سرنوشت این ناوگان، هرچه باشد، بار دیگر موضوع محاصره غزه، آزادی رفتوآمد در آبهای بینالمللی و واکنش جامعه جهانی به بحران انسانی این منطقه را به بحث روز تبدیل کرده است.
نظر شما