به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، شهرهای موزهای بهعنوان مراکز برجسته تمدن بشری، شهرهایی هستند که هویتشان بر پایه مجموعههای بزرگ هنری، تاریخی و علمی بنا شده است و سالانه میلیونها بازدیدکننده را جذب میکنند. این شهرها نهتنها میراث فرهنگی جامعه خود را حفظ میکنند، بلکه از طریق گردشگری موزهای، اقتصاد محلی را نیز رونق میبخشند. گزارش ۲۰۲۳ یونسکو در چهارچوب شاخصهای فرهنگی نشان میدهد که موزهها و سایتهای فرهنگی ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) گردشگری جهانی را تأمین میکنند که حدود ۱.۲ تریلیون دلار از ۱۲ تریلیون دلار کل درآمد گردشگری است.
این گزارش با بررسی جامع دادههای سال ۲۰۲۲ از ۱۹۳ کشور عضو، نشان میدهد که موزهها سالانه ۱.۵ میلیارد بازدیدکننده را جذب و ۲۹ میلیون شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد میکنند. پس از دوران همهگیری کووید-۱۹، تولید ناخالص داخلی گردشگری در اروپا به میزان هفت درصد (بر اساس آمار یورواستات) و در آسیا به میزان ۱۲ درصد (بر اساس گزارش سازمان جهانی گردشگری) رشد داشته است. افزون بر این، رشد ۲۵ درصدی بازدیدها به سالهای قبل، تابآوری اقتصادی جوامع را به طور چشمگیری افزایش داده است.
حضور مداوم شهروندان و گردشگران در این فضاها، انسجام اجتماعی را از طریق تعاملات چندفرهنگی همچون برنامههایی که انجمنهای ویژه اجرا میکنند، میتواند اعتماد اجتماعی را تا ۴۰ درصد در شهرها افزایش میدهد. نمایشگاههای تعاملی (همچون آنچه هر سال در موزه لوور پاریس برگزاری میشد) نوآوری فرهنگی را افزایش میدهد و با افزایش نرخ بازدیدکنندگان جوان، خلاقیت را در این گروه از جامعه افزایش میدهد. این پویایی، شهرها را به مدلهای تابآوری بدل میسازد. بری مثال در بحرانها موزهها مراکز فرماندهی فرهنگی میشوند و نرخ بازیابی اجتماعی را تسریع میکنند.
سیل ۲۰۱۹ در توسکانی نمونهای قابلتوجه در این زمینه است که در آن گالریهای هنری از جمله اوفیتزی به پایگاههای داوطلبانه برای پناهگاه و توزیع غذا تبدیل شدند. ۵۰۰ هزار داوطلب از ۲۰ کشور، در خشککردن، تمیزکاری و بازیابی آثار همچون نقاشیهای دلاکروآ و بوتچلی شرکت کردند و بیش از یک میلیون کتاب را نجات دادند تا هویت فلورانسی را حفظ کنند. گزارشها نشان میدهد در این بحران نرخ بازیابی اجتماعی ۳۵ درصد تسریع شد و انسجام اجتماعی ۴۰ درصد بالاتر رفت. به این ترتیب، فلورانس تابآورتر شد و موزهها به نماد «فرهنگ نجاتدهنده» تبدیل شدند.
لندن، پایتخت موزههای بریتانیا
لندن با بیش از ۲۵۰ موزه و گالری که بیشترین در جهان است، بهعنوان پایتخت موزهای اروپا شناخته میشود و مجموعهای بینظیر از تاریخ بشری را در خود جای داده است که سالانه بیش از ۵۰ میلیون بازدیدکننده جذب میکند. موزه بریتانیا با ۵.۹ میلیون بازدیدکننده در ۲۰۲۳ (رشد پساکرونا) و مجموعه هشت میلیونی اشیا از دو میلیون سال تاریخ (از سنگ روزتا تا مجسمههای یونانی)، قلب تپنده فرهنگ و هویت این شهر است و رایگان بودن ورودی آن، دسترسی عمومی را تضمین میکند.
موزه تاریخ طبیعی (با نزدیک به ۷.۱ میلیون بازدید در سال)، تیت مدرن (با حدود ۶.۷ میلیون بازدید) و موزه ویکتوریا و آلبرت سالانه میلیاردها پوند گردش مالی برای این شهر ایجاد میکنند. این موزهها با بودجه سالانه بیش از یک میلیارد پوند، ۲۰۰ هزار شغل فرهنگی ایجاد میکنند. حضور گسترده شهروندان و گردشگران در رویدادهای رایگان موزهها و رویدادهای دیجیتال همچون تورهای مجازی، حدود ۲۰ درصد از درآمد گردشگری لندن را تأمین میکند و هویت چندفرهنگی این شهر را از طریق تعاملات روزانه و برنامههای مشترک زنده نگه میدارد.
رویدادهای فضای باز موزههای لندن با ادغام هنر و فرهنگ در پارکها و خیابانهای شهر، حضور جمعی شهروندان و بازدیدکنندگان را تقویت کرده و لندن را به شهری پویا و زنده بدل کردهاند. برای نمونه، رویداد بستیوال در هاید پارک در سال ۲۰۲۴ با حضور بیش از ۲۰۰ هزار شرکتکننده، با اجرای برنامههای موسیقی کلاسیک در کنار نمایشگاههای هنری، گردش مالی ۵۰ میلیون پوند برای این شهر ایجاد کرد.
رویدادهای شبانه، کارگاههای آموزشی رایگان همراه با غذاهای خیابانی و نمایشهای زنده، انسجام اجتماعی را در شهر ترویج میدهند. هاید پارک هر ژانویه میزبان رویدادهای زمستانه و نمایشگاههای موقت موزه علم است. بر اساس گزارشهای موجود، این برنامهها نرخ رضایت ۹۵ درصدی دارند، اقتصاد محلی را با افزایش ۳۰ درصدی فروش در پارکها احیا میکنند و موزهها را از فضاهای بسته به مراکز شهری زنده و پویا تبدیل کردهاند.
پاریس، شهر نور و هنر
پاریس بهعنوان یکی از غنیترین شهرهای جهان از نظر میراث موزهای، بیش از ۱۸۰ موزه و ۳۵۰ گالری را در خود جای داده است که آن را در رتبهبندیهای فرهنگی همچون شاخص «پایتختهای فرهنگی اروپا» با امتیاز ۱۶۶ از ۲۰۰ که بالاترین امتیاز است، در رده عالی قرار میدهد. این امتیاز بر اساس معیارهایی همچون تعداد آثار (بیش از ۱۰ میلیون شی)، بازدیدکنندگان (۱۱۵ میلیون سالانه پیشاکرونا)، تنوع (از باستانشناسی تا هنر مدرن) و تأثیر اقتصادی (۲۵ میلیارد یورو تولید ناخالص داخلی گردشگری) محاسبه شده است. در این رتبهبندی، موزه لوور به تنهایی ۹۰ امتیاز (از ۱۰۰ ممکن) را کسب کرد و موزه پرگامون برلین را پشت سر گذاشت.
موزه لوور، قلب تپنده این مجموعه بود که با ۳۸۰ هزار مترمربع مساحت و ۳۸ هزار اثر برجسته (مونالیزا، ونوس میلویی، قانون حمورابی)، در ۲۰۲۳ رکورد ۸.۹ میلیون بازدیدکننده را زد. این موزه با بودجه ۳۰۰ میلیون یورویی سالانه، ۵۰ هزار شغل مستقیم ایجاد میکرد و نمایشگاههای موقت نوآوری را ترویج میداد. موزه اورسی، با تمرکز بر جنبش هنری امپرسیونیسم (۱۲۰۰ تابلو از مونه، ونگوگ و رنوار)، ۳.۲ میلیون بازدیدکننده جذب میکند و امتیاز ۸۵ فرهنگی دارد. موزه سن مارتن نیز با مجموعههای دکو، ۲.۱ میلیون نفر را میزبانی میکند و به حفظ هویت هنری قرن نوزدهم فرانسه و اروپا کمک ارزشمندی کرده است.
موزههای پاریس با اجرای برنامههای مشارکتی و فراگیر از جمله شبهای موزه که سالانه ۱.۵ میلیون نفر را به خود جذب میکند و با فراهم آوردن دسترسی رایگان برای جوانان، نقش مهمی در تقویت انسجام اجتماعی و ایجاد فضاهای مشترک فرهنگی ایفا میکنند. طبق گزارش موزه لوور در سال ۲۰۲۴، نرخ رضایت بازدیدکنندگان به ۹۲ درصد رسیده است و با تأمین ۱۲ درصد از تولید ناخالص داخلی شهر معادل ۱۵۰ میلیارد یورو، اقتصاد فرهنگی پاریس را تقویت کرده و به الگویی موفق و الهامبخش برای دیگر شهرهای موزهای جهان تبدیل شده است.
نظر شما