به گزارش خبرگزاری ایمنا، معلم بودن، پیش از آنکه یک حرفه باشد، هنری است که در آن جانِ آدمی به عنوان بوم نقاشی و کلمات به عنوان رنگهای زنده به کار گرفته میشوند. معلم، آن باغبانی است که خستگیناپذیر در شوره زار جهل، بذر آگاهی میپاشد و با صبر، به انتظار شکوفایی اندیشه مینشیند. روز معلم، در حقیقت جشنِ پیروزی نور بر تاریکی و تداوم مسیر انبیاست.
چه زیباست که این روز با نام مردی گره خورده است که قلمش، سلاح او و فکرش، پناهگاه پویندگان حقیقت بود. شهید مطهری نمونه کامل کسی است که آموختن را با زیستن پیوند داد و نشان داد که چگونه یک آموزگار میتواند با آثارش، فرسنگها دورتر از کلاس درس و زمانه خویش، همچنان راهبری کند.
اگر بخواهیم در گلستان پرطراوت آثار او قدم بزنیم، شاید نخستین رایحهای که مشام جان را نوازش میدهد، کتاب ارزشمند «داستان راستان» باشد. این اثر که در عین سادگی، لبریز از حکمتهای عمیق اخلاقی است، نشان میدهد که استاد چگونه با ظرافت تمام، پیچیدهترین مفاهیم انسانی را در قالب داستانهای کوتاه و دلنشین برای همگان، از نوجوان تا کهنسال، روایت کرده است. او در این کتاب ثابت میکند که تربیت، مسیری است که از شاهراه صداقت و اخلاق میگذرد.
در ادامه این مسیر فکری، وقتی به مسائل چالشبرانگیز اجتماعی و حقوقی میرسیم، اثر سترگ او یعنی «نظام حقوق زن در اسلام» خودنمایی میکند. استاد مطهری در این کتاب، با نگاهی جامع و روشنفکرانه و در عین حال پایبند به اصول اصیل، به بررسی جایگاه زن پرداخته و با منطقی استوار، پاسخگوی شبهات زمانه خویش شده است. او در این کتاب نه تنها یک متکلم، بلکه یک مصلح اجتماعی ظاهر میشود که میکوشد توازن میان سنت و مدرنیته را با تکیه بر کرامت انسانی برقرار سازد.
یکی از درخشانترین و قطورترین آثار او که به نوعی هویتنامه ما محسوب میشود، کتاب «خدمات متقابل اسلام و ایران» است. مطهری در این اثر حماسی و تحقیقی، با نگاهی منصفانه و دانشمندانه، به همزیستی و همافزایی فرهنگ ایرانی و آموزههای اسلامی میپردازد. او با قلمی قاطع، خط بطلانی بر نظریاتِ نژادپرستانه و افراطی میکشد و نشان میدهد که چگونه این دو بال، در کنار هم تمدنی شکوهمند را پدید آوردهاند. مطالعه این کتاب برای هر ایرانی، گویی بازیافتنِ ریشههای گمشده خویش در غبارِ تاریخ است.
استاد در حوزه تاریخ و حماسه نیز، با کتاب «حماسه حسینی» انقلابی در نگاه زائران و پیروان حقیقت ایجاد کرد. او در این اثر، با شجاعتی مثالزدنی به مبارزه با تحریفات تاریخی برخاست و تاکید کرد که واقعه عاشورا بیش از آنکه یک سوگواری باشد، یک دانشسرایِ بزرگِ حریت و آزادگی است. او به ما میآموزد که معلمِ واقعی کسی است که حتی در بیان وقایع تاریخی، حقیقت را فدای مصلحت نکند و غبار خرافه را از چهره دین بزداید.
همچنین، برای درکِ درستِ اخلاق و رفتارِ پیشوایان بزرگ، کتاب «سیری در سیره نبوی» همچون آینهای تمامنماست. مطهری در این نوشتار، از کلیگوییهای معمول پرهیز کرده و با تحلیلِ رفتارهای فردی و اجتماعی پیامبر اسلام، الگویی عملی و دستیافتنی برای زیستن در عصر حاضر ارائه میدهد. او به ما نشان میدهد که چگونه یک رهبر و معلم میتواند با نرمخویی و در عین حال صلابت، قلبها را تسخیر کند.
برای کسانی که به دنبال پیریزی یک جهانبینی عمیق و مستحکم هستند، مجموعه «مقدمهای بر جهانبینی اسلامی» یک ضرورت گریزناپذیر است. مطهری در این سلسله کتابها، از توحید و نبوت گرفته تا وحی و حیات جاویدان را با بیانی فلسفی و در عین حال روان تحلیل میکند. او خواننده را پلهپله از سطحینگری رها کرده و به او میآموزد که چگونه به هستی، فراتر از پدیدههای مادی بنگرد. این اثر، در واقع نقشه راهی است برای هر معلم و متعلمی که میخواهد ریشههای اعتقادی خود را در زمینی سفت و استوار غرس کند.
اما اگر بخواهیم از زاویهای دیگر به عمقِ اندیشه توحیدی او نگاه کنیم، نمیتوان از کتاب «عدل الهی» به سادگی عبور کرد. این کتاب، پاسخی است عالمانه به پرسشهای ازلی و ابدی بشر درباره خیر و شر، تبعیض و عدالت. مطهری در این اثر با چنان مهارتی گرههای ذهنی را میگشاید که گویی نوری بر تاریکخانههای شک و تردید میتاباند. او با قلمی منسجم نشان میدهد که چگونه عدل در تار و پود آفرینش تنیده شده است و این خود، درسی است بزرگ برای هر آموزگار که عدالت را سرلوحه کلاس خود قرار دهد.
در پایان، وقتی به مجموعه آثار او مینگریم، از «فطرت» گرفته که در آن به جستجوی ریشههای الهی در نهاد بشر میپردازد، تا کتابهای فلسفیترش، متوجه میشویم که میراث مطهری، میراثِ «چرا گفتن» و «چگونه اندیشیدن» است. معلمی که آثار او را در کولهپشتی اندیشهاش داشته باشد، هرگز در تندبادِ شبهات راه را گم نخواهد کرد.
نظر شما