به گزارش خبرگزاری ایمنا، از واشنگتن تا بروکسل، زمزمهها درباره «قیمت اروپایی جنگ ترامپ با ایران» به نگرانی آشکاری تبدیل شده است. گزارش جدید روزنامه پولیتیکو نشان میدهد که رویکرد موسوم به «فشار حداکثری» که در دور نخست ریاستجمهوری ترامپ کلید خورد و اکنون با جدیت بیشتری دنبال میشود، ممکن است اروپا را در بدترین موقعیت ژئوپلیتیکی از زمان جنگ اوکراین قرار دهد. تفاوت بزرگ این است که این بار، واشنگتن به جای مسکو، شریک اروپاییها را در برابر یک بحران ساختگی قرار داده است.
بر اساس تحلیل پولیتیکو، اروپا در این میان سهبعد متفاوت از فشار را تجربه میکند؛ بعد اول، بازار انرژی است. با تشدید تنشها میان آمریکا و ایران، احتمال بسته شدن تنگه هرمز یا کاهش جدی صادرات نفت خلیجفارس به یک سناریوی محتمل تبدیل شده است. این در حالی است که اروپا هنوز نتوانسته خود را از وابستگی به منابع انرژی خاورمیانه رها کند و جایگزینی برای نفت و گاز ایران و متحدان منطقهای آن نیافته است. هر جهش قیمت حاملهای انرژی، صنعت آلمان، فرانسه و ایتالیا را به لبه رکود میکشاند و دولتهای اروپایی را در تامین سوخت زمستانی شهروندان با کابوس تازهای روبهرو میسازد.
بعد دوم، بحران اقتصادی است. پولیتیکو با اشاره به دادههای صندوق بینالمللی پول مینویسد که رشد اقتصادی اروپا در نیمه دوم ۲۰۲۵ به شدت شکننده بوده و هر شوک جدید قیمتی، بهبود آن را غیرممکن خواهد کرد، جنگ تعرفهای احتمالی ترامپ با اروپا (که پیش از این نشانههای آن را در سیاست «اول آمریکا» دیده بودیم) همراه با تقابل با ایران، یک طوفان دوگانه ایجاد میکند؛ از سویی صادرات اروپا به آمریکا گران میشود، از سوی دیگر هزینه واردات انرژی نجومی میرود. نتیجه، کسری تجاری گسترده، تورم پایدار و ناتوانی بانکهای مرکزی اروپا در کاهش نرخ بهره بدون فروپاشی ارزش یورو است، اما شاید خطرناکترین بعد این بحران، بعد سیاسی داخلی در خود اروپا باشد. پولیتیکو تاکید دارد که محبوبیت جریانهای میانهرو و طرفدار اتحادیه اروپا -همان طیفی که در برابر پوپولیستهای راست و چپ ایستادهاند- به شدت به عملکرد اقتصادی دولتها وابسته است. وقتی شهروندان آلمانی قبضهای چهار برابری گاز دریافت کنند، کارگران فرانسوی نگران اخراج شوند و کشاورزان ایتالیایی زیر بار هزینه سوخت له شوند، دیگر کسی برای «سیاست خارجی مشترک اروپا» یا «مقاومت در برابر ترامپ» ارزش قائل نیست. در چنین فضایی، احزاب راستافراطی و چپرادیکال که شعار «اول اروپا را از نفوذ آمریکا نجات دهید» سر میدهند، بهطور طبیعی رشد خواهند کرد.
این گزارش افزود: ترامپ با بیتوجهی به هشدارهای اروپا از جمله تلاشهای فرانسه و آلمان برای میانجیگری بین واشنگتن و تهران درعمل متحدان دیرینه خود را در برابر یک معادله غیرقابل حل قرار داده است یا از آمریکا در مسیر تقابل با ایران حمایت کنند و هزینههای انرژی و بیثباتی را بپذیرند، یا در برابر واشنگتن بایستند و خود را در معرض تهدید تعرفهها و تحریمهای ثانویه آمریکا ببینند.
نکته طعنهآمیز این است که خود دولت آمریکا نیز به گفته مقامات ناشناس در گفتوگو با پولیتیکو، نقشه راه روشنی برای پایان این تقابل ندارد، همان الگوی «فشار حداکثری بدون خروجی سیاسی» که در دور اول ترامپ به بنبست انجامید، این بار نیز بهاحتمالزیاد منطقه و اروپا را سالها در بلاتکلیفی نگه خواهد داشت.
پایانبندی گزارش اما تلخ است، اگر اروپاییها نتوانند یک ابتکار مستقل برای کاهش تنش با ایران جدا از خواست ترامپ طراحی کنند، نهتنها قربانی یک جنگ نیابتی انرژی خواهند شد، بلکه شاهد افول تاریخی جریانهای حامی اتحادیه اروپا و صعود پوپولیستهایی خواهند بود که آرزوی دیرینهشان پایان «رویای بروکسل» است. این همان کابوسی است که پولیتیکو از آن پرده برداشته؛ کابوسی که نامش «ترامپ» و نشانیاش «تقابل با ایران» است.
نظر شما