به گزارش خبرگزاری ایمنا، در سپیده دم عید فطر، بوی عطر ایمان و تقوا در هوا میپیچد. این روز پس از یک ماه بندگی، تلاش و خودسازی در ماه رمضان، به عنوان سرآغازی برای زندگی سرشار از معنویت و امید، فرا میرسد. عید فطر، نهتنها پایان یک دوره عبادی، بلکه فرصتی برای شادباش گفتن، تجدید پیمان با خداوند و تقویت پیوندها با خانواده و دوستان است.
اعمال عید فطر و فضیلت و مستحبات نماز عید فطر
شب و روز عید فطر، با اعمال خاصی همراه است که هر یک، یادآور ارزشها و آموزههایی عمیق در دین مبین اسلام هستند. در ادامه، به بررسی و تشریح این اعمال خواهیم پرداخت تا با آگاهی بیشتر، این عید فرخنده را گرامی بداریم و از برکات آن بهرهمند شویم.
اهمیت و فضیلت عید فطر
شب و روز عید فطر بهترین و مناسبترین فرصت برای ارزیابی و جمع بندی اعمال خود در ماه مبارک رمضان است. احادیث بسیاری در ثواب و فضیلت شب عید فطر آمده است و روایت شده که اهمیت این شب کمتر از شب قدر نیست. امام باقر (ع) از رسول خدا (ص) روایت میکند که فرمود:
هرگاه روز اول ماه شوال (عید فطر) فرا می رسد، منادی از سوی خداوند ندا می دهد: «ای مؤمنین: بشتابید به سوی جایزههایتان.»
آنگاه امام باقر (ع) رو به جابر کرد و فرمود:
ای جابر! جوایز خدا، مثل جایزه های این پادشاهان نیست! امروز، روز جایزههاست. (وسائل الشیعه، ج ۵، ص ۱۴۰)
اعمال عید فطر
عید فطر بهترین فرصت برای کامل کردن، کارهای ماه مبارک رمضان با اعمال مخصوص شب و روز عید و نماز فطر است. در ادامه اعمال مستحب شب و روز عید فطر را آورده ایم.
شب عید فطر چه اعمالی دارد؟
اعمالی برای شب عید فطر در مفاتیح الجنان سفارش شده که عبارتند از:
غسل
زمان غروب آفتاب غسل کردن مستحب است و ثواب زیادی دارد.
احیا و دعا
شب عید فطر، مستحب است که فرد شب زنده داری کند و به نماز و دعا و استغفار بپردازد.
تکبیر
در عقب نماز مغرب و عشا و نماز صبح و عقب نماز عید بخواند:
اللَّهُ أَکْبَرُ اللَّهُ أَکْبَرُ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ اللهُ أَکْبَرُ وَلِلَّهِ الْحَمْدُ الْحَمْدُلِلَّهِ عَلَی مَا هَدَانَا وَلَهُ الشُّکْرُ عَلَی مَا أَوْلانَا.
قبل از نماز عید فطر اعمال زیر را به جا آورید.
کنار گذاشتن زکات فطره
فطریه قبل از نماز عید کنار گذاشته شود و آن را به یک نیازمند و مستحق بدهید. مقدار فطریه برای هر نفر یک صاع (حدود سه کیلو) از گندم یا مواد غذایی دیگر که غذای غالب مردم شهر به شمار می رود.
پرداخت زکات فطره واجب بوده و یکی از شروط قبولی اعمال ماه رمضان است و خداوند نیز در قرآن کریم پرداخت آن را مقدم بر نماز عید دانسته و فرموده است:
«قَد اَفلَحَ مَن تَزَکّی وَ ذَکَر اسمَ رَبّهِ فَضَلی» (اعلی ۱۴ و ۱۵). به یقین آن کس که زکات دهد و یاد پروردگارش را کند، سپس نماز بخواند، رستگار است.
غسل کردن قبل از نماز عید فطر
زمان غسل به فرموده شیخ طوسی پس از طلوع فجر تا زمان خواندن نماز عید است. پیش از غسل حتماً این دعا خوانده شود:
«اللَّهُمَّ إِیمَانا بِکَ وَتَصْدِیقا بِکِتَابِکَ وَاتِّبَاعَ سُنَّةِ نَبِیکَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَآلِهِ»
و آن گاه «بسم الله» گفته و غسل کند، بعد از پایان غسل بگوید:
«اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ کَفَّارَةً لِذُنُوبِی وَطَهِّرْ دِینِی اللَّهُمَّ أَذْهِبْ عَنِّی الدَّنَسَ»
پوشیدن لباس تمیز
تاکید شیخ طوسی بر آن است که در این روز نیکوترین و زیبا ترین لباس ها پوشیده شده و هر مسلمانی خود را معطر کرده و با کمالات و وقار بسیار بی نظیری به طرف مصلای عید حرکت کند.
افطار قبل از رفتن به نماز
در ابتدای روز قبل از خواندن نماز عید افطار کرده و توصیه می شود با خرما افطار کند «شیخ مفید» می فرماید: مستحب است مقدار کمی از تربت سیدالشهدا، امام حسین (ع) را تناول کند که شفای هر دردی است.
خواندن دعا قبل از خارج شدن از خانه برای رفتن به نماز
بعد از اینکه آفتاب طلوع کرد اقدام به حرکت به سوی نماز عید کند همانطور که از رسول خدا نقل شده و دعاها و احادیثی که توسط معصومین (ع) وارد شده خوانده شود. امام باقر (ع) فرمود: در عید فطر و عید قربان و جمعه وقتی که برای رفتن به نماز مهیا شدی، این دعا را بخوان:
«اللَّهُمَّ مَنْ تَهَیأَ فِی هَذَا الْیوْمِ أَوْ تَعَبَّأَ أَوْ أَعَدَّ وَاسْتَعَدَّ لِوِفَادَةٍ إِلَی مَخْلُوقٍ رَجَاءَ رِفْدِهِ وَنَوَافِلِهِ وَفَوَاضِلِهِ وَعَطَایاهُ فَإِنَّ إِلَیکَ یا سَیدِی تَهْیئَتِی وَتَعْبِئَتِی وَإِعْدَادِی وَاسْتِعْدَادِی رَجَاءَ رِفْدِکَ وَجَوَائِزِکَ وَنَوَافِلِکَ وَفَوَاضِلِکَ وَ فَضَائِلِکَ وَعَطَایاکَ وَقَدْ غَدَوْتُ إِلَی عِیدٍ مِنْ أَعْیادِ أُمَّةِ نَبِیکَ مُحَمَّدٍ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیهِ وَعَلَی آلِهِ وَلَمْ أَفِدْ إِلَیکَ الْیوْمَ بِعَمَلٍ صَالِحٍ أَثِقُ بِهِ قَدَّمْتُهُ وَلا تَوَجَّهْتُ بِمَخْلُوقٍ أَمَّلْتُهُ وَلَکِنْ أَتَیتُکَ خَاضِعا مُقِرّا بِذُنُوبِی وَإِسَاءَتِی إِلَی نَفْسِی فَیا عَظِیمُ یا عَظِیمُ یا عَظِیمُ اغْفِرْ لِی الْعَظِیمَ مِنْ ذُنُوبِی فَإِنَّهُ لا یغْفِرُ الذُّنُوبَ الْعِظَامَ إِلا أَنْتَ یا لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ یا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ»
به جا آوردن نماز عید فطر
به جا آوردن نماز عید مستحب می باشد و دارای دو رکعت است است که در رکعت اول سوره «حمد» و سوره «اعلی» (یا هر سوره دیگری که مایل باشد) خوانده می شود و پس از آن پنج تکبیر گفته و بعد از هر تکبیر قنوت کرده و این دعا خوانده شود:
«اللَّهُمَّ أَنْتَ أَهْلُ أَهْلَ الْکِبْرِیاءِ وَالْعَظَمَةِ وَأَهْلَ الْجُودِ وَالْجَبَرُوتِ وَأَهْلَ الْعَفْوِ وَالرَّحْمَةِ وَأَهْلَ التَّقْوَی وَ الْمَغْفِرَةِ أَسْأَلُکَ بِحَقِّ هَذَا الْیوْمِ الَّذِی جَعَلْتَهُ لِلْمُسْلِمِینَ عِیدا وَلِمُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهِ عَلَیهِ وَآلِهِ ذُخْرا وَشَرَفا وَمَزِیدا أَنْ تُصَلِّی عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَنْ تُدْخِلَنِی فِی کُلِّ خَیرٍ أَدْخَلْتَ فِیهِ مُحَمَّدا وَآلَ مُحَمَّدٍ وَأَنْ تُخْرِجَنِی مِنْ کُلِّ سُوءٍ أَخْرَجْتَ مِنْهُ مُحَمَّدا وَآلَ مُحَمَّدٍ صَلَوَاتُکَ عَلَیهِ وَعَلَیهِمْ أَجْمَعِینَ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ خَیرَ مَا سَأَلَکَ مِنْهُ عِبَادُکَ الصَّالِحُونَ وَأَعُوذُ بِکَ فِیهِ مِمَّا اسْتَعَاذَ مِنْهُ عِبَادُکَ الصَّالِحُونَ».
و بعد ششمین تکبیر را گفته و به رکوع برود و پس از رکوع و سجده، برخاسته شروع به خواندن رکعت دوم کند، در رکعت دوم پس از سوره «حمد»، سوره «شمس» یا سوره دیگری خوانده شود آنگاه چهار تکبیر بگوید و پس از هر تکبیر همان قنوت را بخواند، سپس تکبیر پنجم را بگوید و به رکوع و سجود برود و نماز را تمام کند.
پس از نماز، تسبیحات حضرت زهرا (س) را بگوید و آنگاه دعاهایی که نقل شده است را بخواند که یکی از آنها دعای چهل و ششم «صحیفه سجادیه» است، مستحب است نماز عید، زیر آسمان باشد و بعد از نماز برای دیگر مؤمنان جهت قبولی اعمال دعا کند.
خواندن دعای ندبه
بنابراین در نهایت دعای ندبه را خوانده و همانطور که مرحوم محدث قمی می گوید: به فرموده سید بن طاووس بعد از دعا به سجده برود و بگوید:
«أَعُوذُ بِکَ مِنْ نَارٍ حَرُّهَا لا یطْفَی وَجَدِیدُهَا لا یبْلَی وَعَطْشَانُهَا لا یرْوَی»، پس گونه راست را بر زمین گذارد و بگوید: «إِلَهِی لا تُقَلِّبْ وَجْهِی فِی النَّارِ بَعْدَ سُجُودِی وَ تَعْفِیرِی لَکَ بِغَیرِ مَنٍّ مِنِّی عَلَیکَ بَلْ لَکَ الْمَنُّ عَلَی»، سپس گونه چپ را بر زمین گذارد و بگوید: «ارْحَمْ مَنْ أَسَاءَ وَ اقْتَرَفَ وَ اسْتَکَانَ وَ اعْتَرَفَ» آن گاه به حال سجده برگردد و بگوید: «إِنْ کُنْتُ بِئْسَ الْعَبْدُ فَأَنْتَ نِعْمَ الرَّبُّ عَظُمَ الذَّنْبُ مِنْ عَبْدِکَ فَلْیحْسُنِ الْعَفْوُ مِنْ عِنْدِکَ یا کَرِیمُ»، پس صد مرتبه بگوید: «الْعَفْوَ الْعَفْوَ»
احکام و مستحبات نماز عید فطر و قربان از رساله امام خمینی (ره)
- نماز عید فطر در زمان حضور امام علیهالسلام واجب است و باید به جماعت خوانده شود، و در زمان ما که امام علیهالسلام غایب است، مستحب است.
- وقت نماز عید قربان از اول آفتاب روز عید است تا ظهر.
- در عید فطر مستحب است بعد از بلند شدن آفتاب افطار کنند و زکات فطره را هم بدهند و بعد نماز عید را بخوانند.
- مستحب است در نماز عید فطر و قربان قرائت را بلند بخوانند.
- در روز عید فطر مستحب است قبل از نماز عید به خرما افطار کند.
- مستحب است پیش از نماز عید غسل کند و دعاهایی که پیش از نماز و بعد از آن در کتابهای دعا ذکر شده به امید ثواب بخواند.
- در نماز عید مستحب است بر زمین سجده کنند و در حال گفتن تکبیرها دستها را بلند کنند و نماز را بلند بخوانند.
- بعد از نماز مغرب و عشای شب عید فطر و بعد از نماز صبح و ظهر و عصر روز عید و نیز بعد از نماز عید فطر مستحب است این تکبیرها را بگویند: "الله اکبر الله اکبر لا اله الا الله و الله اکبر الله اکبر و لله الحمد الله اکبر علی ما هدانا".
- کراهت دارد، فرد نماز عید را زیر سقف بخواند.
نظر شما