به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، در سالهای اخیر موضوع توسعه کاربریهای مختلط یکی از راهکارهای کلیدی برای بهبود کیفیت زندگی در حومههای شهری است. کاربریهای مختلط به معنای ترکیب انواع کاربریهای مسکونی، تجاری، خدماتی، فرهنگی و تفریحی در یک منطقه یا پروژه است که به افزایش تعاملات اجتماعی، کاهش وابستگی به خودرو و پایداری زیستمحیطی منجر میشود. این رویکرد در پاسخ به چالشهای توسعه شهری نوین اعم از گسترش بیرویه شهرها، افزایش ترافیک و آلودگی هوا و کاهش کیفیت فضاهای شهری مطرح شده است.
در حومه شهرها که اغلب بهصورت تفکیکی و فشرده پراکنده هستند، ترکیب کاربردهای مختلف کمک میکند تا زندگی اجتماعی بهبود پیدا کند و اقتصاد محلی جان تازهای بگیرد. از سوی دیگر، کاربریهای مختلط میتوانند با جذب سرمایهگذاریهای خصوصی و عمومی، زمینههای اشتغالزایی و خدمات بهتر را فراهم کنند که برای ساکنان حومهای اهمیت فراوانی دارد.
یکی از چالشهای عمده توسعه کاربریهای مختلط، هماهنگی برنامهریزی شهری و قوانین محلی است. در بسیاری از کشورها، جداسازی کاربریها بهطور سنتی و به دلایل مختلفی نظیر حفظ کیفیت محیط زندگی، اجرا شده است اما قوانین جدید و انعطافپذیر شهری موجب ترویج الگوهای ترکیبی شدهاند، همچنین طراحی فضاها باید به گونهای باشد که ارتباط منطقی و دسترسی آسان میان بخشهای مختلف برقرار شود. پیادهروهای امن، فضاهای سبز مشترک، امکانات حملونقل عمومی و زیرساختهای دیجیتال نقش کلیدی در توسعههای چندکاربری در حومههای شهری دارند.
توسعه کاربریهای مختلط از لحاظ محیط زیستی نیز اثرات مثبت چشمگیری دارد. کاهش وابستگی به خودرو شخصی منجر به پایین آمدن نرخ انتشار گازهای گلخانهای و بهبود کیفیت هوا میشود. این رویکرد میتواند به حفظ منابع طبیعی و افزایش استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر کمک کند. این موضوع در عصر تغییرات اقلیمی اهمیت زیادی پیدا کرده است و راهکارهای پایداری را برای حومههای شهری ارائه میدهد.
از سوی دیگر، سکونت در محیطهای دارای کاربری مختلط باعث تعامل بیشتر میان گروههای مختلف جامعه میشود و فضاهایی پویا و امن ایجاد میکند. این فضاها بهطور معمول از امنیت روانی و حس تعلق بیشتری برخوردارند، همچنین دسترسی بهتر به خدمات و امکانات شهری موجب تسهیل زندگی روزمره و کاهش تنشهای ناشی از فاصله و کمبود امکانات میشود. حومههای شهری با پذیرش این مدل توسعه میتوانند به فضاهایی زندهتر، کارآمدتر و دوستدار محیط زیست تبدیل شوند.
آنچه در این مسیر اهمیت ویژهای دارد این است که توسعه کاربریهای مختلط در حومههای شهری باید مبتنی بر مشارکت جامعه محلی، مطالعات جامع و طراحیهای مبتکرانه انجام شود. فناوریهای نوین مانند سامانههای هوشمند، سامانههای حملونقل الکتریکی و اطلاعات مکانی میتوانند به تحقق این هدف یاری رساند. تجربه جهانی نشان داده است موفقیت چنین پروژههایی در گرو توجه به نیازهای محلی و محیطی همراه با دیدگاه چندوجهی است.
مصدر سیتی؛ مرکز جدید توسعه پایدار در ابوظبی
مصدر سیتی یکی از پیشرفتهترین پروژههای توسعه شهری پایدار در جهان است که توسط شرکت توسعه شهری ابوظبی طراحی شده و در حال اجرا است. این پروژه در حومه ابوظبی، پایتخت امارات متحده عربی، واقع شده و هدف آن ایجاد یک شهر با کاربریهای مختلط، بدون کربن و با اقتصاد مبتنی بر فناوریهای پاک است.
ترکیب متقارن و هدفمند کاربریها در این پروژه باعث شده است فضاهای مسکونی، اداری، تحقیقاتی و تجاری کنار هم قرار بگیرند و ارتباطات میان آنان بهینه شود. این رویکرد ضمن افزایش بهرهوری زمین، به کاهش نیاز ساکنان به سفرهای طولانی درون شهری میانجامد. بهعنوان مثال، وجود شرکتهای فناوری، دانشگاهها، مراکز تحقیق و توسعه همچون مؤسسه مصدر و همچنین ساختمانهای مسکونی و خدمات رفاهی کنار هم، محیطی پویا و تعاملی فراهم آورده است که رشد اقتصادی و اجتماعی را همزمان تضمین میکند.
طراحی مصدر سیتی از اصول معماری بومی و شرایط اقلیمی بهره میبرد. معماران پروژه با توجه به آبوهوای گرم و خشک منطقه، ساختار خیابانها و بناها را به گونهای طراحی کردهاند که سایه کافی ایجاد شود و جریان طبیعی هوا امکان تهویه را فراهم آورد. استفاده از مصالح با توان حرارتی بالا و جداسازی فضاهای باز از ساختمانها، سبب کاهش مصرف انرژی در سیستمهای تهویه و سرمایش شده است. تقویت فضاهای سایهدار در خیابانها موجب ارتقای کیفیت پیادهروی شده است و فرهنگ پیادهمداری را در محیط تشویق میکند.
یکی از نکات برجسته تکنولوژیکی مصدر سیتی، استفاده از سیستمهای انرژیهای تجدیدپذیر بهویژه پنلهای خورشیدی پهنهای و فناوریهای پیشرفته مدیریت مصرف انرژی است. تمام ساختمانها مجهز به حسگرهای هوشمند مدیریت انرژی هستند که مصرف برق و آب را بهینه میکنند. سیستم حملونقل عمومی درون شهری بهطور عمده بر پایه خودروهای برقی بدون راننده است که ضمن کاهش آلودگی صوتی و محیطی، امنیت و دسترسی به مناطق مختلف را تضمین میکند.
مصدر سیتی یکی از نخستین شهرهای دنیاست که با اجرای سیاستهای دقیق مدیریت آب، بیش از ۹۰ درصد آب مصرفی خود را بازیافت و بهصورت چرخه بسته دوباره استفاده میکند. استفاده از فناوریهای نوین تصفیه و بازیافت آب و بهرهگیری از آب باران، موجب شده است وابستگی به منابع آب زیرزمینی در این شهر به حداقل برسد.
مصدر سیتی بهعنوان یک شهر هوشمند، از سیستمهای اطلاعات مکانی پیشرفته و اینترنت اشیا بهرهمند است که به مدیران شهری امکان پایش لحظهای شرایط محیطی، ترافیکی و انرژی را میدهد. این دادهها در تصمیمگیریهای بهینهسازی شهرسازی و خدماترسانی نقش کلیدی دارند. این شهر تلاش دارد محیطی با کیفیت بالا فراهم آورد که بتواند به جذب جمعیت جوان و متخصصان فناوری کمک کند. ترکیب فضاهای سبز، فضاهای فرهنگی و مراکز آموزشی، به همراه توسعه فعالیتهای اجتماعی مختلف، موجب شده است این شهر تنها یک محیط کاری یا مسکونی نباشد، بلکه محلی برای زندگی کامل و پویا باشد.
سیتی لینک؛ احیای موفق منطقه صنعتی ملبورن با کاربریهای مختلط
پروژه سیتی لینک در حومه ملبورن استرالیا، نمونه برجستهای از اجرای توسعه کاربری مختلط در محیطهایی است که پیشتر کاربری غالب آن صنعتی بوده است. این طرح به منظور احیای مناطق متروکه و تبدیل آنها به فضاهایی زنده، متنوع و رضایتبخش طراحی شده است.
پروژه سیتی لینک با معماری فشرده و بهرهبرداری هوشمندانه از زمین، فضاهای متعددی از جمله مسکن، خدمات خرید و سرگرمی، دفاتر کار، فضاهای آموزشی و فضای سبز را در یک مجموعه واحد ترکیب کرده است. یکی از ویژگیهای بارز این پروژه، توجه ویژه به کیفیت فضای عمومی است که با ایجاد پیادهروهای عریض، نواحی سایهدار و پارکهای کوچک شهری تحقق پیدا کرده است. وجود این فضاها ساکنان را به پیادهروی دعوت میکند و در نتیجه سلامت شهروندی را به میزان چشمگیری ارتقا میدهد.
سیتی لینک بر پایه سیستم حملونقل چندوجهی استوار است. اتصال پایدار به شبکه حملونقل عمومی ملبورن شامل اتوبوس، تراموا و ایستگاههای قطار باعث شده است که ساکنان بتوانند بدون نیاز به خودروی شخصی، به مرکز شهر و سایر مناطق دسترسی داشته باشند. علاوه بر این، مسیرهای دوچرخه بهطور گستردهای در طراحی فضاهای باز در نظر گرفته شدهاند تا شهروندان را به استفاده از شیوههای حملونقل فعال و پاک تشویق کنند؛ این موضوع مبین اهمیت توسعه پایدار و کاهش انتشار آلودگی در این محله است.
این پروژه از لحاظ زیرساختی توجه ویژهای به سامانههای انرژی کارآمد و مدیریت منابع آب دارد. استفاده از فناوریهای ساختمانی با مصرف انرژی پایین، سامانههای بازیافت آب باران و نورگیری طبیعی ساختمانها موجب شده است در مصرف منابع صرفهجویی قابلتوجهی حاصل شود. سقفهای سبز و دیوارهای گیاهپوش از دیگر المانهای طراحی این محله هستند که باعث کاهش دمای محیط شهری و بهبود کیفیت هوا شدهاند.
استفاده از سیستمهای هوشمند مدیریت ترافیک و انرژی، ارتباط دادهها بین مراکز مختلف و اتوماسیون ساختمانها از ابتکاراتی هستند که بهرهوری پروژه را افزایش دادهاند. این فناوریها نهتنها مصرف منابع را کاهش دادهاند بلکه باعث افزایش کیفیت زندگی و کاهش تنشهای ناشی از توسعه نامتوازن شدهاند.
در کنار مؤلفههای زیستمحیطی، توسعه اقتصادی و اجتماعی در این پروژه بهخوبی دیده شده است. ایجاد فضاهای تجاری متنوع، بازارهای محلی و مراکز تفریحی توانسته است اشتغالزایی محلی را افزایش دهد و بخشی از ظرفیت منطقه را به جذب گردشگران و سرمایهگذاران اختصاص دهد. وجود فضاهای چندمنظوره فرهنگی و آموزشی نیز باعث ارتقای سطح فعالیتهای اجتماعی و افزایش حضور مردم در برنامههای شهری شده است.
یکی از مشخصههای قابلتوجه پروژه سیتی لینک، این است که در طراحی آن از مشارکت ساکنان و ذینفعان استفاده شده است. این مشارکت در مراحل تصمیمگیری و تدوین طرحهای محتوایی و کالبدی موجب شده است پروژه با نیازهای واقعی جامعه تطابق داشته باشد و رضایت کاربران نهایی را افزایش دهد، همچنین سیاست مسئولیت اجتماعی در بخشهای مختلف توسعه موجب توزیع عدالت در دسترسی به خدمات شده است.
سیتی لینک یک نمونه پایدار و کاربردی از ترکیب موفق کاربریهای مسکونی، خدماتی، تجاری و فرهنگی در حومهها محسوب میشود و میتواند الگوی مناسبی برای سایر شهرهای در حال توسعه باشد بهویژه در حوزه بازآفرینی و احیای بافتهای صنعتی در محلههای قدیمی که به دنبال پیشرفت و ارتقای کیفیت زندگی شهری هستند.
نظر شما