به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، بر اساس گزارش «ریسکهای جهانی ۲۰۲۶» مجمع جهانی اقتصاد که حاصل نظرسنجی از بیش از یکهزار و ۳۰۰ کارشناس و سیاستگذار بینالمللی است، اولویت تهدیدهای جهانی در بازههای زمانی کوتاهمدت و بلندمدت تفاوت معناداری دارد. این گزارش که بهتازگی منتشر شده، نشان میدهد فشارهای ژئوپلیتیکی، رقابتهای اقتصادی و تحولات فناورانه، همزمان با بحرانهای اقلیمی، در حال بازتعریف دستورکار امنیت جهانی هستند.
در افق کوتاهمدت دو ساله، «تقابل ژئواکونومیک (استفاده از ابزارهای اقتصادی برای پیشبرد اهداف سیاسی و ژئوپلیتیکی)» بهعنوان جدیترین ریسک جهانی شناخته شده است؛ تهدیدی که نسبت به سال گذشته جهش چشمگیری داشته و از رتبه نهم به جایگاه نخست رسیده است. افزایش تنشهای اقتصادی میان قدرتهای بزرگ، از جمله رقابتهای آمریکا و چین و همچنین بحرانهای جاری در خاورمیانه، باعث شده تجارت جهانی، سرمایهگذاری و زنجیرههای تأمین بیش از پیش تحت فشار قرار گیرند. در کنار این عامل، گسترش «اطلاعات نادرست و گمراهکننده» در رتبه دوم قرار گرفته است؛ پدیدهای که بهویژه با پیشرفت فناوریهای هوش مصنوعی، توانایی بیشتری برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و تشدید شکافهای اجتماعی پیدا کرده است.
«قطبیشدن اجتماعی» سومین ریسک بزرگ کوتاهمدت معرفی شده است؛ عاملی که ثبات دموکراتیک در بسیاری از کشورها را تهدید میکند. دادههای گزارش نشان میدهد در ایالات متحده، بخش قابلتوجهی از جامعه در سال ۲۰۲۵ خود را در طیفهای سیاسی افراطی تعریف کردهاند و در بعضی کشورهای اروپایی، میزان این قطبیشدگی حتی بالاتر بوده است. پس از آن، «رویدادهای شدید آبوهوایی»، «درگیریهای مسلحانه میان دولتها»، «ناامنی سایبری»، «نابرابری»، «تضعیف حقوق بشر و آزادیهای مدنی»، «آلودگی» و «مهاجرت یا جابهجایی اجباری» در میان ۱۰ ریسک اصلی کوتاهمدت قرار دارند.
اما در چشمانداز ۱۰ ساله، تصویر تغییر میکند. طبق این گزارش، «رویدادهای شدید آبوهوایی» مهمترین تهدید بلندمدت جهان خواهند بود. افزایش فراوانی و شدت بلایای طبیعی، از خشکسالی و آتشسوزیهای گسترده گرفته تا سیل و موجهای گرمایی، میلیونها نفر را در سراسر جهان مجبور به ترک محل زندگی خود کرده است. تنها در سال ۲۰۲۵، ایالات متحده شاهد ۲۳ فاجعه طبیعی با خسارت بیش از یک میلیارد دلار بوده که مجموع زیان آنها به حدود ۱۱۵ میلیارد دلار رسیده است.
پس از آن، «از دست رفتن تنوع زیستی و فروپاشی اکوسیستمها» و «تغییرات بحرانی در سامانههای زمین» در رتبههای دوم و سوم ریسکهای بلندمدت قرار دارند. این دادهها نشان میدهد که نیمی از تهدیدهای دهه آینده ماهیتی زیستمحیطی دارند. در کنار این موارد، «اطلاعات نادرست»، «پیامدهای منفی فناوریهای هوش مصنوعی»، «کمبود منابع طبیعی»، «نابرابری»، «ناامنی سایبری»، «قطبیشدن اجتماعی» و «آلودگی» نیز از جمله ریسکهای اصلی بلندمدت معرفی شدهاند.
این گزارش حاکی از آن است که جهان در کوتاهمدت با تهدیدهای ناشی از رقابتهای اقتصادی و سیاسی دستوپنجه نرم میکند، اما در بلندمدت، بحران اقلیم و محیط زیست به عامل تعیینکننده ثبات اقتصادی، اجتماعی و امنیتی کشورها تبدیل خواهد شد؛ چالشی که بدون همکاری جهانی و سیاستگذاریهای هماهنگ، میتواند پیامدهایی گستردهتر از هر بحران ژئوپلیتیکی به همراه داشته باشد.
نظر شما