به گزارش خبرگزاری ایمنا، امام سجاد (ع) را باید اسوه بینظیر تواضع و فروتنی در برابر خداوند و بندگان او دانست، ایشان هرگز خود را برتر از دیگران نمیدانستند و در نماز و مناجات، خود را بندهای کوچک و ناتوان میخواندند و این درسی بزرگ برای افراد است که هرچه مقام و جایگاه اجتماعی یا علمی آنها بالاتر باشد، باید میزان تواضع و فروتنی نیز بیشتر شود و از غرور و تکبر که ریشه تمام گناهان است، دوری شود.
یکی از مهمترین درسهای زندگی امام سجاد (ع)، اهمیت شکرگزاری در تمام شرایط است. ایشان حتی در سختترین لحظات پس از واقعه کربلا، شکر خدا را به جا میآوردند و بر نعمتهای الهی، حتی نعمت ایمان و عقل، صبر پیشه میکردند. این نگاه مثبت به زندگی میآموزد که به جای تمرکز بر کمبودها و مشکلات، همواره بر داشتهها و نعمتهای موجود تمرکز کنیم، چراکه شکرگزاری، کلید افزایش برکت و گشایش در بلاها است.
صحیفه سجادیه، درسی ارزشمند در زمینه آموزش دعا به افراد میدهد و امام سجاد (ع) به افراد نشان دادند که دعا تنها خواسته کردن از خدا نیست، بلکه گفتوگوی عاشقانه با معبود، بیان نیازهای روحی و تمرین اخلاق است. از ایشان میآموزیم که برای حل مشکلات خود، ابتدا با خداوند ارتباط برقرار و با زبان نرم و مناجات، تقوای خود را تقویت کنیم تا راه حلهای مناسب را بیابیم.
امام سجاد (ع)؛ اسوه اخلاق و معنویت
زهره سادات کاظمی، روانشناس و مشاور تربیتی با بیان اینکه امام سجاد (ع) را باید بنیانگذار واقعی تمدنسازی دینی در زمان خود دانست، به خبرنگار ایمنا میگوید: ایشان با هوشمندی سیاسی و عمق معنوی خود، پرده از چهره سیاه حکومت اموی برداشتند و با تبیین حقایق قرآن، وجدانهای بیدار جامعه را بیدارتر کردند.
وی با بیان اینکه امام سجاد (ع) با خریدن بردگان و آزاد کردن آنها و همچنین آموزش مهارتهای حرفهای به آنها، در واقع در حال مقابله با نظام بردهداری و تبعیض بودند، میافزاید: ایشان میآموزند که ایمان واقعی تنها در نماز و روزه نیست، بلکه در تلاش برای رهایی انسانها از قید و بندهای اجتماعی و اقتصادی و احترام به کرامت انسانی نیز تجلی مییابد.
روانشناس و مشاور تربیتی با اشاره به اینکه سازماندهی نهاد موالیان و شیعیان از دیگر اقدامات برجسته امام سجاد (ع) بود که نشاندهنده نگاه استراتژیک ایشان به آینده تشیع بود، تصریح میکند: ایشان با ایجاد شبکهای از یاران وفادار و آموزش آنها، زمینه را برای نهضتهای علمی و سیاسی آینده فراهم کردند. این اقدام به والدین و مربیان یادآوری میکند که برای تربیت نسل آینده، باید ساختارهای منسجم و آموزشی ایجاد کرد تا جوانان در محیطی صحیح و با هویت مستحکم رشد کنند و در برابر شبهات دشمنان آسیبپذیر نباشند.
زینالعابدین (ع)؛ اقیانوس بیکران معرفت و توکل
کاظمی ادامه میدهد: امام سجاد (ع) در پرورش احساسات و عواطف انسانی نیز الگویی بیبدیل هستند؛ دعاهای ایشان در صحیفه سجادیه مملو از محبت به والدین، همسایگان، فرزندان و حتی دشمنان در جنگ است و الگوگیری از این سبک از اخلاق به نسل جدید کمک میکند تا افرادی مهربان، دلسوز و دارای روابط اجتماعی سالم تربیت شوند که ریشه در تعالیم اصیل اسلامی دارد.
وی با بیان اینکه زندگی شخصی امام سجاد (ع) بهترین نمونه از توازن است، میگوید: ایشان با اینکه اوج عبادت را میدیدند و گاهی تا هزار رکعت نماز میگماشتند، اما از مسئولیتهای خانوادگی و تربیت فرزندان غافل نبودند. ایشان به فرزندان خود نه تنها احترام میگذاشتند، بلکه با آنها مهربانی میکردند و آنها را در محیطی سرشار از عشق و معرفت میپروراندند و این الگو به پدران و مادران امروز میآموزد که مشغلهها نباید مانع از توجه لطیف و مستمر به تربیت عاطفی فرزندان شود.
روانشناس و مشاور تربیتی اضافه میکند: پیام امام زینالعابدین (ع) به نسل آینده، پیام امید و تلاش در دل تاریکی است و ایشان پس از واقعه کربلا که میتوانستند همه چیز را تمام شده ببینند، با امید به خدا و تلاشی بیوقفه، دوباره نهضت حق را احیا کردند و این روحیه به جوانان امروز انگیزه میدهد که حتی در سختترین شرایط بحرانی و با وجود فشارهای سیاسی یا اجتماعی، نباید تسلیم یأس شد و باید با تکیه بر ایمان و دانش، آیندهای روشن را برای خود و جامعه رقم زد.
صحیفه سجادیه؛ دریایی از معارف عرفانی و تعالیم اخلاقی
سمیه طاهری، روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه امام سجاد (ع) که با لقب شریف حضرت زینالعابدین (ع) شناخته میشوند، چهارمین پیشوای شیعیان و نماد بینظیر بندگی و توکل بر خداوند در تاریخ اسلام هستند، به خبرنگار ایمنا میگوید: ایشان پس از واقعه کربلا، بار سنگین حفظ دین و مکتب اهلبیت را بر دوش کشیدند و در سختترین شرایط، با روشی متفاوت از پدران و اجداد خود، به ترویج معارف الهی پرداختند. شخصیت ایشان ترکیبی از عزت، پارسایی و دانشی وسیع بود که توانست در دورانی که بنیامیه سعی در محو کردن نام خدا داشت، چراغ هدایت را روشن نگه دارد.
وی با بیان اینکه یکی از برجستهترین ویژگیهای امام سجاد (ع)، توجه عمیق و بیوقفه به مناجات و ارتباط با خالق است، میافزاید: صحیفه سجادیه، دریایی از معارف عرفانی و تعالیم اخلاقی است که اوج بندگی و فروتنی انسان در برابر پروردگار را به نمایش میگذارد. این مجموعه ارزشمند نشان میدهد که یک انسان کامل، حتی در اوج قدرت یا ناتوانی، همواره نیازمند ارتباط معنوی با خداوند است و این منبع الهی میتواند بهترین راهنما برای آرامش روحی در دنیای پر از استرس امروز باشد.
روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه بزرگواری و ایثار امام سجاد (ع) در داستانهای متعددی، به ویژه در مراقبت از یتیمان به وضوح دیده میشود، تصریح میکند: ایشان در مدینه شبها بر دوش کیسههای غذایی برمیداشتند و به در خانه فقراران میرساندند، به طوری که هیچکس نمیدانست این کمکها از سوی امام است. این نوع خدمت به خلق بدون منت و ریا، درسی بزرگ برای نسل جدید است که میآموزد بزرگی واقعی در خدمت به مستضعفان و پنهان کردن نیکیها است.
راز سعادت در مکتب امام سجاد (ع)
طاهری با اشاره به اینکه ضرورت الگوگیری از امام سجاد (ع) برای تربیت نسل آینده از جنبههای مختلفی حائز اهمیت است، ادامه میدهد: در دنیایی که مادیگرادی و خودخواهی رو به افزایش است، سیره ایشان به جوانان یاد میدهد که چگونه میتوان بدون اینکه درگیر حرص و طمع دنیا شد، زندگی پاک و بامعنایی داشت. تربیت فرزندان بر اساس آموزههای دعا و مناجات، آنها را در برابر انحرافات اخلاقی و بحرانهای هویتی مصون میدارد و به آنها پشتوانه معنوی قدرتمندی میبخشد.
وی با بیان اینکه امام سجاد (ع) با استفاده از روش دعای مناجات و ارسال نامهها و رسائل، به مبارزه فرهنگی با حکومت زمان خود پرداختند، میگوید: این روش هوشمندانه یادآور میشود که برای تربیت نسل آینده، باید از ابزارهای فرهنگی و منطقی استفاده کرد و با زبان محبت و منطق، مفاهیم دینی را منتقل کرد. والدین و مربیان میتوانند با الگوگیری از این شیوه، با تشویق به تفکر و خداجویی، عشق به اهلبیت (ع) را در قلب فرزندان خود نهادینه کنند.
روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه شخصیت حضرت زینالعابدین (ع) به عنوان یک امام مجتهد در عبادت و پدر مهربان جامعه، الگویی تمامعیار برای زندگی مدرن است، اضافه میکند: ایشان نشان دادند که معنویت با پیشرفت و زندگی اجتماعی منافاتی ندارد و با تکیه بر اخلاق، علم و معنویت، میتوان بر تمام سختیها غلبه کرد و جامعهای سرشار از عدالت و مهربانی را بنیان نهاد.
امام سجاد (ع) در رفتار با والدین، الگویی بیبدیل برای فرزندان هستند و در رساله حقوق ایشان، بخش ویژهای به حقوق پدر و مادر اختصاص یافته که نشاندهنده اوج احترام و محبت به آنها است. توجه امام سجاد (ع) به حقوق همسایه نیز درسی اخلاقی بزرگ برای زندگی اجتماعی است و ایشان تأکید فراوانی بر احترام به حریم همسایه، کمک به او در زمان نیاز و پنهان کردن عیوبش داشتند.
امام سجاد (ع) با رفتار خود با کودکان و ایتام، درس رحمت و مهربانی به ما دادند. ایشان بسیار اهل نوازش کودکان بودند و با آنها با لطافت برخورد میکردند و این رفتار نشان میدهد که دینداری و معنویت با خشونت و سردی منافات دارد و میآموزیم که برای تربیت نسل آینده، باید با محبت و صبر رفتار کنیم و فضایی گرم و امن برای رشد عاطفی فرزندان و کودکان جامعه فراهم آوریم.
درس دیگر از زندگی این بزرگوار، حفظ حریم و حرمت دیگران است؛ امام سجاد (ع) هرگز عیوب کسی را فاش نمیکردند و همواره تلاش میکردند آبروی افراد را حفظ کنند. در دنیای امروز که آشکار کردن خطاهای دیگران و بدگویی رایج شده است، سیره ایشان چراغ راهی است که میآموزد باید حافظ اسرار و آبروی یکدیگر باشیم و با عفو و گذشت، جامعه را پاکتر سازیم.
امام سجاد (ع) به افراد میآموزند که علم و عمل باید همیشه همراه هم باشند و ایشان نه تنها خود دارای علم وسیع بودند، بلکه به شدت پایبند به عمل به علم خود بودند. درس اخلاقی ایشان این است که دانستن کافی نیست، بلکه باید آموختههای خود را در زندگی روزمره به کار ببندیم و انسانهایی متعهد و عملگرا باشیم تا بتوانیم قدمی در راه کمال انسانی برداریم.
نظر شما