به گزارش خبرگزاری ایمنا، بازار فلزات گرانبها بهویژه طلا در سالهای اخیر به روند صعودی خود ادامه داده و رکوردهای سودآوری در بین بازارهای مالی رقیب را شکسته است با این حال تحلیلگران اقتصادی دلایل این شیب افزایشی قیمت را تبادلات تجاری پشتپرده کشورها برای ایجاد سود و بحرانها و تنشهای سیاسی میدانند و معتقدند با ادامه این شرایط، بازار فلز زرد همچنان در مسیر گرانی پیش خواهد رفت.
زهره فتورهچی، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: در ماههای اخیر قیمت طلا به اوج و رکورد تاریخی خود رسیده است همانگونه که در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ پیشبینی میشد که قیمت فلزات طلا و نقره روند رو به رشد داشته باشد که در میانه سال ۲۰۲۵ قیمت مس و دیگر فلزات گرانبها نیز در مسیر صعودی قرار گرفت.
وی با اشاره به افق سرمایهگذاری در سال ۲۰۲۶ افزود: در این سال نیز قیمت طلا رو به افزایش است و با توجه به اینکه ارزشگذاری طلای جهانی به دلار است این پرسش مطرح میشود که آیا این افزایش قیمت طلا بهطور عمدی است و ترامپ و تیم اقتصادی آنچه نفعی از افزایش قیمت طلا دارند؟
کارشناس اقتصادی با تحلیل چشمانداز بازار طلای جهان افزود: هنگامی که تراز تجاری چین را بررسی کنیم، میبینیم که مازاد تجاری این کشور از یک تریلیون دلار گذشته و تا رقم بیسابقهای افزایش پیدا کرده است که این نشان میدهد جنگ تعرفه آمریکا در برابر چین به نتیجه نرسیده است.
وی افزایش صادرات کالای حقیقی در تراز تجاری چین را قابل توجه دانست و یادآور شد: بررسی وضعیت تراز تجاری آمریکا نشان میدهد که در ماه سپتامبر کسری تراز تجاری این کشور کاهش پیدا کرده که این موضوع موجب شد ترامپ برای مانور سیاسی از آن استفاده کند و آن را نشاندهنده موفقیت جنگ تجاری و تعرفهای با چین معرفی کند.
جبران کسری تجاری با صادرات طلای غیرپولی
فتورهچی کاهش کسری تراز تجاری آمریکا در ماه اخیر را در نگاه اول منطقی بیان کرد و ادامه داد: آمار نشان میدهد در ماه سپتامبر کسری تراز تجاری آمریکا به کمترین میزان در مدت پنج سال اخیر یعنی رقم ۵۲.۸ میلیارد دلار رسیده است، بر این اساس واردات آمریکا شش دهم درصد و صادرات این کشور نیز سه درصد افزایش پیدا کرده است، اما سوال اینجاست که چرا واردات آمریکا کمتر از صادرات افزایش پیدا کرده و سبب کاهش کسری تراز تجاری این کشور شده است؟
وی با اشاره به اجرای قانون تعرفه ترامپ از هفتم آگوست تاکید کرد: واردکنندگان، تامینکنندگان، شرکتهای تولیدی و مصرفکنندگان بهدلیل نگرانی از اجرای قانون افزایش تعرفهها پیش از اجرای آن، خریدهای تهاجمی انجام دادند و بهویژه واردکنندگان و سرمایهگذاران موجودی انبار خود را پرکردند که افزایش واردات آمریکا را بهدنبال داشت.
کارشناس اقتصادی رشد صادرات چین را بیسابقه توصیف کرد و گفت: نرخ تعرفه موثر بر واردات اکنون نزدیک به حدود ۱۶ درصد تعیین شده و به معنای آن است که کالاها برای آمریکاییها گران میشود از سوی دیگر با اجرای قانون تعرفه، واردات در آمریکا کاهش پیدا کرد و پیشبینی میشود با توجه به کاهش موجودی انبار واردکنندگان و شرکتها، برای ماههای آتی نیز واردات در آمریکا افزایش پیدا کند.
وی در ادامه تصریح کرد: آمارها نشان میدهد که صادرات آمریکا سه درصد افزایش پیدا کرده است که زمینه کاهش کسری تجاری این کشور را فراهم میکند با این حال آثار آن در اقتصاد با افزایش تولید و اشتغال یا کاهش قیمتها احساس نمیشود، زیرا بیشترین حجم صادرات آمریکا در ماههای اخیر مربوط به طلای غیرپولی بوده است.
فتورهچی با اشاره به پیامدهای رشد صادرات طلای غیرپولی در آمریکا افزود: این موضوع به معنای تقویت صادرات کالاهای نرمال و کالای حقیقی در آمریکا نیست، زیرا گرچه آمار اداره تحلیل اقتصادی آمریکا نشان میدهد که صادرات کالاها در آمریکا در ماه سپتامبر به بعد افزایش پیدا کرده، اما بخش بزرگی از این صادرات طلای غیرپولی است.
افزایش ذخایر طلا در شرایط نااطمینانی اقتصادی
وی طلای غیرپولی را متعلق به بانکهای مرکزی کشورها دانست و تاکید کرد: بانکهای مرکزی کشورها از این طلا برای افزایش ذخیره ارزی یا ثبات مالی استفاده میکنند، همچنین وقتی نرخ بهره بین کشورها تغیر پیدا کند و با نگرانی و نااطمینانی در جهان افزایش پیدا کند، بانکهای مرکزی ممکن است برای حفاظت از ارزش پول خود ذخایر طلا را افزایش دهند تا به حفظ ثبات مالی آنها کمک کند.
کارشناس اقتصادی طلای پولی را شامل شمشها و مصنوعات طلا برای سرمایهگذاری تعریف کرد و گفت: این طلا در برخی صنایع همچون الکترونیک، دندان پزشکی، جواهرسازی استفاده میشوند، اما طلای غیرپولی نقشی در تولید ندارند و تنها سرمایه موجود در کشورها است که بین آنها جابهجا میشود.
وی اثر صادرات طلای غیرپولی بر اقتصاد کشورها را بسیار محدود دانست و یادآور شد: بیشترین تاثیر این جابهجایی ذخایر روی آمار تراز تجاری است که سبب کاهش کسری این تراز میشود، اما در تقویت واقعی اقتصاد و افزایش اشتغال تاثیری ندارد، بنابراین اثر آن موقتی است.
فتورهچی صادرات موثر آمریکا را شامل کالاهای تولیدی این کشور همچون هواپیما، خودرو یا نرمافزار معرفی کرد و ادامه داد: تولید و تجارت چنین کالاهایی موجب افزایش تولید داخلی، ایجاد اشتغال و رقابتیتر شدن اقتصاد این کشور میشوند، اما طلای غیرپولی از قبل در کشورها وجود دارد و جابهجایی آن، تولید و رونق اقتصادی بهدنبال ندارد.
سود خریداران و فروشندگان از جابهجایی ذخایر طلا بین کشورها
وی افزایش صادرات طلای غیرپولی را دارای تاثیر مقطعی و مالی عنوان کرد و گفت: جابهجایی این طلا زمانی اتفاق میافتد که نوسانات نرخ بهره بین کشورها حتی داخل کشورها به ویژه بین قدرتهای اقتصادی صورت میگیرد، همچنین ترس سرمایهگذاران در اقتصاد رو به افزایش است و جابهجایی ذخایر طلا بین کشورها نوعی آربیتراژ به شمار میآید که به خریداران و فروشندگان از تفاوت قیمتها سود میرساند.
کارشناس اقتصادی جابهجایی داراییها بین اقتصاد بلوک غرب را نوعی قدرتنمایی اقتصادی این کشورها توصیف کرد و گفت: به همین دلیل میبینیم که در تراز تجاری آمریکا، صادرات طلا بیشتر شده، اما تولید کارخانهها رشد و بهدنبال آن صادرات صنعتی و قدرت تولید افزایش پیدا نکرده یا اقتصاد رقابتی و سالمتر نشده است.
وی اثر صادرات طلای غیرپولی آمریکا را تنها در بخش حسابداری و کاهش کسری تجاری بیان کرد و افزود: در شرایطی که تنشهای ژئوپولتیک و سیاسی در جهان افزایش تورم افزایش پیدا میکند، ترس از سقوط بازارها، سرمایهگذاران را تشویق میکند که سهام و داراییهای پرریسک خود را بفروشند و تبدیل به طلا کنند، اتفاقی که اکنون رخ داده است و دولتها و سرمایهگذاران بهدلیل احساس تورم به طلا پناه بردهاند.
فتورهچی حساسیت به افزایش تورم، ترس از سقوط بازارها و وجود بحران مالی را زمینهساز هجوم سرمایهگذاران به بازار طلا اعلام کرد و گفت: کشورهایی همچون آمریکا که بازارهای مالی عمیقی دارند در این شرایط به مرکز خرید و فروش طلا تبدیل شدهاند و در آنها آربیتراژ صورت میگیرد به این معنا که طلا را ارزان میخرند و گران می فروشند.
وی سود جابهجایی طلای غیرپولی را مربوط به معاملهگران، دلالان، بانکها و سرمایهگذاران دانست و توضیح داد: رشد قیمت طلا در نتیجه این عملیات به نفع دلالان و سرمایهگذاران یا دولت آمریکا است به عبارت دیگر وقتی نرخ بهره کاهش پیدا میکند، قیمت طلا در بازارهای مختلف تغییر پیدا میکند، بنابراین بانکها، صادرکنندگان و معاملهگران طلا را از کشوری خریداری و به کشور دیگر صادر میکنند در این حالت آربیتراژ مالی موجب جهش صادرات می شود.
ترس سرمایهگذاران از بیثباتی
کارشناس اقتصادی خاطرنشان کرد: هنگامی که ریسکها در جهان افزایش پیدا کند، برخی کشورها ذخایر طلای خود را میفروشند یا به مراکز دیگر جهان انتقال میدهند از جمله نیویورک و لندن که برای کشورهای بلوک غرب بسیار امن به نظر میرسد، در مجموع صادرات طلای غیرپولی به معنای نگرانی کشورهای دنیا است، اما در آمریکا این موضوع نشاندهنده ترس سرمایهگذاران، بیثباتی و جابهجایی سرمایه و نه قدرت اقتصادی است.
وی با اشاره به تلاش دولت آمریکا برای کاهش ارزش دلار تصریح کرد: ترامپ و اطرافیان او با ایجاد تنشهای سیاسی واقعی یا مصنوعی، به افزایش قیمت طلا در جهان دامن میزنند که این موضوع در کنار کاهش ارزش دلار به نفع صادرات آمریکا است به عبارت دیگر ترامپ تلاش کرد با جنگ ارزی و پایین آوردن ارزش دلار صادرات آمریکا را افزایش دهد و خود را در جنگ تجاری موفق اعلام کند.
فتورهچی با استناد به آمار و دادهها، سیاست افزایش تعرفههای تجاری آمریکا را ناموفق دانست و گفت: دولت آمریکا تلاش میکنند با صادرات و آربیتراژ طلا، نوعی جهش صادرات و بهبود تراز تجاری این کشور را نشان دهند که ترامپ با مانور سیاسی و سرمایهگذاران و معاملهگران نزدیک به او با اربیتراژ مالی از این موضوع سود میبرند.
وی خاطرنشان کرد: کسانی که درکی از اقتصاد ندارند میپذیرند که با افزایش صادرات، کسری تراز تجاری آمریکا کاهش پیدا کرده ولی با بررسی اجزای تراز تجاری میبینیم صادرات طلای غیرپولی در سپتامبر ۶.۱ میلیارد دلار افزایش پیدا کرده است که بخش عمده رشد صادرات آمریکا را تشکیل میدهد و این موجب شده کسری تراز تجاری آمریکا ۵۲.۸ میلیارد دلار یعنی کمترین سطح در پنج سال اخیر برسد.
کارشناس اقتصادی با اشاره به ارزش ۲۸۴.۶ میلیون دلاری صادرات طلای آمریکا در سال ۲۰۲۴ توضیح داد: طلای غیرپولی آمریکا به کشورهای سوئیس، انگلستان، استرالیا، هند، سنگاپور، هنگکنگ و امارات متحده عربی صادر میشود در میان این شرکای تجاری، سوئیس و لندن بزرگترین مرکز پالایش طلای یا عبور طلای جهان هستند و انگلستان و هنگکنگ نیز هاب تجارت فلزات گرانبها به شمار میآیند که ممکن است افزایش صادرات طلای آمریکا به این کشورها به معنای افزایش ذخیرهسازی طلای این کشورها در بانک های مرکزی یا پالایش و مصرف طلا در آنها باشد.
قیمت انس در بالای جدول پربازدهترین بازارها
وی با اشاره به افزایش قیمت انس جهانی طلا در ماههای اخیر تصریح کرد: در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ انس طلا بهترین عملکرد را در بازارهای مالی داشته که دلیل این رشد قیمت نیز وجود خریداران قوی در بازار یعنی بانکهای مرکزی کشورها است که تنشهای سیاسی مصنوعی یا حقیقی ایجاد شده موجب احساس خطر آنها و خرید طلا میشود.
فتورهچی افزایش تقاضای خرید طلا در بانکهای مرکزی جهان را ساختار یافته توصیف کرد و گفت: این موضوع نوسانی و موقتی نبوده، زیرا دو سه سال است که بانکهای مرکزی کشورهای جهان متقاضی خرید طلا هستند از سوی دیگر نرخ بهره در آمریکا کاهش پیدا کرده و اثر آن را بر بازارهای مختلف میبینیم.
وی کاهش نرخ بهره را به معنای افت ارزش دلار بهویژه در آمریکا دانست و یادآور شد: با این تصمیم بانک مرکزی آمریکا، طلا در برابر داراییهای دلاری جذاب میشود به همین دلیل ترامپ در چندین هفته قبل بانک مرکزی را وادار به کاهش نرخ بهره تا ۲۵ واحد پایه وادار کرد و انتظار میرود این روند ادامه پیدا کند.
کارشناس اقتصادی سیاست ترامپ را تسهیل پولی و کاهش نرخ بهره بیان کرد و ادامه داد: دولت آمریکا با این سیاست اقتصاد را به صورت مصنوعی رشد میدهد در حالی که رئیس کنونی بانک مرکزی آمریکا تاکنون در برابر کاهش نرخ بهره مقاومت کرده و انتظار میرود که با برکناری یا استعفای او، استقلال بانک مرکزی آمریکا به خطر بیفتد.
وی با تاکید بر ضرورت استقلال بانکهای مرکزی کشورها از سیاستهای دولت توضیح داد: در صورتی که بانک مرکزی آمریکا در راستای سیاستهای دولت عمل کند، نرخ بهره در این کشور کاهش پیدا خواهد کرد که این موضوع در کنار تشدید تنشهای ژئوپولتیک مصنوعی و واقعی و نگرانیهای تورمی در جهان به تقاضا برای سرمایهگذاری در بازار طلا دامن میزند.
پیشبینی صعود قیمت طلا
فتورهچی بالارفتن قیمت طلا را به معنای افت وضعیت اقتصاد جهانی توصیف کرد و افزود: سه سناریو برای قیمت طلا تا پایان سال میلادی جاری پیشبینی میشود، نخستین سناریو صعودی بودن قیمت، سناریوی دوم وضعیت میانه و سوم نرولی است. در سناریوی اول، قیمت طلا تا ۴ هزار و ۸۰۰ و حتی پنج هزار دلار بالا خواهد رفت که اگر بانکهای مرکزی به خرید طلا ادامه دهند، رکود تورمی در جهان افزایش پیدا کند و سیاستهای پولی انبساطی تشدید شود، این اتفاق رخ میدهد.
وی ۷۰ درصد پیشبینی نهادهای بینالمللی پولی و مالی جهان را افزایش قیمت انس جهانی اعلام کرد و گفت: در سناریوی میانه، قیمت طلا تا ۴ هزار و ۱۰۰ تا ۴ هزار و ۶۰۰ دلار بالا میرود، نرخ بهره در این حالت کاهشی پیشبینی میشود، اما در این حالت قیمت طلا با روند متعادلی تا پنج درصد رو به رشد است، زیرا جنگها و تنشهای موجود در جهان هنوز به شکل تمام عیار رخ نمایی نمیکند.
کارشناس اقتصادی با اشاره به احتمال ریزش قیمت طلا در سناریوی سوم ادامه داد: قیمت طلا در این سناریوی به سه هزار و ۳۰۰ تا سه هزار و ۹۰۰ دلار کاهش پیدا میکند، این اتفاق در صورت تقویت ارزش دلار، رشد اقتصاد جهان و بازدهی واقعی دلار و اوراق قرضه رخ میدهد، بنابراین سنارویوی سوم را محتمل نمیبینم.
وی سیاستهای دولت آمریکا را در راستای کاهش ارزش دلار دانست و گفت: ترامپ طرفدار کاهش ارزش دلار و صادرات حقیقی این کشور است از سوی دیگر تقاضا برای کالاهای آمریکایی در جهان بسیار کم است و به همین دلیل آمریکا مجبور شده صادرات طلای غیرپولی را افزایش دهد تا تراز تجاری را مثبت نشان دهد.
توقف بازار در صورت کاهش تنشهای سیاسی
فتورهچی ریزش سنگین قیمت طلا را دور از انتظار بیان کرد و گفت: تنشهای ژئوپولوتیکی در جهان وجود دارد، اما هنوز به بحرانها تمام عیار تبدیل نشده است در این شرایط قیمت طلا روبه رشد بوده ولی وارد فاز جهش نشده است و اگر تنشهای ژئوپولتیکی به شکل تمام عیار رخ نمایی کند، قیمت طلا وارد فاز جهش خواهد شد.
وی پیگیری روندهای سیاسی و ژئوپولوتیک جهان را برای پیشبینی قیمت طلا ضروری دانست و افزود: با کاهش تنشها قیمت طلا افت و در صورت تشدید تنشها، قیمت صعودی خواهد بود و اکنون که این ریسکها به شکل تمام عیار خودنمایی نمیکند، قیمت نیز متعادل است.
کارشناس اقتصادی روند صعودی و میانه نرخ انس جهانی را قویترین سناریو معرفی کرد و گفت: ریزش قیمت انس جهانی طلا پیشبینی نمیشود، زیرا هنوز احتمال افزایش تنشهای ژئوپولتیکی و کاهش نرخ بهره وجود دارد از سوی دیگر دادهها حکایت از آن دارد که بانکهای مرکزی و سرمایهگذاران همچنان در حال خرید طلا هستند.
وی با اشاره به قوی بودن احتمال صعود قیمت انس جهانی طلا تا ۴ هزار و ۸۰۰ دلار افزود: برای سرمایهگذاری در بازار طلا باید از فروش و خرید هیجانی طلا خودداری کنید، خرید پلهای بهترین گزینه خواهد بود، همچنین قانونی برای تمام بازارها وجود دارد که خرید در ترس بهتر از خرید در هیجان است بر این اساس نباید در اوج بازارها وارد آنها شد.
فتورهچی با تاکید بر ضرورت پرهیز از ورود ناگهانی به بازار طلا و نقره توضیح داد: دوره احتیاط زمانی است که قیمت طلا به سرعت رشد می کند و همه خبرها بیش از حد مثبت است این به معنای اشباع بازار و زمان نامناسب برای ورود به آن خواهد بود.
وی با استناد به شاخصهای اقتصاد ایران قیمت طلا در داخل را صعودی پیشبینی کرد و گفت: حتی در صورتی که قیمت طلای جهانی ثابت باشد، قیمت دلار در کشور افزایشی خواهد بود، بنابراین پیشبینی میشود که نرخ طلا در بازار داخل صعودی باشد.
به گزارش ایمنا، بر اساس تحلیل زهره فتورهچی، روند صعودی قیمت طلا در سالهای اخیر ناشی از مجموعهای از عوامل اقتصادی و سیاسی از جمله افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی، سیاستهای پولی انبساطی، کاهش نرخ بهره و تمایل بانکهای مرکزی جهان به تقویت ذخایر طلای خود است. وی تأکید میکند که کاهش ظاهری کسری تراز تجاری آمریکا بیشتر حاصل صادرات طلای غیرپولی است که تأثیری واقعی بر تولید یا اشتغال ندارد و بهصرف جنبه حسابداری دارد. در عین حال، دولت آمریکا با کاهش ارزش دلار و ایجاد تنشهای سیاسی، به طور غیرمستقیم به رشد قیمت طلا دامن میزند. پیشبینیها نشان میدهد که در سال ۲۰۲۶ نیز طلا روند افزایشی خود را حفظ خواهد کرد و احتمال صعود قیمت جهانی تا ۴۸۰۰ دلار در هر اونس قویتر از سناریوی نزولی است. از سوی دیگر، در بازار داخلی ایران نیز به دلیل رشد نرخ دلار، حتی با ثبات قیمت جهانی، انتظار افزایش بهای طلا وجود دارد و کارشناسان توصیه میکنند سرمایهگذاران با رویکرد محتاطانه و خرید پلهای به این بازار وارد شوند.
نظر شما