به گزارش خبرگزاری ایمنا و به نقل از ساینس دیلی، اختلال کمتوجهی-بیشفعالی (ADHD) یکی از شایعترین اختلالات عصبی_رشدی است که میلیونها نفر در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار میدهد. درمانهای رایج این بیماری بهطور معمول بر پایه داروهای محرک همچون متیلفنیدات یا آمفتامینها هستند که فعالیت مدارهای عصبی در قشر پیشپیشانی را افزایش میدهند. اما پژوهش تازهای که در مجله Nature Neuroscience منتشر شده، رویکردی متفاوت را به اسم بهبود توجه از طریق آرامسازی مغز. پیشنهاد میکند.
پژوهشگران دانشگاه راکفلر با کشف ژن Homer1 به سرپرستی پریا راجاسِتوپاتی نشان دادند که ژن Homer1 نقش مهمی در تنظیم سطح نویز عصبی دارد. موشهایی که سطح پایینتری از نسخههای خاص این ژن (Homer1a و Ania3) داشتند، فعالیت مغزی آرامتری نشان دادند و در آزمونهای توجه عملکرد بهتری داشتند. این یافته نشان میدهد که تمرکز بهتر با افزایش فعالیت مغزی حاصل نمیشود، بلکه با کاهش فعالیت زمینهای و حذف سیگنالهای مزاحم امکانپذیر است.
برای بررسی این موضوع، تیم تحقیقاتی ژنوم نزدیک به ۲۰۰ موش را که از هشت نژاد مختلف (از جمله نژادهای وحشی) پرورش یافته بودند، تحلیل کرد. این تنوع ژنتیکی به آنها امکان داد تا الگوهای ظریف مرتبط با توجه را شناسایی کنند. نتایج نشان داد که ژن Homer1 در بخشی از DNA قرار دارد که حدود ۲۰ درصد از تفاوتهای توجه میان موشها را توضیح میدهد؛ رقمی بسیار بزرگ در مقایسه با یافتههای ژنتیکی معمول که موجود است.
یکی از نکات کلیدی این پژوهش آن بود که کاهش سطح Homer1 تنها در دوره رشدی نوجوانی مؤثر بود. زمانی که پژوهشگران این ژن را در موشهای بالغ کاهش دادند، هیچ بهبودی مشاهده نشد. این نشان میدهد که دورههای حساس رشدی نقش مهمی در شکلگیری توانایی توجه دارند.
کاهش سطح Homer1 موجب افزایش گیرندههای گابا (GABA) در نورونهای قشر پیشپیشانی شد. این گیرندهها همچون ترمز عمل میکنند و فعالیت زمینهای غیرضروری را کاهش میدهند، در حالی که پاسخهای عصبی به محرکهای مهم حفظ میشود. در نتیجه، مغز کمتر دچار آشفتگی سیگنالها شده و تمرکز بهبود مییابد.
این یافتهها میتواند مسیر تازهای برای درمان ADHD و سایر اختلالات عصبی همچون اوتیسم و اسکیزوفرنی باز کند. به جای استفاده از داروهای محرک، پژوهشگران اکنون به دنبال روشهایی هستند که سطح Homer1 را بهطور هدفمند کاهش دهند یا فعالیت آن را تنظیم کنند. به گفته راجاسِتوپاتی: این کشف میتواند به توسعه داروهایی منجر شود که همچون مدیتیشن، مغز را آرام میکنند.
یکی از پژوهشگران اصلی، زکری گرشون که خود با ADHD زندگی میکند، اشاره کرد که نتایج با تجربه شخصی او همخوانی دارد. او گفت: «فعالیتهایی همچون تنفس عمیق، مدیتیشن و آرامسازی سیستم عصبی همیشه موجب تمرکز بهتر میشوند. اکنون ما یک پایه ژنتیکی برای این تجربه داریم.
نظر شما