جشنی با ریشه ایرانی
نوروزجشنی با ریشه ایرانی است که قدمتی بیش از ۳ هزار سال دارد و امروزه بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان آن را جشن میگیرند. خاستگاه نوروز در ایران باستان است و زمان برگزاری آن در آغاز فصل بهار است، اما منشأ و زمان پیدایش آن به درستی معلوم نیست. طبق برخی روایتها جشن نوروز در ایران به سال ۵۳۸ قبل از میلاد بر میگردد، به گونه ای که کوروش بزرگ، در آن سال نوروز را به عنوان جشن ملی اعلام کرد و در این روز برنامههایی برای ترفیع سربازان، پاکسازی مکانهای همگانی، خانههای شخصی و بخشش محکومان اجرا نمود. این آیینها در زمان دیگر پادشاهان هخامنشی نیز برگزار میشد، به گونه ای که بررسیهای صورت گرفته بر روی سنگنوشتههای دوران هخامنشیان نشان میدهد که آنها نیز با جشنهای نوروز آشنا بودند و این جشن آیینی را با شکوه برپا میکردند.همچنین جشن نوروز در زمان اشکانیان و ساسانیان نیز گرامی داشته میشد و در طول این دوران، جشنهای متعددی در طول سال برگزار میشد که مهم ترین آنها نوروز و مهرگان بود. این در حالی است که در دوران پس از اشکانیان یعنی دوران ساسانیان، برگزاری جشن نوروز چند روز طول میکشید و به دو دوره نوروز کوچک و نوروز بزرگ تقسیم میشد.

آیین های نوروزی
نوروز جشن ملی ایرانیان است که با آیینهای ایرانی، تاریخ کشور و حافظه فرهنگی ایرانیان پیوند عمیق دارد. خانه تکانی یکی از آیینهای نوروزی است که مردم بیشتر مناطقی که نوروز را جشن میگیرند به آن پایبند بوده و در آستانه فرا رسیدن نوروز تمام خانه و وسایل آن را گردگیری، شستشو و تمیز می کنند. چیدن سفره هفت سین از دیگر مراسم زیبای نوروزی است که نماد طراوت و شادابی و بهانهای برای جمع شدن افراد خانواده در لحظات تحویل سال نو می باشد، به گونه ای که هفت ظرف درون سفره هفت سین گذاشته می شود که محتویات درون آن را چیزهایی تشکیل می دهد که با حرف سین آغاز می شود. دید و بازدید های نوروزی از دیگر آیـین های نوروزی است که با عیدی گرفتن کوچکتر ها از بزرگترهای فامیل همراه می باشد. رفت و آمدهای نوروزی که از اهمیت زیادی برخوردار است از روز نخست ماه فروردین آغاز می شود و گاهی تا روز سیزدهم ادامه دارد. این در حالی است که در سیزدهمین روز از سال جدید افراد خانواده، خانه های خود را ترک کرده و ضمن صرف غذا در دامان طبیعت به بازی و جشن و سرور می پردازند.

جشن نوروز در دیگر کشورهای جهان
جشن نوروز از زمان های قدیم در بسیاری از نقاط جهان نظیر کشورهای خاورمیانه، آسیای میانه، قفقاز، شبه قاره هند و بالکان به صورت رسمی برگزار میشود، به صورتی که جغرافیای پهناور نوروز، همزمانی آن با بهار طبیعت و همچنین تاکید این جشن بر نوع دوستی و مهرورزی باعث شده است تا توجه سازمان ملل متحد و دیگر کشورها به جشن باستانی نوروز جلب شده و توسط آنها به رسمیت شناخته شود. این در حالی است که اکنون نوروز در ۹ کشور جهان به عنوان تعطیل رسمی شناخته شده است و در برخی کشورها نیز با وجود رسمی نبودن نوروز هر ساله شمار زیادی از مردم مراسم ویژه آن را برگزار می کنند. برای مثال مردم تاجیکستان در ایام عید نوروز خانه تکانی می کنند تا گردی از سال کهنه باقی نماند. همچنین ساکنان کشور قزاقستان نوروز را اعتدال بهاری می دانند و بر این باور ند که در این روز ستارهای آسمانی به نقطه ابتدایی می رسند وهمه جا تازه می شود. در کشور ترکمنستان نیز نوروز نشانه احیای دوباره آداب و رسوم دیرینه است و در میان مردم پاکستان نوروز به عنوان روز تازه رسیده که با ورود خود جهان را روشن و درخشان می کند شناخته می شود.

نوروز و میراث فرهنگی ناملموس جهانی
میراث فرهنگی به کلیه آثار باقیمانده از گذشتگان گفته میشود که دارای ارزش فرهنگی می باشند و دربرگیرنده آثار ملموس مانند بناهای باستانی و یا آثار ناملموس مانند آداب و رسوم یک منطقه است. طبق گزارش سازمان میراث فرهنگی، ایران تا کنون توانسته است ۱۰ اثر را به عنوان میراث فرهنگی ناملموس در سازمان یونسکو به ثبت برساند که یکی از آنها جشن نوروز است و تنها پرونده مشترک ایران با کشورهای آذربایجان، هند، قرقیزستان، پاکستان، ترکیه و ازبکستان محسوب می شود. بنابر گفته سازمان یونسکو و بر اساس محاسبات نجومی، نوروز در ۲۱ مارس هر سال جشن گرفته می شود. این جشن کهن که در مهرماه سال ۱۳۸۸ توسط سازمان علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد به عنوان میراث معنوی به ثبت جهانی رسیده است با سنتهای محلی، افسانه ها و اسطوره های مختلف همراه است. به گفته این سازمان جشن نوروز باعث ترویج صلح و همبستگی درون خانواده ها و میان نسل های مختلف شده، به تنوع فرهنگی و دوستی میان افراد جامعه کمک می کند و به احترام متقابل میان فرهنگ ها می انجامد. این در حالی است که شهر اصفهان به عنوان میزبان اجلاس و جشنواره میراث ناملموس ۲۰۱۴، جشن نوروز که از زمان باستان تا دوران معاصر همواره مورد توجه مردم قرار داشته است را به جهانیان معرفی کرده و اصالت فرهنگی خود را در عرصه بین الملل به نمایش می گذارد. همچنین در جشنواره امسال که مهم ترین رویداد بین المللی فرهنگی محسوب می شود، ویژه برنامه هایی در قالب اجلاس، جشنواره و کارگاه های آموزشی در راستای اهداف سازمان مبنی بر پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس جهان اجرا شده و مراسم جشن نوروز که حاکی از بشارت رسیدن بهار، سال نو و رستاخیز می باشد به عنوان پرونده مشترک ۷ کشور جهان در عرصه بین الملل معرفی می شود.
/۱۱۰
نظر شما