اقتصاد شبانه چیست؟ ۴ شهر جهان که به رونق اقتصادی رسیده‌اند

شهرها دیگر فقط در ساعات اداری و روشنایی روز فعالیت نمی‌کنند، بلکه در سال‌های اخیر، اقتصاد شبانه به یکی از محورهای مهم برنامه‌ریزی شهری، گردشگری، اشتغال‌زایی و توسعه صنایع خلاق تبدیل شده است.

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، رستوران‌ها، سالن‌های موسیقی، بازارهای شبانه، وسایل حمل‌ونقل عمومی، مراکز فرهنگی و حتی فضاهای کاری، بخشی از فعالیت‌هایی هستند که می‌توانند زندگی اقتصادی شهر را پس از غروب آفتاب، زنده نگه دارند. این تحول به‌ویژه در کلان‌شهرهایی اهمیت دارد که با افزایش هزینه‌های زندگی، رقابت برای جذب گردشگر و نیاز به ایجاد فرصت‌های شغلی تازه، روبه‌رو هستند. اقتصاد شبانه تنها به تفریحات و سرگرمی‌های پس از نیمه‌شب محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی از ساعات پایانی عصر تا سپیده‌دم را نیز در بر می‌گیرد.

برآوردهای جهانی نشان می‌دهد این بخش در شهرهای بزرگ، سهم قابل‌توجهی از اشتغال و گردش مالی صنایع خدماتی، فرهنگی و گردشگری را به خود اختصاص می دهد. این در حالی است که سازمان‌های شهری بیش از گذشته به این موضوع توجه می‌کنند که توسعه فعالیت‌های شبانه باید با امنیت عمومی، دسترسی به حمل‌ونقل، مدیریت آلودگی صوتی، حقوق ساکنان و شرایط کاری کارکنان، همراه باشد. تجربه شهرهای مختلف جهان نشان می‌دهد که تبدیل‌شدن به یک شهر ۲۴ ساعته، بیش از آنکه به بازبودن دائمی فروشگاه‌ها وابسته باشد، به ایجاد تعادل میان زندگی شبانه و کیفیت زندگی شهروندان نیاز دارد. در ادامه به معرفی شهرهایی می پردازیم که اقتصاد شبانه را به موتور توسعه، تبدیل کرده‌اند:

۱. لندن؛ اقتصاد شبانه با گردش مالی بیش از ۱۳۹ میلیارد پوند

لندن یکی از مهم‌ترین نمونه‌های جهان در توسعه اقتصاد شبانه است. بر اساس گزارش گروه ویژه زندگی شبانه لندن که در ژانویه ۲۰۲۶ منتشر شد، اقتصاد شبانه گسترده این شهر در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۳۹.۶ میلیارد پوند ارزش افزوده ناخالص، ایجاد کرد که رقمی معادل حدود یک‌چهارم تولید اقتصادی لندن است. از این میزان، ۲۱.۰۵ میلیارد پوند به فعالیت‌های فرهنگی و تفریحی شبانه اختصاص دارد. این اقتصاد طیف گسترده‌ای از رستوران‌ها، هتل‌ها، سالن‌های موسیقی، مراکز هنری، باشگاه‌ها، حمل‌ونقل و خدمات امنیتی را شامل می‌شود. همچنین حدود ۱.۳۲ میلیون نفر از نیروی کار شهر در فاصله ساعت ۶ عصر تا ۶ صبح فعالیت می‌کنند. با وجود این ظرفیت اقتصادی، لندن با چالش‌هایی مانند هزینه‌های بالای اجاره، مشکلات حمل‌ونقل شبانه و شرایط نامناسب کاری بخشی از کارکنان خود روبه‌رو است. به همین دلیل، گروه ویژه زندگی شبانه لندن در سال ۲۰۲۶، مجموعه‌ای شامل ۲۳ پیشنهاد در ۱۰ محور ارائه کرد. ایجاد استاندارد یکپارچه صدور مجوز برای کسب‌وکارهای شبانه، حمایت از مشاغل کوچک، اصلاح مقررات و بهبود دسترسی به حمل‌ونقل عمومی، از جمله این پیشنهادها هستند. این رویکرد نشان می‌دهد که سیاست‌گذاری برای اقتصاد شبانه، تنها به افزایش ساعات فعالیت محدود نیست و باید زیرساخت‌های لازم برای پایداری آن نیز فراهم شود.

اقتصاد شبانه چیست؟ ۴ شهر جهان که به رونق اقتصادی رسیده‌اند

۲. آمستردام؛ مدیریت هوشمند زندگی شبانه

آمستردام از شهرهای اروپایی است که زندگی شبانه را بخشی از هویت فرهنگی و گردشگری خود می‌داند. فعالیت رستوران‌ها، جشنواره‌های هنری و فضاهای فرهنگی، این شهر را به مقصدی فعال پس از غروب آفتاب، تبدیل کرده است. یکی از ویژگی‌های مهم رویکرد آمستردام، توجه به مدیریت و سازمان‌دهی این فعالیت‌ها است، به‌طوری‌که موضوعاتی مانند امنیت، کاهش مزاحمت صوتی، حفظ آرامش محله‌های مسکونی و تعامل میان کسب‌وکارها، در سیاست‌های زندگی شبانه، اهمیت دارند. این شهر با استفاده از الگوی مدیریت شبانه و نقش‌آفرینی زندگی شبانه، تلاش کرده است میان منافع صاحبان کسب‌وکارها، هنرمندان، گردشگران و ساکنان، تعادل برقرار کند. چنین ساختاری باعث می‌شود مشکلات فعالان شبانه به مدیریت شهری منتقل شود و تصمیم‌گیری‌ها تنها بر اساس محدودیت‌های انتظامی یا تجاری، انجام نشود. تجربه آمستردام نشان می‌دهد که اقتصاد شبانه زمانی می‌تواند به مزیت رقابتی شهر تبدیل شود که در کنار رونق فرهنگی و اقتصادی، برای کاهش تعارض‌های اجتماعی نیز برنامه داشته باشد.

اقتصاد شبانه چیست؟ ۴ شهر جهان که به رونق اقتصادی رسیده‌اند

۳. بارسلونا؛ پیوند گردشگری، فرهنگ و فعالیت‌های شبانه

بارسلونا از دیگر شهرهای اروپایی است که فعالیت‌های شبانه در آن با گردشگری، غذا، فرهنگ و تفریحات شهری، پیوند خورده است. رستوران‌ها، فضاهای موسیقی، مراکز فرهنگی، سواحل و خیابان‌های تجاری، بخش مهمی از تجربه شبانه گردشگران را تشکیل می‌دهند. آمار منتشرشده در سال ۲۰۲۶ از سوی سازمان گردشگری بارسلونا نشان می‌دهد هزینه متوسط گردشگران در بارسلونا طی سال ۲۰۲۵ به ۸۴.۷۵ یورو برای هر نفر در هر شب، رسیده است؛ این رقم در محدوده شهر بارسلونا از ۱۰۰ یورو نیز فراتر رفته است. بخش غذا و نوشیدنی نیز نزدیک به نیمی از هزینه‌های گردشگران در مقصد را به خود اختصاص داده است. با این حال، رونق شبانه در بارسلونا بدون چالش نیست. تمرکز گردشگران در بعضی محله‌ها، افزایش فشار بر فضاهای مسکونی، سروصدا و نگرانی درباره کیفیت زندگی ساکنان، ضرورت مدیریت این فعالیت‌ها را افزایش داده است. به همین دلیل، توسعه گردشگری شبانه باید با توزیع مناسب فعالیت‌ها در مناطق مختلف شهر، نظارت بر کسب‌وکارها و حفاظت از فضاهای عمومی، همراه باشد. بارسلونا نمونه‌ای از شهری است که می‌تواند از جذابیت‌های فرهنگی و غذایی خود برای افزایش ماندگاری گردشگران و رونق مشاغل محلی استفاده کند، اما برای حفظ این مزیت به مدیریت پایدار نیاز دارد.

اقتصاد شبانه چیست؟ ۴ شهر جهان که به رونق اقتصادی رسیده‌اند

۴. سئول؛ اقتصاد ۲۴ ساعته با محوریت بازارهای شبانه

شهر سئول در آسیا یکی از نمونه‌های شاخص توسعه فعالیت‌های شهری پس از غروب آفتاب است. بازارهای شبانه، خیابان‌های تجاری، غذاهای خیابانی، مراکز خرید، فضاهای فرهنگی و حمل‌ونقل کارآمد، از عناصر اصلی زندگی شبانه این شهر به شمار می‌روند. مدیریت شهری سئول در اوت ۲۰۲۶ برنامه تازه‌ای برای توسعه اقتصاد ۲۴ ساعته معرفی کرد که هدف آن، جذب ۳۰ میلیون گردشگر بین‌المللی و رساندن سهم فروش شبانه به ۵۰ درصد از کل فروش کسب‌وکارهای کوچک در افق پنج‌ساله است. در این برنامه، توسعه بازارهای شبانه محلی، افزایش ساعات فعالیت مراکز ورزشی و فرهنگی، بهبود روشنایی و امنیت و تقویت حمل‌ونقل عمومی شبانه، جایگاه ویژه‌ای دارند. شهرداری سئول قصد دارد تعداد بازارهای شبانه را از پنج مکان به ۲۵ مکان، افزایش دهد و با راه‌اندازی اتوبوس‌های ویژه شبانه، دسترسی به مراکز مهم گردشگری و تفریحی را آسان‌تر کند. همچنین ۲۶۹ مجموعه ورزشی قرار است تا حداکثر نیمه‌شب، فعالیت داشته باشند. این برنامه نشان می‌دهد سئول اقتصاد شبانه را فقط به خرید و سرگرمی، محدود نکرده است و فعالیت‌های ورزشی، خانوادگی و فرهنگی را نیز در برنامه توسعه شبانه خود گنجانده است.

اقتصاد شبانه چیست؟ ۴ شهر جهان که به رونق اقتصادی رسیده‌اند

کد مطلب 1021023

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.